MALATYA - Orhan Yoldaş
Malatya'nın Arapgir ilçesinde daha önce üreticilerin desteyle satmakta zorlandığı yöreye has "Arapgir Mor Reyhanı"ndan, ilçe belediyesinin çay yapmasının ardından çiftçiler üretimini 20 kat artırdı.
Coğrafi işaret tescil belgesi başvurusu Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından onaylanan yöreye özgü mor reyhan, aromasını kaybetmeden kurutularak İzmir'de özel bir çay fabrikasına gönderiliyor. Burada işlenen reyhan daha sonra paketlenerek içime hazır hale getiriliyor.
Arapgir Belediye Başkanı Haluk Cömertoğlu, AA muhabirine yaptığı açıklamada, İnönü Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Gıda Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ali Adnan Hayaloğlu ile 2010 yılından bu yana "Arapgir Mor Reyhanı"nın katma değerinin artırılması için çalışma yürüttüklerini söyledi.
"Arapgir Mor Reyhanı"nın aromasıyla öne çıktığını anlatan Cömertoğlu, Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından kabul edilen araştırma projesinin 2019'a kadar devam edeceğini belirtti.
Belediyenin araştırma ve geliştirme birimi ile Prof. Dr. Hayaloğlu tarafından yapılan bilimsel çalışmaları sahaya yansıttıklarını, geçen yıl üreticiye alım garantili "Arapgir Mor Reyhanı" ektirdiklerini anlatan Cömertoğlu, şöyle konuştu:
"Desteyle pazarda reyhan satan üreticiler önce kaygıyla karşıladı. Yedi üretici bize destek oldu, 5-10 dönüme reyhan ekti. Geçen yıl ilk alımı yaparak, reyhan çayı ürettik. Biz çay üretimine başlamadan önce ilçenin tamamında ekilen reyhan 10 dönümü geçmezdi. Belediyemiz şu ana kadar hiç ekilmeyen kamu arazilerini tarlaya dönüştürerek reyhan ekti. Biz belediye olarak geçen yıl 60 dönüm ektik. Biz fiyatı belirlenmiş alım garantili bir sistemi uyguluyoruz. Bu yıl yaklaşık 200 dönüme reyhan ekildi, 800 ton ile bin ton arasında rekolte tahminimiz var. Reyhan üretimi 20 kat arttı. Ortalama dört veya beş hasat yapılıyor. Çapa ve sulama dışında herhangi bir bakımı yok. Biz üreticiyi desteklemek adına reyhanın kilogramını 1,50 kuruştan alıyoruz."
Cömertoğlu, geçen yıl üretilen 20 ton kuru reyhanın çaya dönüştürüldüğünü kaydetti.
Yaklaşık 16 kilogram yaş reyhandan 1 kilogram kurutulmuş çay elde edildiğini anlatan Cömertoğlu, şöyle devam etti:
"Ürünü çaya dönüştürmek için çay üreten fabrikalarla görüştük. Bizim için 100 bin kutu üretmesini istedik. Firma 'Kimse bu sektörde 20 bin kutudan fazla satamaz' dedi. Firma, yerel belediye olarak üretime katkı sağladığımı görünce bizi takdir etti ve üretim konusunda bize destek verdi. İlk etapta 20 bin kutu reyhan çayı yaptık ve İstanbul'da firmalardan önce hemşehrilerimize giderek, bir ayda sattık. Sonra aynı firmaya gittik ve 100 bin kutu reyhan çayı daha yaptırdık ve piyasaya sunduk. Şu anda 250 bin paket siparişi verdik. Her kutuda 20 paket reyhan çayı var."
Cömertoğlu, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının desteğiyle 1 milyon 500 bin liraya kurutma tesisi yapacaklarını da sözlerine ekledi.
Üretici Sadık Karagöz ise geçmişte pazar sıkıntısından dolayı reyhan üretimlerinin düşük olduğunu belirterek, şöyle konuştu:
"Satabileceğimiz kadar üretiyorduk. Desteler halinde satmaya çalışıyorduk, satamadığımız dönemler de oldu. Artık pazar sorunu yok, alım garantili ekim yapıyoruz. Ürettiğimizi sıkıntı yaşamadan satıyoruz. Reyhandan elde ettiğimiz gelir de arttı. Bu yıl 2 defa kesim yaparak yaş 12 ton reyhan sattım."
PODCASTTÜMÜNÜ GÖR
