HSYK teklifinin görüşülmesine muhalefet itirazı

TBMM

TBMM Genel Kurulu'nda, AK Parti'nin HSYK yasa teklifinin görüşülmesini içeren grup önerisi tartışmaya yol açtı. 

Genel Kurul'da, AK Parti'nin grup önerisinin okunmasının ardından ayağa kalkan MHP Grup Başkanvekili Oktay Vural, tali komisyonun raporunun esas komisyon olan Adalet Komisyonu raporuna dercedilmemesinden ötürü görüşülemeyeceğini söyledi.

CHP Grup Başkanekili Muharrem İnce de "tasarı görünümlü teklif" ile karşı karşıya olduklarını belirterek, yasa teklifinin talimatla yapıldığını söyledi. Komisyon Raporu'nun 17 sayfasında "Hükümet'in teklif ettiği metin" başlığının yer aldığını ifade eden İnce, "Bu, Hükümet'in teklif ettiği metin değildir. Yapılan eksik bir işlemdir ve kanunu sakatlamıştır. Genel Kurul yanlış bilgilendirilmiştir. Bir hukuk devletinde olması gereken bunun geri çekilip yeniden basılmasıdır" dedi.

AK Parti Grup Başkanvekili Mustafa Elitaş, maddi yazımdan kaynaklanan hata nedeniyle teklifin görüşülmeyeceğinin iddia edilemeyeceğini savunarak, düzenlemenin görüşülmesine engel durumun olmadığını dile getirdi.

Başkanvekili Sadık Yakut'un usul tartışması açtığını söylemesine, Vural ve İnce itiraz etti. İnce'nin "Kim istedi usul tartışmasını?" sorusuna Yakut, "Kimse istemedi" karşılığını verdi.

İnce, Yakut'a, usul tartışmasıyla durumun geçiştirilemeyeceğini savunarak, "Yapmanız gereken usul tartışması açmak değil, birleşime ara verip bürokratlara danışmaktır" derken, Vural ise "Meclisi Başkanı'nın manevi şahsiyetini yok saymaması ve istişare mekanizması kurmasını" istedi.

Yakut,  Komisyon raporu metni ve rapora ilişkin itirazlar olduğunu belirterek, "Başkanlığımızın raporu  işleme almama veya Komisyon'a iade etme yetkisi bulunmamaktadır. Rapor ve teklife ilişkin itirazlar, görüşmelerde yapılabilir. Bu nedenle grup önerisinin görüşülmesinde İçtüzüğe aykırı durum bulunmamaktadır" diyerek,  usul tartışması açtı. 

CHP ve MHP grup başkanvekilleri,  Yakut'a itiraz etti. İnce, "Benim konuşmam için ne yapacaksınız?" sorusuna Yakut, "Sizin söylediklerinizi de içeriyor. Rapor, Yılmaz Tunç ve 77 milletvekilinin teklifi başlığıyla basılmıştır. 'Hükümet'in teklif ettiği metin'  ifadesi sehven basılmıştır. Maddi hata, teklifin sıra sayısıyla dağıtımına engel görülmemiştir. Genel Kurul'daki görüşmeler, Komisyon raporundan yapılıyor. Hata düzeltilip tutanak dergisinde yer alacak" dedi. 

Yakut'un bu sözlerine İnce ve Vural, "Siz dalga mı geçiyorsunuz" diye tepki gösterdi. Yakut'un "Ne demek dalga geçmek, bu tabirler doğru değil" demesine İnce, "Teklifi tasarı yapıp dalga geçiyorsunuz. Raporun 15'ten fazla  sayfası yanlış basılmış, 'kapağı düzgün' diye yutturuyorsunuz, çocuk mu kandırıyorsunuz" diyerek elindeki raporu Başkanlık Divanı'na doğru fırlattı.  

