TEL AVİV - Turgut Alp Boyraz
İsrail'in başkenti Tel Aviv'e yolunuz düşer ve bir sokak köşesinde "Al Yazmalım", "Mevlam Bir Çok Dert Vermiş", "Ah Yalan Dünya" veya "Kadifeden Kesesi" türkülerini bağlamasıyla icra eden birini görürseniz şaşırmayın.
Çocukluğundan beri müziğe ilgi duyan ve kendi kendine bağlama çalmayı öğrenen 29 yaşındaki Tom Kaplinsky, şimdi Tel Aviv sokaklarındaki İsraillileri İstanbul ve Anadolu'dan esintilerle buluşturuyor.
Tel Aviv'in en işlek caddelerinden Rothschild'de bağlama çalarken AA muhabirine konuşan Tom, bağlama ve Türk müziğine olan ilgisinin erken yaşlarda başladığını söyledi. Çocuk yaşlardan bu yana İbrahim Tatlıses'i hayranlıkla dinlediğini belirten Tom, bağlamanın kendisi için çok özel bir yeri olduğunu dile getirdi.
Bağlamanının büyüleyici bir sese sahip olduğunu ve bazı makamları sadece bağlama sesindeki harmonide bulabildiğini ifade eden Tom, bu enstrümanı yıllardır dinlemesine rağmen ismini 21 yaşında öğrenmiş. Elindeki bağlamayı Tel Aviv'de Ortadoğu'ya has müzik aletleri satan bir dükkandan satın aldığını söyleyen Tom, bağlama çalmayı ise internetten bulduğu bilgiler ve dinlediği Türkçe müzikler sayesinde kendi başına öğrendiğini anlattı.
Bağlama çalmaya başladığında dindar bir Yahudi olarak hayatını sürdürmeye gayret ettiğini ve Sufi müziğine ilgi duyduğunu vurgulayan Tom, daha sonra seküler bir hayat tarzını benimsemesine rağmen sazdan asla vazgeçmediğini söyledi.
Sazın yanı sıra son zamanlarda neye merak sardığına işaret eden Tom, şimdiki hedefinin ney üflemeyi öğrenmek olduğunu belirtti.
İsraillilerin çoğunun arabesk dinleyerek yetiştiğini ve Türk müziğine yabancı olmadığını aktaran Tom, sazıyla icra ettiği Türkçe müziğe karşı da büyük bir ilgi olduğunu kaydetti. Tom, "İsmini bilmese bile İsraillilerin büyük çoğunluğu sazın ne olduğunu mutlaka biliyor ve dinlemeyi seviyor." dedi.
"En sevdiğim Türkçe eser Selvi Boylum Al Yazmalım" diyen Tom, birçok Türk ses sanatçısını beğenerek dinlediğini, en beğendiği ismin ise Selda Bağcan olduğunu ifade etti.
Bağcan'ın modern müziği Türk halk müziği ile başarılı şekilde harmanladığını belirten Tom, "Hayalim bir gün Türkiye'de Selda Bağcan'a bağlama çalabilmek." dedi. Tom, Bağcan'ın seslendirdiği türkülerden ise en çok "Ah Yalan Dünya"yı beğendiğini dile getirdi.
Çaldığı Türkçe parçaların çok az bir kısmının manasını bildiğini, ancak tamamını öğrenmeyi çok istediğini söyleyen Tom, şunları kaydetti:
"Müzik her şeyin üstündedir. Siyasetin de üzerindedir, insanların farklılıklarının da üzerindedir. Aslında hepimizin aynı olduğunu ortaya koyan bir şeydir müzik."
İsrail'de bağlamayla Türkçe müzik icra etmesine rağmen şu ana kadar geçim kaygısı ve yoğunluk nedeniyle Türkiye'yi hiç ziyaret etme fırsatı bulmadığını belirten Tom, önümüzdeki aylarda kız arkadaşıyla İstanbul'a tatile gitmeyi planladıklarını aktardı.
İsrail'de doğup büyüyen Tom, ailesinin Rusya'nın güneyinden buraya göç ettiğini, büyük dedelerinin ise köklerinin İspanya'ya uzanan Sefarad Yahudileri olduğunu anlattı.
"Anahnu Arkadaş" (Biz Arkadaşız) isimli bir müzik grubunun da üyesi olan Tom, haftada iki akşam bu grupla Ronzo isimli bir Türk restoranında sahne alıyor.
İlk kelimesi İbranice, ikinci kelimesi Türkçe olan "Anahnu Arkadaş" isimli bu dört kişilik müzik grubuna Tom bağlamasıyla eşlik ederken, Dor Dale kemençesiyle, Guy Rotem darbukasıyla, Julie Besandilove ise uduyla ve seslendirdiği Türkçe şarkı ve türkülerle katkı sunuyor.
Türkçe müzikler icra eden İsrailli "Anahnu Arkadaş" grubunun repertuvarı da bir hayli geniş. Grup, "Hey On Beşli" türküsünden "Kaldım Duman İçi Dağlarda"ya, "Leylim Ley"den "Ben Melamet Hırkasını"a veya "Mastika" şarkısına kadar çok sayıda Türkçe şarkı veya türküyü başarıyla icra ediyor.
PODCASTTÜMÜNÜ GÖR
