TBMM Başkanı Mustafa Şentop, Kırklareli Üniversitesi Hukuk Fakültesinin 2020-2021 Akademik Yılı açılış dersine "Zoom" üzerinden video konferans yöntemiyle katıldı.
2020-2021 eğitim öğretim yılının hayırlı olmasını dileyen Şentop, büyük bir salgınla karşı karşıya olunduğunu, bütün ülkeleri, bütün toplumları etkileyen bir sürecin içinden geçildiğini ifade etti.
Aşı ve tedavi süreçlerinin tabloyu nasıl değiştireceğinin de soru işareti olduğunu belirten Şentop, biyolojik silah bağlamında tartışmalara konu olan bu virüsün, benzerlerinin gelecek yıllarda ortaya çıkıp çıkmayacağı, dünyanın benzer şekilde bir salgın etkisine maruz kalıp kalmayacağının da ayrı bir soru işareti olduğunu dile getirdi.
Bu salgınla beraber dünyanın yeni bir sürecin içine girdiğini ifade eden Şentop, dünyanın 90'lı yılların başından itibaren bir değişimin içinde olduğunu, "küreselleşme" denilen sürecin başladığını vurguladı.
Bu salgının bu süreci sadece hızlandırmakla kalmadığını, mahiyetini de değiştirdiğini belirten Şentop, "21. yüzyılın, 20. yüzyılın yaklaşımlarıyla, paradigmalarıyla yürümeyeceğini, anlaşılamayacağını düşünüyordum. Ancak bu salgının da etkisiyle beraber çok daha faklı bir dünya ile karşı karşıya kalacağımız belli." diye konuştu.
Yeni bir dünya için hazırlıklı olmak mecburiyetinde olduklarının altını çizen Şentop, öğrencilerin de kişisel olarak hazırlıklı olmak mecburiyetinde olduğunu söyledi.
Hazreti Ali'nin "Çocuklarınızı bugün için değil, yarınlar için yetiştirin" sözüne atıfta bulunan Şentop, öğrencilerin de bugün aldıkları eğitim-öğretimin sonuçlarını, çıktılarını 10 sene sonra kullanabileceklerini belirtti.
Yargı ile ilgili işlemlerin dijital ortama aktarıldığını, online duruşmaların yapılabildiğini anlatan Şentop, UYAP sistemine geçişin ardından Türkiye'de birçok hakim ve savcının emekliliğini istediğini, bunun sebebinin yeni sisteme dahil olmakta yaşadıkları sıkıntı olduğunu anlattı.
Kuşaklar arasında büyük farklılıklara işaret eden Şentop, "Bizim 20. yüzyılın son çeyreğinde yaşanan değişimin hızını dikkate aldığımızda, kuşaklar arasındaki bu çatışmanın, kültür farklılığının çok büyük mesafelerle açıldığını görmemiz gerekir. Bambaşka bir dünyaya doğru gidiyoruz." ifadelerini kullandı.
Türkiye'de birçok toplantının artık online yapıldığına dikkati çeken Şentop, "Nereden nereye? 'Bilgisayarları kullanabilir miyiz?' dediğimiz bir süreçten, yaklaşık 20 sene içerisinde artık tamamen bu cihazlar üzerinden hayatın birçok alanındaki faaliyetimizi yürütebildiğimiz bir noktaya geldik." dedi.
Haber bültenlerindeki, geçmiş yıllardan farklı olarak, yabancı haberlerin yoğunluğuna dikkati çeken Şentop, şöyle devam etti:
"Türkiye televizyonları yaklaşık 1 aydır ABD seçimlerini tartışıyor. Belki haber bültenlerine oransal olarak baktığımızda en yoğun süre, ABD seçimleri ile ilgili süre. Niye böyle? Çünkü artık dünyanın herhangi bir yerinde, ülkelere göre de bunun dozajı etkisi değişiyor, gerçekleşen bir olay bizi de etkiliyor. Ekonomik olarak etkiliyor."
