Osmanlı devlet adamlarından Kadı Seyfullah Efendi tarafından 1566-1567 yıllarında yaptırılan cami, klasik Osmanlı mimarisinin özelliklerini yansıtan tek kubbeli planı ve ince minaresiyle öne çıkıyor.
Yaklaşık 5 asırdır varlığını koruyan tarihi cami, "Kadı Seyfullah Efendi Camisi" ve "Molla Efendi Camisi" adlarıyla da biliniyor. Sofya’daki Müslüman toplumunun ibadet ihtiyacını karşılayan cami, özellikle cuma ve bayram namazlarında yoğun ilgi görüyor.
Şehrin merkezinde yer alan cami, yerli halkın yanı sıra Sofya'yı ziyaret eden turistlerin de ilgisini çeken önemli kültürel miraslardan biri olarak biliniyor.
Sofya'nın ibadete açık tek camisi olan Banyabaşı Camisi hakkında AA muhabirine bilgi veren Sofya Bölge Müftüsü Beyhan Mehmed, caminin Osmanlı-Rus Savaşı sonrasında ayakta kalan en değerli yapılardan biri olduğunu söyledi.
Mehmed, 17. yüzyılda Sofya'yı ziyaret eden Evliya Çelebi'nin seyahatnamesinde camiyi "şehrin en güzel camilerinden biri" olarak tanımladığını hatırlatarak yapının Sofya'daki Müslümanlar için önemli bir dini merkez olduğunu vurguladı.
Caminin mevcut alanının cemaat için çoğu zaman yetersiz kaldığını aktaran Mehmed, özellikle cuma ve bayram günlerinde ibadetlerin cami dışındaki alanlara taşındığını ifade etti.
Mehmed, caminin adının Osmanlı döneminde çevresinde bulunan hamamlardan geldiğini anlatarak, "Banya başı, 'hamam başı' anlamına gelmektedir. Bundan dolayı halk arasında Banyabaşı Camisi olarak da anılmaktadır." dedi.
Bir zamanlar caminin çevresinde hamamlar ve pazarların yanı sıra Kadı Seyfullah Efendi Türbesi'nin de bulunduğunu aktaran Mehmed, türbenin Osmanlı-Rus Savaşı'ndan sonra yıkıldığını ve bugüne ulaşamadığını kaydetti.
Kesin bir delil olmamakla birlikte, caminin halk ve tarihçiler tarafından Mimar Sinan'a ait olabileceği düşünülen yapılar arasında gösterildiğini vurgulayan Mehmed, yapının özellikle İstanbul’daki Rüstem Paşa Camisi ve Sokullu Mehmet Paşa Camisi ile benzerlik taşıdığını dile getirdi.
Mehmed, caminin arka kısmında küçük kubbeleri bulunan bir tetimme bölümü olduğunu anlatarak "Şu anda bu tetimme bölümü, imam odası veya Kur'an kursu odası olarak da kullanılmaktadır." dedi.
Yıllar içinde caminin birçok kez restore edildiğini aktaran Mehmed, "En büyük restorasyon, 2012-2017 yılları arasında TİKA tarafından gerçekleştirildi. Gerçekten çok kapsamlı bir çalışma yapılarak caminin orijinal hali bizlere kazandırıldı." ifadelerini kullandı.
Mehmed, caminin Başmüftülük kurumuna bağlı olduğunu belirterek "Camimizin bakımını Sofya Bölge Müftülüğümüz üzerinden Başmüftülüğümüz gerçekleştiriyor. Cami, kültürel miras olduğu için Bulgaristan Kültür Bakanlığının miras kanunları çerçevesinde korunmaktadır." diye konuştu.
Ramazan münasebetiyle camide her akşam yaklaşık 350 kişinin iftar sofrasında bir araya geldiğine işaret eden Mehmed, "İhtiyaç sahibi herkese iftar soframız açıktır. Her akşam yoğun bir katılım oluyor ve bu bizleri çok mutlu ediyor." dedi.
PODCASTTÜMÜNÜ GÖR
