ANKARA
Diyabetin erken dönemde teşhisi artırılacak ve diyabetli bireylere yönelik bakım hizmetleri geliştirilecek. Evde bakım hizmetleri kapsamına, diyabetiklere yönelik hizmetler de dahil edilecek.
Kalkınma Bakanlığınca 2014-2018 dönemini kapsayan Onuncu Kalkınma Planı çerçevesinde, ''Sağlıklı Yaşam ve Hareketlilik Programı Eylem Planı'' yayımlandı.
Sağlık Bakanlığının program koordinatörlüğündeki eylem planına göre, tüketicilerin gıda güvenilirliği konusunda bilinçlendirilmesi ve farkındalık oluşturulması sağlanacak. Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığınca tarımsal işletmelerle gıda ve yem işletmelerinde yapılan kontroller risk esasına dayalı olarak sayı ve nitelik bakımından artırılacak.
Tarımsal işletmelerle gıda ve yem işletmelerinde yapılan kontrollerin etkinliğinin arttırılması amacıyla teknik altyapı iyileştirilecek. Çiğ sütte kalite düzeyinin izlenebilmesi için gerekli analizlerin hızlı test yöntemleriyle yapılması konusunda gerekli altyapı oluşturulacak.
Bakanlıkça, izlenebilirlik ve ürün takip sistemleri geliştirilecek ve etiketleme yönetmeliği sürekli şekilde güncellenecek. Bu kapsamda Türk Gıda Kodeksi Etiketleme Yönetmeliği çerçevesinde bir ''Ürün Takip Sistemi'' oluşturulacak. Gıda ve gıda grupları belirlenen uygulama, bu yıl başlatılacak.
Riskli ürünler başta olmak üzere tarladan sofraya bir izleme sisteminin kurulabilmesine yönelik mevzuat hazırlanacak.
Gıda ürünlerinin etiket ve ambalajları düzenlenecek
Gıda güvenilirliği ve besin kalitesi hususunda gıda sektörünün farkındalığı artırılacak. Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığınca, gıda ürünlerinin etiket ve ambalajları tüketicilerin doğru bilgilenmelerini sağlayacak şekilde düzenlenecek. Etiketlerde tüketiciyi bilgilendirecek, kolay anlaşılabilir ve okunabilir şekilde besin öğeleri (enerji, total yağ, doymuş yağ, trans yağ, tuz ve şeker) tablosunun yer alması için gerekli mevzuat değişiklikleri yapılacak.
Obezitenin önlenmesine yönelik farkındalık artırılacak
Sağlık Bakanlığınca obezite ve diyabetin önlenmesine yönelik farkındalık artırılacak. Örgün eğitim alan bireylerin diyabet ve obeziteye ilişkin farkındalığının artırılması amacıyla eğitim programları geliştirilecek. Çocukluk ve ergenlik dönemindeki bireylere yönelik sağlıklı beslenme programları yürütülecek. Gıda reklamları ve tanıtım faaliyetleri ile ilgili yasal düzenlemeler yenilenecek ve denetimler güçlendirilecek. Diyabetiklere ve yakınlarına yönelik eğitimler yaygınlaştırılacak.
Obezite ve kronik hastalık riski olan bireylerin takibi için izlem ve tedavi standartlarının geliştirilmesi amacıyla da sağlık kuruluşlarına başvuran bireyler fazla kiloluluk ve obezite açısından değerlendirilecek ve tedavi programına dahil edilecek.
Diyabetiklere evde bakım
Diyabetin erken dönemde teşhisi artırılacak ve diyabetli bireylere yönelik bakım hizmetlerinin (öz bakım, evde bakım vb.) geliştirilmesi sağlanacak. Bu çerçevede risk grupları için tarama programları oluşturulacak. Ağız diş sağlığı kliniklerinde kullanılan hasta formlarında diyabet hastalığının sorgulanması sağlanacak ve bu kliniklerde kullanılmak üzere broşür geliştirilecek. Evde bakım hizmetleri kapsamına, diyabetiklere yönelik hizmetler de dahil edilecek.
Tütün, alkol ve madde bağımlılığının azaltılması
Tütün, alkol ve diğer bağımlılık yapıcı maddelerin kullanımının azaltılmasına yönelik gençler başta olmak üzere topluma yönelik etkinlikler düzenlenecek. Bilinçlendirme çalışmalarında medya daha etkin kullanılacak. Tütün dumanından pasif etkilenimin önlenmesi amacıyla toplumun farkındalığı artırılacak. Kamuya açık alanlarda tütün kullanımının tümüyle engellenmesi amacıyla yapılan denetimler güçlendirilecek. Bu çerçevede tütünden etkilenimi ölçmeye yönelik ulusal, akredite referans ölçüm yöntemleri (nikotin partikülü ölçüm sistemleri gibi) ve laboratuvarı oluşturulacak. Kamuya açık alanlarda tütün kullanımının ihbar edildiği ALO 184 hattı, yazılı ve görsel medya aracılığıyla daha tanınır hale getirilecek.