Her şeyin küreselleştiğini ifade eden Şentop, "Haberler, iletişim, bilgi küreselleşmekle kalmadı, insan, para, tabi hastalıklar da virüs de küresel artık. Artık böyle bir dünyada yaşıyoruz. Hem müteessir olmamız, dünyadaki her gelişmeden etkilenmemiz hem de bu imkanları kullanarak tesir etmemiz, gelişmeleri etkilememiz söz konusu hale geldi. Bu açıdan bilginin, birikimin ama bilgi kadar bilgiyi değerlendirmenin ve ondan bir takım sonuçlar üretmenin çok önemli hale geldiği bir sürecin içerisindeyiz. Bu kriterler çerçevesindeki gelişmelerin daha da artacağı kanaatindeyim." değerlendirmesinde bulundu.
Eskiden bilginin çok önemli olduğunu dile getiren Şentop, kendisinin para biriktirerek bir genel kültür ansiklopedisi aldığını anlattı.
Şu an her yerden bilgiye ulaşılabildiğini vurgulayan Şentop, "Bu bilgilerin doğruluğu meselesi ayrıca bir tartışma meselesi. Şimdi artık gençlerimize, çocuklarımıza eğitim verirken onlara bilgi yüklemek yerine, şüphesi temel bilgileri elbette almaları gerekir ama bilgiden çok önlerine çıkan bilgiyi, doğru bilgi olup olmadığını değerlendirecek kriterlerle mücehhez hale getirmek ve ayrıca elde ettikleri bilgileri mukayeseli bir şekilde değerlendirip, yorumlayıp onlardan bir takım sonuçlar çıkarabilecek şekilde bir eğitime yönlendirmemiz lazım." diye konuştu.
Liseye giriş sınavına girecek en küçük oğlu ile sorulara bakarken yaşadıklarını anlatan Şentop, sözlerini şöyle sürdürdü:
"(Yukarıdaki metne göre, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?) gibi sorular soruluyor. Tabii o, o metnin dışında başka bilgileri de kullanarak, sorulara cevap vermeye çalışmış. O zaman yanlış sonuçlara ulaşıyorsunuz. Siz, kendi bilgilerinizi kullanmayacaksınız. Size verilen bilgiler içerisinden bir sonuç çıkarma yeteneğinizi ölçüyor."
Büyük bir değişim sürecinin başlangıcında olunduğuna işaret eden Mustafa Şentop, şunları söyledi:
"Büyük bir küreselleşme var. Dünyada artık kültürel anlamda, bilgi, teknoloji, üretilen mamullerin seyri, paranın, insanın dolaşımı anlamında sınırlar ortadan kalktı. Sınırlar, uluslararası hukuka göre mevcut olan birtakım veriler haline geldi. Bununla beraber bilginin çok büyük önemi var. Ama onun kadar doğru bilginin tespiti ve bu bilginin yorumlanması meselesi önemli hale geldi. Belki 25 yıl içerisinde bambaşka bir dünya ile karşı karşıya geleceğiz. Burada sadece ekonomik yapılar ki şu anda ekonomi ile ilgili bütün dünyada tartışmalar konjonktürel bir sıkıntının, problemin değil de bir yapısal problemin, paradigma probleminin olduğunu gösteriyor. Ekonomi ile ilgili yeni bir takım paradigmalar, teoriler içerisinde yeni istikamete girilecek. Bununla alakalı olarak siyasetin, yönetimin, devletlerin, sınırların önümüzdeki 25 yıl içerisinde değişimlere maruz kalacağı bir dünya ile karşılaşacağız. Böyle bir dünya için hazırlanmak mecburiyetindeyiz."
Türkiye'nin nüfusuna oranla bakıldığında en çok yabancı misafir barındıran ülke olduğuna dikkati çeken Şentop, Avrupa'da yabancı insan karşıtı, yabancı kültür, din, inanç karşıtı akımların da gelişmeye başladığını dile getirdi.