CHP, MHP ve BDP'li milletvekilleri, sıra kapaklarına  vurdu. Bu sırada usul tartışması için kürsüye gelen AK Parti Grup Başkanekili Elitaş, gürültüye rağmen konuşmasını yaptı. Yakut, "Sıra kapaklarına vurulması, elektronik sisteme zarar vermektedir. Devlet malıdır. Yazıktır" dedi.

Elitaş, teklifin görüşülmesine engel bir durum olmadığı görüşünü tekrar etti. 

Vural'ın, "Siz TBMM Başkanı'nın görevlendirmesiyle orada oturuyorsunuz" demesine Yakut, "Nöbet bende. Bu konuları şahsileştirmeyelim" karşılığını verdi.

Usul tartışması 

Vural, usul tartışmasında aleyhte yaptığı konuşmada,  hukuksuzluğa Meclis'in alet edilmemesini isteyerek, "Rüşvet ve yolsuzluğu örtmek için yaptığınız hukuksuzluğa Meclis'i alet etmeyin. Her şeyi hukuk içinde yapmanız lazım. Oturumu bu şekilde yönetmeniz doğru değil. Bu kritik bir konudur. Meclis Başkanı devreye girmiştir, onun iradesini yok sayıp pas pas yaparak olmaz" diye konuştu. 

BDP Muş Milletvekili Sırrı Sakık, usul tartışmasında kendisine lehte söz verilmesine tepki göstererek, Yakut'a, "Bu tavrınızı kabul etmiyorum, sözü lehte istemedim. Gücünüz başkalarına yetmeyince, BDP'ye ne çıkarsa vermeye razısınız. Biz hukuk mücadelesi için çırpınıyoruz. Kendinize göre hukuk dizayn etmeye çalışıyorsunuz. Geçmişten beri hukuk farklı şekilde uygulandıysa arınma süreci yaşayabiliriz. Ama o kadar acele davranıyorsunuz ki kendinize uygun hukuk yaratmaya çalışıyorsunuz. Yeni alan açtınız, hukuku  arka bahçeye dönüştürdünüz. Size güvenimiz yok. Yeni bir alan açmaya çalışıyorsunuz, biz bu cephede yer almayız. Herkesin sığınabileceği bir hukuk sistemi istiyoruz" diye konuştu. 

CHP'li İnce, aleyhteki konuşmasında, Rapor'da Turgut Dibek'in Kırıkkale milletvekili olarak yazıldığını, ancak kendisinin Kırklareli milletvekili olarak yazıldığını hatırlatarak, şöyle konuştu:

"Bu sehven yazılmış. Benim itirazım yazım yanlışı, imla değil. 19 sayfada Hükümet'in teklif ettiği metin şeklinde yazılmış. Teklif ile tasarı arasındaki farkı bilmeyecek kadar cahil insanlardan milletvekili olmaz.  Bunu sehven yazdık demek, cehaletin dik alasıdır. Siz iradeyi değiştiriyorsunuz. Hükümet'ten geldi diyorsunuz, oysa tekliftir. Bu derebeylerin, diktatörlerin ülkesinde olur. Utanmasanız  'bunları toplayalım, taksirle kapatalım, Yakut paraf etsin' diyeceksiniz. Bu metin  görüşülemez,  derhal geri çekilmeli. Meclis Başkanı'na dilekçemi verdim, gereğini bekliyorum. Biliyorum emir kulusunuz da bu kadar küçük düşürmeyin Meclis'i..." 

MHP Isparta Milletvekili Nevzat Korkmaz ile CHP İstanbul Milletvekili Mahmut Tanal'ın söz isteğine Yakut, "Söz hakkınız  yok. Lehte ve aleyhte söz verdim" dedi. Korkmaz ve Tanal, Yakut'a itirazlarını sürdürdü.

