SAKARYA - İBRAHİM YOZOĞLU
Kaybolmaya yüz tutan meslekler arasında yer alan kaşıkçılık, Sakarya'nın sakin şehirler ağına (Cittaslow) üye Taraklı ilçesinde, 71 yaşındaki kaşık ustası Sabri Özşahin tarafından yaşatılmaya çalışılıyor.
Bir zamanların popüler mesleği kaşıkçılık, teknolojinin gelişmesiyle kaybolmaya başladı. Sakarya'nın Taraklı ilçesindeki köy halkının 20 yıl öncesine kadar ekmek kapısı olan kaşıkçılık, artık çok az sayıdaki usta tarafından devam ettiriliyor.
İlçeye bağlı Alballar Mahallesi'nde yaşayan kaşık ustası Sabri Özşahin, babadan oğula aktarılan mesleğinin önlem alınmazsa bir gün sona ereceğini düşünüyor.
Mesleğinin son ustalarından Kültür ve Turizm Bakanlığı belgeli sanatçı Özşahin, Orman İşletmeleri Müdürlüğü'nden temin ettiği şimşir kerestelerini ağacın sertliğine göre 1-2 gün veya bir hafta ıslatıyor.
Özşahin, eğri bir balta olan taslama nacağı ile ham odunlardan kaşık taslaklarını oluşturuyor.
Sabri usta, daha sonra kaşık keseri ile "iğnek" adı verilen inceltme, oyma keseri ile "keselleme" adı verilen oyma işlemlerinden geçirdiği kerestelere, "kaşık bıçağı" adı verilen aparatla yontma yaparak kaşık şeklini veriyor.
Kaşık şeklini alan odunların içini oymak için "eğdi" bıçağıyla içini oyduğu kaşıkları törpüyle düzelten Özşahin, daha sonra "iç kazıyanı" ve "sap kazıyanı" adını verdiği kısa saplı bıçakla son tesviyesini yapıyor.
Özşahin'in ince zımparayla son şeklini verdiği kaşıklar, kullanıma hazır hale geliyor.
Türküler eşliğinde kaşık yapan Sabri usta, atölyesinde bir kaşığı yaklaşık yarım saatte yapıyor.
Sabri Özşahin'in el emeği ile ürettiği, kaşık, çatal, bıçak ve kepçe gibi ürünleri birçok ilin yanı sıra farklı ülkelere göndererek Türkiye'nin tanıtımına da katkı sağlıyor.
Günde 5 saat uyuyarak kalan zamanını 10 metrekarelik atölyesinde kaşık üreterek geçiren Sabri Özşahin, farklı illerdeki festivallere katılarak el emeği ürünlerini sergileme imkanı buluyor.
Sabri Özşahin, AA muhabirine yaptığı açıklamada, kaşık yapmaya küçük yaşlarda dedesinden ve babasından öğrenerek başladığını söyledi.
Taraklı ilçesinin adeta kültürü haline gelen kaşık yapımının çevre mahallelerde halen devam ettiğini anlatan Özşahin, elle yapan ustanın çok az olduğunu, herkesin makineyle üretim yaptığını, artık çırak yetişmediğini dile getirdi.
Sabri usta, el emeği işini iyi yapmasını sevgiye bağladığını çünkü kaşığı severek yaptığını aktararak, son yıllarda yemek kaşığına talebin çok fazla olduğunu ancak kaşık yapacak ustanın neredeyse kalmadığını belirtti.
Geçen yıl 4 ay kaldığı Taksim'de birçok kişinin kaşık yapımını öğrenebilmek için başvurduğunu dile getiren Sabri usta, Kültür ve Turizm Bakanlığı, belediyeler, kaymakamlıklar yardımıyla üniversitelerde bir birim açılırsa başarı sağlanabileceğini, köylerde bu işte sona gelindiğini söyledi.
"Geriden gelen çocuklar yapmıyor, benim çocuklarım yapmıyor ki başkasının çocuğu neden yapsın." diyen Özşahin, kalabalık şehirlerde meraklı insanlar bir araya gelip kurs açılırsa başarının sağlanabileceğini dile getirdi.
Sabri usta, mesleğini severek yaptığını, gece geç saatlere kadar çalıştığını anlattı.
Taraklı Belediye Başkanı Tacettin Özkaraman ise ilçede el sanatlarının yoğun yapıldığını söyledi.
Yayla köylerinde kaşık yapımının yaygın olduğunu aktaran Özkaraman, "Geçmişte buralarda kaşıkçılık önemli bir gelir kaynağıyken günümüzde teknolojik sebeplerle maalesef azaldı. Çok az sayıda usta kaldı. Sabri Özşahin usta da bizim yörenin yetiştirdiği çok önemli kaşık ustalarından birisidir. Tek olması nedeniyle de Sakarya dışında İstanbul, Antalya, Mersin ve diğer illerde yapılan festivallerde mutlaka Taraklı ve ilimizi temsilen katılır, orada sanatını icra eder." diye konuştu.
Sabri ustanın sanatını sergilemesi noktasında ellerinden gelen yardımı yapmaya çalıştıklarını dile getiren Özkaraman, ilçedeki bir konağı Sakarya Ticaret ve Sanayi Odası'yla restore edip müze haline getireceklerini ve Sabri ustanın da oraya gelen yerli ve yabancı misafirlere sanatını göstereceğini sözlerine ekledi.
PODCASTTÜMÜNÜ GÖR
