Fidan, Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler, Milli İstihbarat Teşkilatı (MİT) Başkanı İbrahim Kalın, Suriye'deki yeni yönetimin Dışişleri Bakanı Esad Hasan Şeybani, Suriye'deki yeni yönetimin Savunma Bakanı Murhef Ebu Kasra ve Suriye'deki yeni yönetimin İstihbarat Başkanı Enes Hattab'la gerçekleştirdiği 3+3 formatındaki toplantının ardından Şeybani ile ortak basın toplantısı düzenledi.
Beşşar Esed rejiminin devrilmesinin ardından Suriye'de yeni bir sayfa açıldığını belirten Fidan, bu fırsatın, Suriye'deki yeni yönetim ve uluslararası toplum tarafından doğru kullanılması gerektiğini ifade etti.
Hakan Fidan, bu kapsamda Suriyelilerin öncülüğünde ve sahipliğinde kapsayıcı bir siyasi sürecin tesis edilmesinin büyük önem taşıdığını vurgulayarak, "Suriye'deki tüm dini, etnik ve mezhepsel grupların artık kucaklaşma zamanı gelmiştir. Yeni yönetimin kapsayıcı bir anlayışla hareket etmesi memnuniyet vericidir. Türkiye olarak, Ulusal Diyalog Konferansı'nın, Suriye'deki tüm bileşenlerinin iradesini yansıtmasına yönelik çabalarını destekliyoruz." diye konuştu.
Bu tarihi dönüm noktasında uluslararası topluma düşen görevin Suriye'ye her türlü desteğin sağlanması olduğuna işaret eden Fidan, "Suriye halkının kendi ayakları üzerinde durmasına yardımcı olmalıyız. Suriye'yi bir rekabet alanı değil, bir işbirliği alanı olarak görmeliyiz." değerlendirmesinde bulundu.
Fidan, 12 yıllık aranın ardından geçen ay Türkiye'nin Şam Büyükelçiliğinin açıldığını hatırlatarak, "Halep Başkonsolosluğumuz da inşallah 20 Ocak günü faaliyete geçecek. İnşallah Türk Hava Yolları uçuşlarına da yakında başlanacağını göreceğiz." ifadesini kullandı.
Esed rejiminin Suriye'de senelerce terör örgütlerine ev sahipliği yaptığını ve terör ihraç ettiğini kaydeden Fidan, "Yeni Suriye'de PKK/YPG ve DEAŞ gibi terör örgütlerine yer yok." sözlerini sarf etti.
Bakan Fidan, Suriye'deki yeni yönetimin terörle mücadele konusundaki azminden memnuniyet duyduklarını belirterek, bu yönde uygulamaya geçilmesi gerektiğini dile getirdi.
Türkiye'nin terör örgütleriyle mücadele alanında üçüncü ülkelerle işbirliği konusunda önemli bir tecrübesi olduğuna dikkati çeken Fidan, Suriye'deki yeni yönetimle de benzer bir işbirliğini test etmek istediklerinin altını çizdi.
İstihbarat paylaşımından askeri kabiliyet geliştirmeye, bu alandaki imkanları kullanmaya hazır olduklarını vurgulayan Fidan, şunları kaydetti:
"Aynı şekilde DEAŞ ile mücadele konusunda da operasyonel destek sağlamaya hazır olduğumuzu kendilerine ve komşu ülkelere ifade ettik. Nitekim bu konuda geçtiğimiz günlerde bazı adımlarımız da oldu. Her zaman söylediğimiz gibi DEAŞ kamplarının ve cezaevlerinin yönetimi konusunda, yeni yönetime gereken yardımı yapmaya da hazırız."
Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, İsrail'in askeri hedeflerine ulaşabilmesi için dünyanın daha kuralsız, belirsiz ve güce dayalı hale geldiğini belirterek, "İsrail yayılmacılığı bu haliyle herkese tehdit teşkil etmekte. Kendi güvenliğini sağlamak için birçok ülkeyi güvensiz kılıyor." dedi.
"Kıymetli kardeşim yeni Suriye'nin yeni Dışişleri Bakanı Esad Şeybani'yi ve Suriye Milli Savunma Bakanı'nı, İstihbarat Başkanı'nı Ankara'da ağırlamaktan duyduğumuz memnuniyeti ifade ederek sözlerime başlamak istiyorum." diyen Fidan, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın Suriye'den gelen heyeti kabul ederek, Türkiye'nin Suriye halkına ve yeni yönetimine sarsılmaz desteğini ifade ettiğini anımsattı.
Fidan, 3+3 formatında yapılan çalışma toplantısında Suriye'deki güvenlik durumu ile ülkede istikrarın tam olarak tesisi için atılması gereken adımların yanı sıra siyasi, ekonomik ve insani meseleleri değerlendirdiklerini belirterek, "Türkiye olarak Suriye'ye her alanda destek sağlamaya hazır olduğumuzu ifade ettik. Bu çerçevede ikili işbirliğimizi daha kurumsal hale nasıl geçirebileceğimizi ele aldık." dedi.