Bunun da ayrı bir çatışmaya işaret ettiğini belirten Şentop, "Bu, sadece gerçekte yaşayacağımızı düşündüğüm çatışmanın bir başlangıç kısmı gibi gözüküyor." dedi.
Dünyadaki nüfus hareketleriyle, siyasi değişimleri birlikte değerlendiren Şentop, Avrupa'da çok ciddi bir nüfus azalmasının yaşanacağı, bir taraftan Avrupa'da bir vakum oluşurken Afrika'da çok ciddi bir nüfus fazlalığının başka kıtalara doğru harekete geçebileceğinin tahmin edilebileceğini söyledi.
Şentop, gençlerin bu yeni şartlara göre yetiştirilmesi gerektiğini vurguladı.
Hala 20. yüzyılın paradigmalarıyla dünyayı anlamaya çalışan yaklaşımlar olduğunu vurgulayan TBMM Başkanı Şentop, "Yapılan değerlendirmeleri dinlerken, bunların hangi yaklaşımlar, paradigmalar içinde yapıldığını da göz ardı etmememiz lazım. Hala 20. yüzyılın paradigmalarıyla, uluslararası ilişkiler konseptleriyle olaylara yaklaşan ve değerlendiren birçok yazar, yorumcu, siyasetçi, akademisyen var. Artık bunların geçerli olmadığını günümüzde belirtmek gerekir." yorumunu yaptı.
Dünyada hangi ülkelerin daha etkili olabileceği noktasındaki değerlendirmelere işaret eden Şentop, "Geleceğe dair değerlendirmelerde bulunan akademisyenler, yazarlar, düşünürler, 50-100 yıl içerisinde dünyada etkili ülkeler, hangileri olacak diye bir değerlendirme yaptıklarında, ilk 5 ülke arasında mutlaka Türkiye'yi sayıyorlar. Türkiye dışındaki ülkeler de zaman zaman değişiyor. Kimisinin beşinde başka 4 ülke, kimisinin beşinde başka 4 ülke var. Ama mutlaka hepsinin saydığı 5 ülke içerisinde Türkiye bulunuyor." ifadelerini kullandı.
Türkiye'yi kıymetli kılan bazı hususlara dikkati çeken Şentop, Türkiye'nin nüfusuyla gelişmiş ülkelerle mukayese edildiğinde iyi bir durumda olduğunu, bu nüfusu yetişmiş nüfus haline getirmek gerektiğini söyledi.
Bir ülkenin tesir gücünün önemli olduğunun altını çizen Şentop, Çin'in ekonomik ve nüfus olarak güçlü olmasına rağmen, gelecek yüzyıl içerisinde etkili, güçlü ülkelerden birisi olmayacağına dair yaklaşımlar bulunduğunu belirtti.
Türkiye'nin sözünün, gücünün etkisi olduğunu ifade eden Şentop, Türkiye'nin tarihi birikiminin varlığına ve bu birikimi ortak olarak yaşadığı toplumlara işaret etti.
Bu tarihi derinliğin, Türkiye'nin sözünün gücünü ortaya koyduğunu vurgulayan Şentop, Türkiye'nin 20 yıldır insani esaslar üzerinden dış politika yürüttüğünü dile getirdi.
Dış politikanın sadece çıkarlar üzerinden yürütülmesinin sürdürülebilir olmadığına dikkati çeken Şentop, Türkiye'nin insani esaslar üzerinden yürüttüğü dış politikanın halklar üzerinde büyük bir hüsnü kabul olduğunu kaydetti.
Türkiye'nin kendi sınırları dışında yaşadığı tecrübeleri anımsatan Mustafa Şentop, "Yukarı Karabağ sorunu, Kuzey Afrika'daki gelişmeler, Doğu Akdeniz'deki gelişmeler bağlamında bunları değerlendirebiliriz. Yeni bir dünya kuruluyor. Bu dünyanın kurucuları arasında yer almak için Türkiye de kendisini yeniden kuruyor." diye konuştu.
Şentop, hukuk tahsilinin önemine dikkati çekerek hukukun ayrıcalıklı ve öncü bir alan olduğunu ifade etti.