"Maddi hata esası etkilemeyecek" 

Yakut, konuşmaların ardından teklifle ilgili süreci anlatarak, tali komisyon olarak sevkedilen Anayasa Komisyonu ile Plan ve Bütçe Komisyonu'nun görüşmeyeceklerini bildirdiğini, esas komisyon olan Adalet Komisyonu'nun görüşmeleri tamamlayarak raporun basıldığını ifade etti. Yakut, "Tali Komisyon raporunun bir anlam ifade etmeyeceği açıktır. Bu nedenle Başkanlığımızca yapılacak bir işlem yok. Teklif kapağı ve ilk sayfasında Tunç ve arkadaşlarının teklfi olarak bastırılmış, ilk sayfa başlığı da aynı şekilde yazılmıştır. Ancak teklifin maddelerinin yer aldığı sayfalarda 'Hükümet'in teklif ettiği metin' diye sehven basılmıştır. Maddi hatanın esası etkilemediği değerlendirilmektedir. Görüşümde değişiklik yoktur" diye konuştu. 

Yakut'un sözlerine muhalefet milletvekilleri sıra kapaklarına vurarak tepki gösterdi. MHP'li Korkmaz, Başkanlık Divanı'na doğru yürüyerek, "Hukuku katlediyorsunuz, hukuk tarihine kara leke olarak geçeceksiniz" dedi. Yakut, Korkmaz'a, "olabilir" karşılığını verdi.

Usul tartışmasının ardından AK Parti'ning grup önerisinin görüşmelerine geçilmesi üzerine muhalefet milletvekilleri sıra kapaklarına vurdu. AK Parti Bartın Milletvekili Yılmaz Tunç'urn kürsüye gelerek konuşmaya başlamasına rağmen muhalefet milletvekillerinin sıra kapaklarına vurması, bazı CHP'li milletvekillerinin teklif raporu ve Genel Kurul gündem kitapçıklarını fırlatması üzerine Yakut, birleşime ara verdi.

HSYK ile ilgili teklifin görüşülmesine geçilmeden yeni bir tartışma yaşandı 

AK Parti Grup önerisinin kabul edilmesinin ardından, CHP İstanbul Milletvekili Haluk Eyidoğan'ın yapı denetimine ilişkin yasa teklifinin İçtüzük uyarınca ilgili Komisyonlarda 45 gün içinde görüşülmemesi nedeniyle doğrudan gündeme alınma önergesi görüşülerek reddedildi.

Birleşimi yöneten Başkanvekili Sadık Yakut'un gündemin "tasarı ve teklifler ile komisyonlardan gelen işler" kısmına geçilerek, HSYK ile ilgili yasa teklifinin görüşüleceğini söylemesine MHP Grup Başkanvekili Oktay Vural itiraz etti. Bu sırada Hükümet ve Komisyon, Genel Kurul'da kendilerine ayrılan yere geçti.

Vural'ın, "Rapor bastırılıp dağıtılmadığı için teklif görüşülemez. Gündem sırası olmayan bir konunun görüşülmesi İçtüzüğe aykırıdır. İçtüzüğe uygun  hazırlanmış rapor olmadığı için görüşülemez" demesine Yakut, konuyla ilgili usul tartışmasında görüşlerine cevap verdiklerini söyledi.  

Teklifle ilgili "tali komisyon"olarak belirlenen Anayasa Komisyonu'nun çelişkileri olduğunu savunan Vural, düzenlemenin görüşülemeyeceğini söyledi. Yakut, Vural'a "Niye bağırıyorsunuz, ne olacak yani?" karşılığını verdi.

Bu sırada MHP Konya Milletvekili Faruk Bal da ayağa kalkarak Yakut'a itiraz etti. 