12 Ocak'ta Suudi Arabistan'ın başkenti Riyad'da birçok ülkenin dışişleri bakanının katılımıyla düzenlenen Suriye konulu toplantıyı hatırlatan Fidan, Suriye'deki yeni yönetimle temasların sürdürülmesi gerektiğini vurguladı.
Fidan, devrik Beşşar Esed rejiminden miras kalan Suriye'ye yönelik yaptırımların hala yürürlükte olduğuna dikkati çekerek, "Yaptırımların kaldırılması için yoğun bir diplomatik çaba devam etmekte. Bunun neticesinde Amerika'nın (ABD) yaptırımlara kısmi muafiyet getirmesi mümkün oldu. Avrupa Birliğinin (AB) de yaptırımlara muafiyet sağlama konusunda bir çalışma yürüttüğünü anlıyoruz." diye konuştu.
Suriye'de temel kamu ve altyapı hizmetlerinin verilebilmesi için yaptırımların kaldırılması gerektiğinin altını çizen Fidan, "Yaptırımların kalkması halinde ülkenin normalleşme süreci hızlanacaktır. Milyonlarca Suriyelinin ülkelerine geri dönmesini mümkün kılacak koşullar yaratılacaktır. Suriye'nin DEAŞ gibi terör örgütleriyle mücadele kapasitesi artacaktır." ifadelerini kullandı.
Fidan, uluslararası toplumun, Suriye'deki devlet kurumlarının yeniden yapılandırılması ve kapasite inşası alanında ülkeye destek olabileceğini kaydederek, Türkiye'nin bu konulardaki tecrübesini aktarmaya hazır olduğunu bildirdi, Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın tüm devlet kurumlarına gereken talimatı verdiğini kaydetti.
"Bölgenin geleceğinde teröre yer yoktur. Suriye'nin parçalanmasına asla rıza göstermeyeceğiz. Bölge yeteri kadar savaşlardan çekti. Zaman artık terörden ve silahtan, şiddetten arınma zamanı. Zaman barış, dayanışma kardeşlik, kalkınma ve refah zamanı." diyen Fidan, Türkiye'nin bu konuda imkan ve kabiliyetleriyle gerekli adımları süratle atmaya muktedir olduğunu dile getirdi.
Fidan, Türkiye ve Suriye arasındaki dostluk bağlarının son derece güçlü olduğunu, Türkiye'nin "Suriye ihtilafı" boyunca milyonlarca Suriyeliye ev sahipliği yapmasının bu bağın kanıtı olduğunu vurgulayarak, şunları kaydetti:
"Suriye'de başlayan bu yeni dönemde de güçlü bağlarımız ve işbirliğimiz pekişecektir. Türkiye'nin tek arzusu barış, huzur, refah ve güvenlik içinde yaşayan bir Suriye'dir. Sayın Cumhurbaşkanımızın direktifleri doğrultusunda ne gerekiyorsa yapmaya hazırız."
Basın mensuplarının sorularını yanıtlayan Fidan, Suriye'deki yeni yönetim ile Türkiye arasındaki işbirliği mekanizmalarına ve Şeybani ile görüşmesine ilişkin, özellikle yeni dönemde ilişkilerin nasıl daha etkili, yapısal ve hızlı hayata geçirilebileceğini görüştüklerini söyledi.
Fidan, savunma, güvenlik, terörle mücadele, tarım, sağlık, enerji, trafik ve ulaştırma gibi birçok alanda atılması gereken adımlar olduğuna işaret ederek, Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın direktifleriyle oluşturulan bir koordinasyon mekanizması bulunduğunu ifade etti.
Türkiye'nin iç hazırlıklarını yaptığını ve hem uluslararası aktörlerle görüştüklerini hem de Şeybani ve ekibiyle etkileşimde olduklarını aktaran Fidan, şunları kaydetti:
"Daha bir aydan biraz fazla oldu. Suriye'nin yeni devletinin kendisini yeniden inşa etmesi, özellikle bürokratik organları ve uluslararası muhataplık düzeyine çıkması biraz zaman alacak. Biz bu sürede aşamalı olarak, en basitinden en karmaşığına kadar yapılabilecek konuları uygun zaman diliminde yapma konusunda irade beyanında bulunduk. Kendileri de bu konuda memnuniyetle kabul ettiler. Şu anda Türkiye'nin gerek kamu kurumlarıyla gerek özel kurumlarıyla, STK'larla hem dayanışma hem yardım hem de ticaret konuları, neyi gerektiriyorsa bu konudaki işbirliği devam edecek."