Yaşa ve cinsiyete özgü tütün ve alkol kullanımı, madde bağımlılığının yaygınlığı ve bırakma oranlarının tespiti için saha araştırmaları yapılacak, tedavileri konusunda sağlık çalışanlarının eğitimleri güçlendirilecek. Tütün ve alkol bağımlılığından kurtulmak isteyen vatandaşların hizmete erişimleri kolaylaştırılacak. Uyuşturucu madde bağımlılarına yönelik tedavi ve rehabilitasyon hizmetleri yaygınlaştırılacak.
Kanserde erken teşhis için taramalar yaygınlaştırılacak
Meme, serviks ve kolorektal kanserlerinin erken teşhisi için taramaların yaygınlığı ve halkın bu programlara katılımı artırılacak.
Kalp ve damar hastalıkları ve risk faktörleri konusunda farkındalığı artırıcı kampanyalar uygulanacak ve yanıltıcı ilaç dışı uygulama ve reklamların önüne geçilecek. Hastalık bilgilerinin dünya standartlarında toplanabilmesi amacıyla, kanser kayıtçılığı güçlendirilecek. Kardiyovasküler hastalıkların ayrıntılı izlenmesini sağlayacak bir veri tabanı geliştirilecek.
Kansere sebep olan çevresel risk faktörlerinin insan sağlına etkileri izlenecek ve bu konuda toplumum farkındalık düzeyi yükseltilecek. Türkiye Asbest Kontrol Programı uygulanacak. Akciğer kanseri için ikinci en önemli risk faktörü olan radon gazının, TÜİK tarafından seçilmiş Türkiye'yi temsil eden örneklemde ortam ölçümü yapılarak Türkiye'nin risk haritası çıkarılacak. Palyatif Bakım Hizmetleri güçlendirilecek.
Ruh sağlığı yasası hazırlanacak
Ruh sağlığı hizmetlerinin geliştirilmesi politikaları çerçevesinde de aile içi şiddete maruz kalmış bireylere yönelik ruh sağlığı hizmetleri güçlendirilecek, istismara uğrayan çocukların ruh sağlığı tedavi ve rehabilitasyonu sağlanacak. Çocukluk çağında başlayan kronik ruhsal bozukluklar konusunda erken tanılama, tedavi, rehabilitasyon hizmetleri için spesifik programlar geliştirilecek.
Ruh sağlığı alanında istem dışı tedavi, kısıtlılık hakları, koruma tedbirlerinin uygulanma biçimleri ve sağlık çalışanlarının sorumluluk ve yetkileri konularında eksik olan yasal mevzuatın tamamlanması amacıyla hasta hakları ile uyumlu bir biçimde ''Ruh Sağlığı Yasası'' hazırlanacak.
Diğer taraftan ülke genelindeki Toplum Ruh Sağlığı Merkezi (TRSM) sayısı ve kapasitesi ile psikiyatri yataklarının sayısı artırılacak.İntihar riski yüksek kişilerle karşılaşan meslek gruplarının ve halkın intiharı önleme konusunda farkındalığı artırılacak.
Vatandaşlar, kamu kurumlarına ait spor tesislerini kullanabilecek
Spor yapma alışkanlığının ve hareketliliğin teşviki politikası kapsamında Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca yaşam mekanlarına yakın, bireylerin spor ve fiziksel aktivite yapmasına elverişli alanlar oluşturulacak.
Bireylerin fiziksel aktivite yapmalarına elverişli alanların oluşturulması için ilgili mevzuat düzenlemeleri yapılacak.
Kamu kurumlarına ait spor tesislerinin, vatandaşlarca etkin şekilde kullanımı sağlanacak. Halkın fiziksel aktivite yapma bilinci artırılacak. Tüm spor tesisleri ve fiziksel aktivite yapmaya elverişli alanlar, engellilerin erişim ve kullanımına uygun hale getirilecek. Okul öncesi ve ilkokul öğrencileri için fiziksel etkinlik projesi hayata geçirilecek. Spor dostu okul programı geliştirilecek.
Muhabir: Zeynep Akyıl
PODCASTTÜMÜNÜ GÖR