Hukukun yaşanılan günlük hayatın görünmeyen yüzü olduğunu belirten Şentop, "Bir madeni paranın tura tarafı yaşadığımız hayattır, yazı tarafı da hukuktur. Bu, her şey bakımından geçerli." diye konuştu.
İnsanın, bir kural ihlali sebebiyle cezaya maruz kaldığı zaman, yaptığı işin aslında hukukla alakalı olduğunu anladığını vurgulayan Şentop, "Hayatımız, hukuk tarafından düzenlenmiş bir hayattır. Ancak hukukçu olmayanlar bunun farkına, madalyon ters döndüğü zaman varabiliyor. Hukuk-hayat ilişkisini doğru bir şekilde kurmak önemli. Hukukta okuduğumuz şey, tamamen yaşadığımız hayattan farklı, bambaşka, tamamen teorik, soyut birtakım mülahazalardan ibaret bir şey değil. Yaşadığımız hayatın yazıya dökülmüş şeklidir hukuk. Bunu bu şekilde, hayatla ilişki içerisinde kavramak, anlamak gerekir." ifadelerini kullandı.
Hukuk bölümünü tercih eden öğrencilerin şanslı olduğunu belirten Şentop, öğrencilerin, hukuk-hayat ilişkisini tam manasıyla idrak ederek bu şanslarını bir imkana dönüştürmeleri gerektiğini söyledi.
Öğrenmenin planlanması, yönetimi, kontrolünün öğrencinin elinde olduğunun altını çizen Şentop, hukuk öğreniminin düzenli çalışmayı gerektirdiğini dile getirdi.
Hukuk Fakültesi'ne yeni başlayan öğrencilere, Hukuk Profesörü Ernst Hirsch'in "Anılarım" isimli kitabını okumalarını öneren Şentop, bu kitabın "hukukçunun yetişme şartlarını, evinin içini görme" bakımından önemli olduğunu vurguladı.
Ankara Hukuk Fakültesi kurulduğu zaman, Dönemin Bakanı Hasan Ali Yücel'in Hirsch'e orada ders vermesini önerdiğini anlatan Şentop, Ticaret Hukuku Profesörü olan Hirsch'in, Hukuk Felsefesi derslerini vermesi kendisinden istenildiğinde önce itiraz ettiğini, ısrarlar üzerine kabul ettiğinde ise final sınavından birkaç ay önce dersin kitabını yazdığını aktardı.
Hirsch'in "Hukuk Felsefesi ve Hukuk Sosyolojisi Dersleri" isimli kitabının analitik ve sistematik bir kitap olduğuna işaret eden Şentop, "Bir hukukçu, bir akademisyen formasyonunun, aslında çalıştığı alanın dışında bir alanda da tamamen o formasyona göre hareket edildiği takdirde sonuç alabileceğini göstermesi bakımından önemli." dedi.
Hirsch'in, pratik dersleri ilk yapan kişi olduğunu belirten Şentop, bir hukukçunun, olayı anlaması, analiz etmesi, bir sonuca ulaştırması süreçlerini adım adım anlatan "Pratik Hukukta Metot" isimli kitabına dikkati çekti.
Şentop, Prof. Dr. Yaşar Karayalçın'ın "Hukukta Öğretim-Kaynaklar-Metot" isimli kitabının öğrencilerin okuması gereken kitaplardan biri olduğunu söyledi.
Öğrencilere başarılar dileyen TBMM Başkanı Şentop, "İnşallah bu salgın dönemi de kısa zamanda sonuçlanır. Yüz yüze öğrenim görmenin keyfi çok daha farklı. Bunu sağlayacak ortamla kısa zaman içerisinde karşılaşırız diye ümit ediyorum." diye konuştu.
Anadolu Ajansı web sitesinde, AA Haber Akış Sistemi (HAS) üzerinden abonelere sunulan haberler, özetlenerek yayımlanmaktadır.Abonelik için lütfen iletişime geçiniz.
PODCASTTÜMÜNÜ GÖR
