ANKARA - GÖKSEL YILDIRIM
Sosyal güvenceden uzak, kayıt dışı çalışan kadın sayısı haziran döneminde 80 bin artarak 4 milyonu aştı. Çalışan kadınların yarıdan fazlası kayıt dışı istihdam ediliyor.
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre, haziran ayı itibariyle Türkiye'de 26 milyon 586 bin kişi çalışıyor. Bunların 18 milyon 640 binini erkekler, 7 milyon 946 binini kadınlar oluşturuyor.
Kadınların 5 milyon 141'i tarım dışı işlerde, 2 milyon 805 bini ise tarımda çalışıyor.
Haziran döneminde kayıt dışı çalışanlara 80 bin kadın daha eklendi. Kayıt dışı çalışan kadın sayısı mayıs ayında 3 milyon 952 bin iken haziran döneminde bu sayı 4 milyon 32 bine çıktı. Söz konusu dönemde kayıt dışı çalışan kadın oranı 1,1 artışla yüzde 50,7'ye çıktı.
Kadınların kayıt dışı çalışma oranı tarım dışı işlerde yüzde 26,9'a, tarımda yüzde 94,5'e yükseldi.
Bu dönemde ücretli ve yevmiyeli olarak kayıt dışı çalışan kadınlar 46 bin kişi artarak 1 milyon 93 bine çıktı. Ücretsiz aile işçisi olarak istihdama katılan, ancak kayıt dışı çalışan kadın sayısı 43 bin kişinin eklenmesiyle 2 milyon 314 bine ulaştı. Kayıt dışı çalışan kadın işveren sayısı da 2 bin artarak 11 bine yükseldi.
Kayıt dışılık kendi hesabına çalışan kadınlar açısından ise geriledi. Kendi hesabına kayıt dışı çalışan kadın sayısı 11 bin gerileyerek 614 bine düştü.
Kayıt dışı çalışanları neler bekliyor?
Türkiye’de tarım ve inşaat sektörlerinde, küçük çaplı işletmelerde, geçici ve mevsimlik işlerde kayıt dışılık diğer sektör ve işletmelere göre daha yoğun düzeylere çıkıyor.
Türkiye’de kayıt dışılık eğitim seviyesi düşük (vasıfsız) kişiler, kadın işçiler, yabancı işçiler, emekliler ve serbest çalışanlarda üst seviyelere çıkıyor.
Kayıt dışı istihdamın işçilere açısından yarattığı olumsuzluklardan bazıları şöyle:
Kayıt dışı çalışan işçi emekli olamıyor.
- İş kazası ve meslek hastalığına karşı alınması gereken önlemlerden yoksun çalışmak zorunda kalınıyor.
- İhbar ve kıdem tazminatından yoksun kalınıyor.
- Sendikaya üye olunamıyor.
- Kanuni olarak getirilen çalışma saatlerini aşan sürelerle çalışılıyor.
- Kanuni koruma dışında olunduğu için iş ilişkisi keyfi nedenlerle sona erdirilebiliyor.
- İşsizlik sigortasından yararlanılamıyor.
- Yıllık izin, haftalık izin, doğum izni gibi haklardan faydalanılamıyor.
TÜİK'in şubat ayından itibaren yayımlamaya başladığı yeni seri Temel İşgücü Göstergeleri'ne göre kayıt dışı çalışan kadın sayısı ve bunların dağılımı şöyle:
| Dönemler |
Toplam |
Ücretli veya yevmiyeli |
İşveren |
Kendi hesabına çalışan |
Ücretsiz aile işçisi |
| Şubat |
3 394 |
932 |
14 |
612 |
1 837 |
| Mart |
3 601 |
956 |
10 |
625 |
2 009 |
| Nisan |
3 820 |
1 006 |
9 |
627 |
2 178 |
| Mayıs |
3 952 |
1 047 |
9 |
625 |
2 271 |
| Haziran |
4 032 |
1 093 |
11 |
614 |
2 314 |
PODCASTTÜMÜNÜ GÖR
