Doğru deprem tahmini için '3 boyut' projesi

İZMİR - HALİL ŞAHİN

Marmara Bölgesi'nin depremselliğini 3 boyutlu sismik çalışmayla ortaya koymak üzere proje hazırlayan bilim insanları, fay hareketlerini simüle ederek ne büyüklükte bir deprem oluşturabileceğini saptamayı ve bu konuda kafa karıştıran yorumların önüne geçmeyi hedefliyor.

Deprem araştırmaları konusunda dünya genelinde çok sayıda projede görev alan Jeofizik Mühendisi Doç. Dr. Özdoğan Yılmaz, AA muhabirine yaptığı açıklamada, milyonlarca insanın yaşadığı ve Türkiye'nin ekonomik anlamda kalbi olan Marmara'da yıkıcı bir depremin çok büyük zararlara neden olacağına dikkati çekti.

Bölgede deprem riskinin güvenilir tarzda belirlenmesinin ülke ekonomisi ve güvenliği açısından kaçınılmaz zorunluluk olduğuna dikkati çeken Yılmaz, Marmara Denizi'ndeki fay haritasını güvenilir bir şekilde ortaya koymak üzere Dokuz Eylül Üniversitesi (DEÜ) ile bir proje hazırladıklarını bildirdi.

Bugüne kadar çıkarılan fay haritalarının 2 boyutlu sismik verilere dayandığına işaret eden Yılmaz, "Hiçbiri birbiriyle mutabık değil çünkü kullanılan veriler yetersiz. 2 boyutlu sismik veriler olduğu için fay yorumlamasında soru işaretlerinin ortaya çıktığı durumlar var. Bütün bu soru işaretlerini bertaraf etmek için 3 boyutlu sismik etüt gerekiyor." ifadelerini kullandı.

"900 günde tamamlanabilir"

Doç. Dr. Yılmaz, projede 900 günlük çalışma programı belirlendiğini anlatarak, Marmara Denizi ve çevresini kapsayan alanda toplam 100 bin kilometrelik sismik veri kaydedilmesinin öngörüldüğünü söyledi.

Yılmaz, projenin hayata geçmesi halinde hangi fayların ne büyüklükte deprem üretebileceğinin tespit edileceğini, herkesin mutabık kalacağı bir fay haritası oluşturulduğunda da yanlış bilgiler içeren deprem yorumlarının vatandaşlar üzerindeki etkisini yitireceğini sözlerine ekledi.

Verileri "süper bilgisayar" işleyecek

Dokuz Eylül Üniversitesi Deniz Bilimleri ve Teknolojisi Enstitüsü Öğretim Üyesi ve Sismik Laboratuvarı Koordinatörü Prof. Dr. Günay Çifçi de projede 48 kişilik ekibin görev almasının planlandığını belirterek, bölgede her 100 metrede bir sismik hat oluşturulacağını kaydetti.

Çiftçi, toplanan verilerin laboratuvardaki 400 bilgisayar gücündeki "süper bilgisayar" tarafından işleneceğini ifade etti.