CHP Grup Başkanvekili Engin Altay da yerinde kalkarak, Anayasa Komisyonu raporunun sıra sayısı almadığını belirterek, Yakut'a hitaben, "İçtüzüğü ihlal edemezsiniz, yorum yapamazsınız. Böyle bir ayıba, rezalete, hukuk kepazeliğine müsaade edemezsiniz. Böyle bir kepazelik Meclis'in tarihinde olmamıştır. Kanunlara, Anayasaya ve İçtüzüğe uygun hareket etmeniz gerekir. Rapor İçtüzüğe uygun bastırılıp dağıtılıncaya kadar ara verin. Bu sabah TBMM Başkanlığı'na yazı yazdık. Resmi bir cevap bekliyoruz. Ayrıca teklif Anayasaya aykırıdır. Bu nedenle görüşmelerin başlamaması gerekir. Başlatırsanız İçtüzüğü ihlal etmiş olursunuz. Ayrıca Cumhurbaşkanı da düzenlemenin doğru olmadığını, Anayasa değişikliği yapılması gerektiğini altını çizerek Parlamentoya ve kamuoyuna mesaj vermiştir" dedi.

Yakut, Başkanlığın Anayasa Komisyonu raporu üzerinde yapacağı bir işlem bulunmadığını söyledi.

MHP'li Vural'ın "Tutumunuz  hakkında usul tartışması istiyorum. Bu işi bilmiyorsunuz" demesine Yakut, "Hangi tutumum? Neyin usul tartışması? Biraz önce yaptık. Bunun usulü vardır, sizin gibi ortada bağırarak istenmez ki...Öğrenmek için buradayız" karşılığını verdi. 

Vural'ın "usul tartışması açıyorum" demesine Yakut, "Açıyorum ne demek? Bir usul tartışması yaptık, bir daha açılmaz" dedi.

Yakut'un teklifin "temel kanun" olarak görüşüleceğini söyleyerek, ilk konuşmayı yapacak olan BDP Grubu adına Batman Milletvekili Bengi Yıldız'ı kürsüye çağırması üzerine Genel Kurul karıştı. Vural, Altay, AK Parti grup başkanvekilleri Mustafa Elitaş ile Nurettin Canikli, Başkanlık Divanı önüne gitti. Altay'ın elini kürsüye vurarak tepki göstermesi üzerine Divan önünde kalabalık oluştu. Meclis idare amirleri, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Faruk Çelik ile bazı milletvekilleri de Divan önüne giderek tartışmayı önlemeye çalıştı.   

Yakut'un, milletvekillerini yerlerine oturmaları konusunda uyarmalarına muhalefet milletvekilleri tepki gösterince, "oturmayın, ayakta durun" demesini AK Parti milletvekilleri alkışla karşılık verdi. Yakut, milletvekillerinin sözlerinin tutanaklara geçtiğini söyledi.

Yakut, tartışmanın sürmesi üzerine birleşime ara verirken, grup başkanvekillerini de görüşmeye çağırdı. Aranın ardından yeni bir usul tartışması açıldı. Daha sonra HSYK ile ilgili yasa teklifinin görüşülmesine geçildi. 

Meclis hafta sonu da çalışacak 

Genel Kurul'da, AK Parti'nin, Meclis'in çalışma programına ilişkin grup önerisi kabul edildi. Buna göre; HSYK'nın yapısında değişiklik öngören yasa teklifi gündemin ön sıralarına çekilirken, Genel Kurul hafta sonu da dahil olmak üzere çalışacak. Genel Kurul saat 14.00-24.00 arası çalışacak. Günlük programın tamamlanamaması halinde çalışmalara 24.00'den sonra da devam edilecek.

Grup önerisi üzerine söz alan CHP Grup Başkanvekili Muharrem İnce, AK Parti'nin 17 Aralık'tan sonra telaş içine girdiğini savunarak, "Siz 'çete, paralel devlet, örgüt var' diyorsunuz. Siz beraber değil miydiniz? O zaman çeteye ve örgüte yardım ve yataklık suçundan yargılanmalısınız. 'Bu kantar bir gün sizi de tartar' dedik inanmadınız. Tartmaya başladı ve aklınız başınıza geldi" diye konuştu.

Muhabir: Melda Çetiner Karagöz