Fidan, ilk etapta her şeyin mükemmel olmayacağını çünkü büyük bir yıkımla baş başa kalmış bir devlet olduğunu kaydederek, yerlerinden edilen milyonlarca insanın geri dönmesiyle başlayacak bir ekonomik ve sosyal hayat olacağını dile getirdi.
Bunların zaman içinde hayata geçmesini umduklarını aktaran Fidan, "Önemli olan tekrar altını çiziyorum, bizim bıkmadan usanmadan bu hedefe doğru sistemli bir şekilde, profesyonel bir şekilde çalışmamız. Terörle mücadele konusunu da güvenlik konusunu da tabiatıyla konuştuk. DEAŞ konusu, PKK konusu, YPG konusu. Özellikle DEAŞ ile mücadele konusunda neler yapılması gerekiyor, o konuda kendileriyle görüş alışverişinde bulunduk. Ve istihbarat paylaşımına, operasyonel işbirliğiyle muhakkak ihtiyaç var. YPG konusu özellikle kendilerinin çok yakından ilgilendiği bir husus, o konuda da görüşlerimizi karşılıklı paylaştık" diye konuştu.
Fidan, İsrail ile Hamas arasında ateşkes sağlandığına dair haberlere ilişkin, "İnşallah yakın zamanda bunun resmi olarak ilanını duyacağız." dedi.
Katar ve Mısır'ın bu konudaki emeğine dikkati çeken Fidan, şunları kaydetti:
"Türkiye olarak ateşkes sürecine olabildiğince destek verdik. Çünkü oradaki soykırımın, zulmün, açlığın, sefaletin, imkansızlığın, yıkımın bir an önce durması gerekiyor. Bu sadece bir insanlık dramı suçu değil, aynı zamanda bölgemizin tamamını ateşe atan bir olay. Bunun durması tabii ki önemli bir adım ve bundan sonra yaraların sarılması gerekiyor. İnsani yardımların bir an önce başlaması, yerinden edilmiş ve şu anda köşelere sıkıştırılmış 2 milyona yakın insanın yıkılmış da olsa evlerine, arazilerine dönmesi gerekiyor. Bunların gece gündüz devam eden hava saldırılarından artık emin olması gerekiyor. Katliamın durması gerekiyor. Bu konuda atılacak her türlü adımı, Türkiye olarak biz destekliyoruz."
Fidan, Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın başından beri özellikle olayın insani boyutunun altını çizdiğini ve uluslararası seferberlik başlattığını belirterek, "Bu, tabii ki belli güçler tarafından sürekli ertelendi, ötelendi. Çünkü anlı şanlı birçok uluslararası aktörün esas itibarıyla yaptığı birçok diplomatik faaliyetin gerçekte İsrail'in operasyonlarına zaman kazandırmak olduğunu bütün uluslararası toplum gördü. Ne oldu? 50 bine yakın insan çoğunluğu kadın ve çocuk katledildi. İnsanlığın onuru çiğnendi, uluslararası sistem öldüğünü ve defnedildiğini ilan etti. Ve Batılıların yıllardır biriktirdikleri ne kadar meşruluk, ahlaki üstünlük, erdem gibi alanlar varsa hepsi yerle bir oldu. Dünya daha belirsiz, daha güce dayalı, daha kuralsız bir hale döndü. Sadece İsrail askeri hedeflerine ulaşabilsin diye." şeklinde konuştu.
Fidan, buna karşı verilen her türlü mücadelenin erdemli olduğunu vurgulayarak, Türkiye'nin bu noktadaki duruşunun kendi ideolojik duruşu için değil, insanlığın ortak değerleri adına yapıldığını söyledi.
İnsanlığın ortak vicdanını taşıyan aktörler tarafından da bu duruşun gerek Doğu'da gerek Batı'da yer bulduğunu belirten Fidan, bu duruşu sürdürmeye devam edeceklerini dile getirdi.
Fidan, hedefin iki devletli çözümle bölgeye barış gelmesi olduğunu kaydederek, "İsraillilerin, Arapların, bölge halkının, hepimizin barış içerisinde, huzur içerisinde yaşaması." dedi.
İsrail'in Suriye'nin topraklarını da belli miktarda işgal ettiğini vurgulayan Fidan, "İsrail yayılmacılığı bu haliyle herkese tehdit teşkil etmekte. Kendi güvenliğini sağlamak için birçok ülkeyi güvensiz kılıyor. Ve yıllardır da bu durum böyle. Bu denklemden çıkmanın, herkesi güvenli ve huzurlu yapmanın tek yolu, eğer kabul edilirse iki devletli çözüm ve herkesin belli bir sınıra razı olması. Dolayısıyla bu noktadaki çabalarımız devam edecek. İnşallah önümüzdeki dakikalar içerisinde resmi olarak ateşkes ilan edilir, biz de yeni bir iyi haber almış oluruz." ifadelerini kullandı
PODCASTTÜMÜNÜ GÖR
