'Devlet içinde görev yapanların sadakati meşru yönetime olmalı'

TBMM

Adalet Bakanı Bekir Bozdağ, "Devlet içinde görev yapanlar, anayasa, yasa ve meşru otorite dışında başka bir yere sadakat gösteriyorlarsa bizim bunun karşısında hep beraber durmamız lazım." dedi.

Bozdağ, TBMM Genel Kurulunda görüşülen Danıştay Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Tasarısı'nın tümü üzerinde Hükümet adına konuştu.

Türkiye'nin yargı alanında, Cumhuriyet tarihinde Atatürk'ün liderliğinde yapılan büyük reformlar ve değişimlerden sonra en önemli değişimi, 20 Temmuz 2016 tarihinde istinaf mahkemelerinin faaliyete geçmesiyle yaşayacağını belirten Bozdağ, ülkenin, istinaf mahkemelerinin faaliyete geçmesiyle birlikte büyük bir değişim ve dönüşümü yaşayacağını söyledi.

İstinaf mahkemelerinin uygulamaya girmesiyle birlikte; davalardan ceza yargılaması ile ilgili olanların yüzde 91'i, hukuk yargılaması ile ilgili olanların yüzde 89'u, idari yargılama ile ilgili olanların da yüzde 80'inin bu mahkemelerde kesinleşeceğini ifade eden Bekir Bozdağ, dosyaların istinaf mahkemelerinde kesinleşecek olması nedeniyle, Yargıtay ve Danıştay'ın iş yükünün azalacağını vurguladı.

Tasarıyla Yargıtay ve Danıştay'daki daire sayıları ve üye sayıları düşürülüyor

Bozdağ, şöyle konuştu:

"Bu tasarıyla Yargıtay'daki daire sayısı 46'dan 24'e, Danıştay'daki daire sayısı 17'den 10'a, Yargıtay'daki üye sayısı 516'dan 200'e, Danıştay'daki üye sayısı 195'den 90'a indirilmekte, Yargıtay ve Danıştay üyelerine belirli bir süre ile göreve gelmeleri ve sürenin sonunda görevden ayrılmaları getirilmekte, yani üyelik süreyle sınırlanmaktadır. Bir kişinin bir defa üye seçilmesi ikinci defa üye seçilememesi kuralı getirilmektedir. 12 yılı dolduran üyenin HSYK tarafından istinaf veya ilk derece mahkemelerine atanma yapılması imkanı getirilmektedir. Bugün, Danıştay ve Yargıtay'da bir daire iki ayrı heyet halinde çalışabilmekte, bu düzenlemeden sonra fiilen heyet halinde çalışma da sona ermektedir. Bütün bunlar, Yargıtay ve Danıştay'da büyük bir yapısal değişimin ve dönüşümün gerçekleştirilmesinin doğal sonucudur."

"Yasa ve hukuk dışında başka yere bağlı olan vicdanın bağımsız olma imkanı yoktur"

"Yargı bağımsızlığı bakımından bu düzenlemenin sıkıntısı yaratacağı" eleştirisine yanıt veren Bozdağ, şöyle konuştu:

"Anayasa'nın 138'inci maddesi, mahkemelerin bağımsızlığını düzenliyor. 'Hakimler, görevlerinde bağımsızdırlar; Anayasa'ya, kanuna ve hukuka uygun olarak vicdani kanaatlerine göre hüküm verirler.' Bu son derece önemli. Hakimlerin Anayasa'ya, yasaya ve kanuna bağlı bir vicdanla karar vermeleri lazım. Anayasa, yasa ve hukuk dışında başka bir yere bağlı olan vicdanın bağımsız olma imkanı yoktur. Eğer bir vicdan Anayasa, kanun ve hukuka bağlı değilse o zaman öfkesine, nefretine, sevgisine, saygısına, siyasetine, ideolojisine, dinine, konjonktüre, esen rüzgara bağlı olabilir. Bundan da adalet beklenmez.

Bugün Türk yargısının içerisinde Anayasa ve yasalara sadakat dışında başka yerlerle irtibatlı, bağlı olduklarına dair yaygın kanaatler, iddialar yok mu? Var. Peki, bütün bunlar karşısında demokratik bir hukuk devleti seyirci kalabilir mi? 'Bana ne' diyebilir mi? Eğer biz yargı bağımsızlığına, tarafsızlığına tam inanıyorsak, böylesi bir durum karşısında Anayasa'nın 138. maddesinin gereğini yapmak, bu parlamentonun da bütün siyaset kurumunun da vazifesidir. O yüzden bu düzenlemenin, bu yönüyle de mahkemelerin, hakimlerin bağımsızlığını, tarafsızlığını tahkim eden bir boyutu vardır. Hiçbir organ, makam, merci, hakimlere, yargı yetkisinin kullanılması konusunda mahkemelere emir ve talimat veremez. Burada bir emir, talimat var mı? Yok. Genelge gönderemez, tavsiye ve telkinde bulunamaz. Burada biz kimseye bir tavsiyede bulunuyor muyuz? Yargı yetkisini şöyle kullan, böyle kullan diye emir veriliyor mu yasama tarafından? Herhangi bir emir, tavsiye verilmiyor, yapılmıyor."

"Devlet içinde görev yapanların sadakati meşru yönetime olmalı"

Bozdağ, "Türkiye'de şu anda bir devlet içerisinde görev yapan insanların sadakati anayasaya, yasaya ve meşru yönetime olmalıdır. Devlet içinde görev yapanlar, anayasa, yasa ve meşru otorite dışında başka bir yere sadakat gösteriyorlarsa bizim bunun karşısında hep beraber durmamız lazım." diye konuştu.

Bozdağ'ın konuşmasının ardından tasarının tümü üzerindeki görüşmeler tamamlanarak, maddelerine geçilmesi kabul edildi.

TBMM Başkanvekili Ahmet Aydın daha sonra birleşime ara verdi. Aydın, aranın ardından komisyon ve hükümetin yerini almaması üzerine birleşimi saat 15.00'de toplanmak üzere kapattı.

Muhabir: Alper Atalay, Coşkun Ergül