ANKARA
Kültür ve Turizm Bakanlığı son 10 yılda, ülkeden çeşitli yollarla çıkarılan 4 bin 113 tarihi eseri Türkiye'nin milli servetine geri kazandırdı.
Son olarak Karun Hazineleri'nin en önemli parçalarından Kanatlı Denizatı Broşu, Alman makamları tarafından Türk yetkililere teslim edildi. Müjdeyi, Berlin'de bulunan Kültür ve Turizm Bakanı Ömer Çelik verdi.
Başbakanlık Kamu Diplomasisi Koordinatörlüğü'nden edinilen bilgiye göre, bugüne kadar Sırbistan'dan 1865, Almanya'dan 1241, İsviçre'den 397, Avusturya'dan 320, Hırvatistan'dan 133, İngiltere'den 56, ABD'den 40, Birleşik Arap Emirlikleri'nden 23, Bulgaristan'dan 20 ve Fransa'dan 18 eser geri alındı.
Son yıllarda uzun uğraşlar neticesinde dünyanın dört bir yanından geri getirilen eserler binlerce yıllık. Aralarında 3 bin 300 yıllık Boğazköy Sfenksi, Antik Yunan'dan kalan Herakles heykelinin üst yarısı, Bursa Sinanpaşa Camisi'nden çalınan ve üzerinde Kur'an-ı Kerim'den ayetler bulunan çinilerin de olduğu eserler, Türkiye genelinde ait oldukları müzelerde sergileniyor.
Türkiye son yıllarda, ülkeden yurt dışına kaçırılan tarihi eserlerin geri alınması için büyük çaba sarf ediyor. Geri alınan kültür varlıklarına, ait oldukları dönemin sosyal, kültürel ve sanatsal özelliklerini yansıtmaları ve sağladıkları bilimsel veriler sebebiyle paha biçilemiyor.
Eserler Nasıl Geri Alınıyor?
Herhangi bir müze, ören yeri veya koleksiyona ait bir eserin çalınması durumunda; öncelikle eserin fotoğraflı envanter bilgileri Vakıflar Genel Müdürlüğü, Emniyet, Jandarma, Dışişleri Bakanlığı, Gümrük ve Ticaret Bakanlığı, Adalet Bakanlığı ve tüm Valiliklere gönderilerek gerekli duyurular yapılıyor. Ayrıca çalınan eser 189 ülkenin üye olduğu Interpol'ün Çalıntı Sanat Eserleri Veri tabanına alınıyor. Interpol ile sıkı bir işbirliği yürüten bakanlık, eser herhangi bir ülkede tespit edildiği anda gerekli siyasi ve hukuki temasları başlatıyor.
Çalınan eserlerin iadesine dair bürokratik süreç, envanter kaydı olduğu için nispeten kolay yürütülüyor. Kaçak kazılar sonucu bulunan ve dolayısıyla envanter kaydı olmayan eserlerin iade süreci ise oldukça sıkıntılı. Bu eserlerin iadesi için karşılıklı işbirliği ve iyi niyet çerçevesinde diplomatik girişimler sürdürülüyor. Son olarak, diplomatik girişimlerin sonuçsuz kaldığı durumlarda ise dava açma yoluna başvuruluyor.
Türkiye bir yandan da kültür varlığı kaçakçılığının önlenmesi için birçok ülkeyle ikili anlaşmalar imzalayarak işbirliğini güçlendiriyor. Bu anlaşmalara son olarak 28 Ağustos 2012 tarihinde Bulgaristan ile imzalanan "kültür varlıklarının yasa dışı ithal, ihraç ve mülkiyet devrinin önlenmesine yönelik ikili işbirliği anlaşması" eklendi. Türkiye ayrıca üyesi olduğu UNESCO "Kültür Varlıklarının Kaynak Ülkeye İadesi veya Kanunsuz Alıkoyma Durumunda Geri Verilmesinin Teşviki Hükümetlerarası Komite"de aktif rol oynuyor.
PODCASTTÜMÜNÜ GÖR
