'Zeytin kara suyu'nu ekonomiye kazandıracaklar

BALIKESİR - Hakan Firik

Zeytin ve zeytinyağı endüstrisinde fabrika atığı olarak bilinen ve çevreyi tehdit eden "karasu", "Rhodolive Projesi" kapsamında mayalanıp ekonomiye kazandırılacak.

Türkiye'nin ev sahipliği yaptığı proje kapsamında dünyanın önemli zeytin ve yağı üreticileri İspanya, İtalya, Letonya, Slovenya ve Almanya'dan Balıkesir'in Burhaniye ilçesine gelen uzmanlar, çalışmalar yürütüyor.

"Rhodolive Projesi" ile zeytin ve yağı üreticisinin kurtulmak için uğraştığı, doğaya zarar veren zeytin kara suyunun içindeki maddelerin, bioyakıt, hayvan yemi, gıda katkı maddesi, kozmetik ve gübre yapımında kullanılması hedefleniyor.

Proje sahibi Düzen Sağlık Grubu'nun Yönetim Kurulu Üyesi Mehmet Laleli, AA muhabirine yaptığı açıklamada, zeytin kara suyunun mayalanabileceğini belirterek, bu yaklaşımla başlayan çalışmaların Türkiye dahil 6 ülkeden üniversite, enstitü ve birliklerin katıldığı bir AB projesine dönüştüğünü söyledi.

"Normal bir su arıtma tesisinde arıtılamaz"

Daha önce üreticilerin kurtulmak için üste para vermeye razı olduğu zeytin karasuyunun "Rhodolive" projesi kapsamında kozmetikten biyoyakıta kadar çeşitli sektörlerde kullanılabilecek bir ticari ürüne dönüşmek üzere olduğunu ifade eden Laleli, şöyle konuştu:

"Zeytin kara suyu, normal bir su arıtma tesisinde arıtılamaz. Bunun için çok özel bir tesis, özel bir bakteri türü gerekiyor. Rhodotorula Glutinis ile zeytin karasuyunu mayalayıp içinden bazı maddeleri ayrıştırmak gibi bir çalışma yürütüyoruz. Bunu hayvan yemi yapmak, kozmetik içine koymak, paketlenmiş gıda maddesinin içerisine raf ömrünü uzatabilecek katkı maddesi olarak kullanmak mümkün. Bunun için bir araya geldik ve çalışıyoruz."

"Proje gerçekleşirse zeytinyağı ikinci ürün olur"

Laleli, projeleriyle kara suyun farklı amaçlarla kullanılabileceğini ve değerli hale gelebileceğini belirterek, "Projede başarıya ulaşılması durumunda zeytinyağı ikinci ürün, zeytin kara suyu birinci ürün olacak. Herhangi bir atık üretmeden üretim yapıyoruz. Ürettiğim her şey tekrar başka bir ürün için ham madde olarak kullanılıyor. Uzaktan bakıldığında çevreci, yakından baktığında ise döngüsel ekonomi Rhodolive Projesi." dedi.

Yaklaşık 10 ay önce başlayan AB projelerinde 2 milyon avro destek aldıklarını dile getiren Laleli, "6 farklı ülkeden araştırmacıyla bir araya geldik. Herkes farklı bir konudan tutarak nihai ürüne doğru ilerleyeceğiz. Ekonomik değeri ürünleri üretirken kara suyun günümüzdeki pratiklerde gördüğümüz çevreye verdiği olumsuz etkisini azaltmayı amaçlayacak sistem ve süreçleri ileri sürmeye çalışacağız." ifadesini kullandı.