"Rio Olimpiyatları'nın maliyeti 12 milyar dolar"

NEW YORK - ÖVÜNÇ KUTLU

Brezilya'nın Rio de Janeiro kentinde 5-21 Ağustos tarihlerinde düzenlenecek 2016 Yaz Olimpiyat Oyunları'nın toplam maliyetinin, yaklaşık 12 milyar dolar (39 milyar Brezilya reali) olduğu tahmin ediliyor.

Bu yıl 31'incisi düzenlenecek ve Güney Amerika'nın ilk defa ev sahipliği yapacağı Olimpiyat Oyunları'nda, 206 ülkeden yaklaşık 10 bin 500 sporcu 28 dalda mücadele edecek.

Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Moody's'in 16 Mayıs'ta yayımladığı rapora göre, maliyeti 12 milyar doları bulacak Rio Olimpiyat Oyunları için 7,7 milyar dolar ulaşım, inşaat, enerji, sanitasyon gibi altyapıya harcandı. Yeni spor tesislerine 1,8 milyar dolar, idari, ticari, reklam, konaklama, pazarlama gibi hizmetlere 2,5 milyar dolar yatırım yapıldı.

Olimpiyat oyunlarının mali kaynağının yüzde 40'ının yerel sponsorlardan, yüzde 25'inin Uluslararası Olimpiyat Komitesinden (IOC), yüzde 16'sının bilet satışlarından, yüzde 12'sinin uluslararası sponsorlardan, yüzde 7'sinin de lisans hakları ve diğer kaynaklardan gelmesi bekleniyor.

Brezilya Federal Kalkınma Bankası (BNDES), Haziran 2014 itibarıyla oyunlar için 3,2 milyar dolarlık, tasarruf ve borç verme kamu kuruluşu Caixa da 700 milyon dolarlık kredi sağladı.

500 bin turist bekleniyor

Oyunların resmi sponsorlarından olan Visa'nın uzmanları, olimpiyatları dünya genelinden yaklaşık 500 bin turistin izleyeceğini öngörüyor. Bunların yüzde 45'inin Latin Amerika ve Karayipler'den, yüzde 30'unun Avrupa'dan, yüzde 15'inin Kuzey Amerika'dan, yüzde 5'inin Asya-Pasifik'ten, yüzde 1'inin Orta Doğu ve Kuzey Afrika'dan, yüzde 4'ünün de diğer ülkelerden gelmesi bekleniyor.

IOC'ye göre, 55 ülkeden yaklaşık 85 bin güvenlik görevlisinin hizmet vereceği oyunlarda, 20 binden fazla basın mensubu, 50 bin gönüllü, 3 bin 200 hakem ile yeni yapılan otel ve diğer konaklama tesislerinde 16 bin yeni personel görev alacak.

Olimpiyat oyunları tarihinde ilk defa 10 sporcudan oluşan "Mülteciler Takımı", dünya genelinde mülteci sorununa dikkati çekebilmek için yarışacak. Olimpiyatlara golf dalı 1904'ten sonra geri dönerken, oyunlarda ragbi (rugby sevens) ve uçurtma sörfü (kiteboarding) yeni spor dalları olacak.

IOC'den Rio'ya 200'den fazla doping görevlisi gönderilecek, bu görevliler oyunlarda yaklaşık 4 bin 500 idrar ve bin kan testi yapacak.

Rio Organizasyon Komitesi uzmanları, oyunlarda yaklaşık 6 milyon biletin satılacağını tahmin ediyor. Biletlerin ortalama ücreti 36 doları bulacak, yüzde 55'i 30 dolardan az olacak. 2 milyondan fazla bilet de 20 doların altında fiyatla satılacak.

Oyunların açılış ve kapanış seremonisi 78 bin 800 kişi kapasiteli Maracana Stadyumu'nda yapılacak. Oyunlar kapsamında 34 spor tesisinde mücadele edilecek.

Öte yandan, olimpiyat oyunları için Rio şehrinin enerji altyapısında da yenilikler yapıldı. Kentin enerji dağıtım şirketi Light Servicos de Eletricidade 400 milyon dolar yatırım yaparken, ABD'li kimya şirketi Dow düşük karbon teknoloji odaklı projeleriyle oyunlara katkı sağlayacak. General Electric de Rio'daki umumi park ve halka açık yerleri aydınlatacak ve enerji verimliliğine dikkati çekecek.

Ekonomiye katkısı tartışmalı

Olimpiyat oyunları, ülkenin turizmine ve dünya çapında tanıtımına her ne kadar katkıda bulunsa da yüksek maliyetleri nedeniyle ev sahibi ülkenin ekonomisine olumlu etkisi hala tartışılıyor.

Moody's'in 16 Mayıs tarihli raporunda, oyunların Brezilya ekonomisine faydalı olmayacağı uyarısında bulunulmuş ve ülkenin "sorunlu" ekonomisini canlandırmayacağı vurgulanmıştı.

Organizasyonun, Rio de Janeiro eyaletinde yaşayan ve Brezilya nüfusunun yüzde 8'ini oluşturan yaklaşık 16 milyon insana, altyapı hizmetleri dışında katkısının uzun süremeyeceği belirtilen raporda, ülke ekonomisindeki yavaşlama, artan işsizlik oranı ve yüksek enflasyonun Brezilya genelinde tüketim harcamalarında düşüşe yol açtığı, bu nedenle de yerel halkın olimpiyat oyunlarına katılımının düşük olacağı kaydedildi.

Raporda, oyunlar için yapılan yatırımların Rio şehrinin toplu taşıma ve kentsel mobilite gibi altyapı düzenlemelerine uzun dönemde katkı sağlayacağı, geçen yıl yüzde 3,8 daralan Brezilya ekonomisinin bu yıl da yüzde 3,7 küçüleceği öngörüldü.

İngiltere'nin başkenti Londra'da düzenlenen 2012 Yaz Olimpiyat Oyunları'nın maliyeti 15 milyar doları bulurken ülkenin resmi açıklamaya göre oyunlardan elde edilen toplam gelir 4 milyar dolarla sınırlı kalmıştı.

İngiltere Ticaret ve Yatırım Departmanı'nın bir araştırmasına göre ise oyunlar sırasında ve sonrasında yapılan ticaret ve yatırım anlaşmalarının İngiliz ekonomine katkısı yaklaşık 17 milyar dolar olarak hesaplanmıştı.