ANKARA - Meltem Bulur
Tüm ölümlerin yüzde 31'ine tekabül eden kalp ve buna bağlı hastalıklar nedeniyle hayatını kaybedenlerin sayısının 2030 yılında 23 milyona ulaşacağı tahmin ediliyor.
Kalp ve damar hastalıkları konusunda farkındalığı artırmada dünyanın en büyük platformu olarak bilinen Dünya Kalp Federasyonunun inisiyatifiyle 2000 yılından bu yana her yıl 29 Eylül "Dünya Kalp Günü" olarak kutlanıyor.
Dünya Sağlık Örgütünün verilerine göre, dünyadaki ölümlerde ilk sırada kalp damar hastalıkları gelirken, yılda en az 17,9 milyon kişi bu hastalık nedeniyle hayatını kaybediyor.
Bu hastalığı tetikleyen en önemli faktörler, tütün kullanımı, sağlıksız diyet, fiziksel hareketsizlik, yüksek tuz oranına sahip yiyeceklerin tüketimi ve alkol kullanımı olarak sıralanıyor. Bütün bu alışkanlıklar, kişide tansiyon ve kan şekerinin yükselmesine, kilo alma ve obeziteye neden oluyor.
İstatistiklere göre kalple bağlantılı ölümlerin üçte biri 70 yaşın altında gösterilirken, bu hastalıktan her yıl ölenlerin sayısının hızla arttığı belirtiliyor.
Kalp ve damar hastalıklarından kaynaklı ölümlerin yüzde 80'i kalp krizi ve inme nedeniyle gerçekleşirken, ölümlerin yüzde 75'i gelişmekte olan ülkelerde yaşanıyor.
Dünya Kalp Federasyonu'nun "Dünya Kalp Günü" için internet sitesinde sunduğu raporlarda da hastalığa ilişkin uzman bilgilerine yer veriliyor. Buna göre, her yıl yaklaşık 18 milyon kişi kalp hastalıkları nedeniyle erken ölürken, bu rakamın 2030'da 23 milyona yükseleceği tahmin ediliyor.
Uzmanlar, şekerli içecekler ve meyve sularından uzak durulması ve onların yerine su ya da şekersiz içeceklerin tercih edilmesi gerektiğini vurguluyor. Alkolün de tüketilmemesi gerektiğine dikkati çeken uzmanlar, çok tuzlu, şekerli ya da yağ oranı yüksek paketlenmiş şekilde satılan yiyeceklerden de uzak durmak gerektiğine işaret ediyor.
Kalp ve damar hastalıklarında yüksek tansiyonun en temel risk faktörlerinden biri olduğunun altını çizen uzmanlar, tansiyonun herhangi bir belirti göstermediği ve çoğu insanın bu risk altında olduğundan haberi olmaması nedeniyle "sessiz katil" şeklinde tanımlandığını kaydediyor. Dünyada 1,1 milyar kişi yüksek tansiyon hastası olsa da bu kişilerin beşte birinden azı rutin tedavi sürecini uyguluyor.
Haftada 5 kez en az 30 dakikalık yoğun fiziksel aktivite hedeflenmesi gerektiğini belirten uzmanlar, oynamak, dans etmek, ev işleriyle uğraşmanın yanı sıra asansör yerine merdivenleri kullanmak, otomobil yerine bisiklet sürmenin tercih edilmesi gerektiğini anlatıyor.
Sigarayı kullanmamanın kalp sağlığına faydalı olduğunu ifade eden uzmanlar, sigarayı bıraktıktan sonraki iki sene içinde koroner kalp hastalığı riskinin kademeli şekilde azaldığını vurguluyor. Uzmanlar, sigarayı bırakan bir kişinin kalp ve damar hastalıkları riski konusunda 15 yıl sonra sigara içmeyen birisiyle aynı hale geldiğinin altını çiziyor.
Uzmanlar, şu uyarılarda bulunuyor:
"Sigara içmeyen kişilerin sigara dumanına maruz kalması da kalp hastalıklarının nedenini oluşturuyor. Ayrıca, kolesterol, her yıl yaşanan ölümlerin 4 milyonuyla ilişkilidir. Dolayısıyla, doktorlarınızı ziyaret ederek onlardan bu konudaki durumunuzu ve vücut kitle endeksini öğrenebilirsiniz. Böylelikle, sizlere kalp ve damar hastalıkları riskiniz konusunda öneride bulunabilir ve siz de kalp sağlığınızı korumak ve iyileştirmek için planlama yapabilirsiniz."
Uzmanlar, kişilerin tütün kullanımı, sağlıksız diyet yapma ve fiziksel hareketsizlik gibi risk faktörlerine ilişkin eğitilmesi durumunda bu rakamların önlenebileceği ve kontrol altına alınabileceği yorumunda bulunuyor.
PODCASTTÜMÜNÜ GÖR
