Erdoğan'ın "sandıkta görüşelim" çağrısı dış basında yankı buldu

ANKARA/WASHİNGTON

Başbakan Recep Tayyip Erdoğan'ın, Gezi Parkı protestolarına ilişkin dün yaptığı açıklamalar dış basına da yansıdı. Haberlerde, Erdoğan'ın protestoculara "sandıkta görüşelim" çağrısı öne çıkarıldı. Erdoğan'ın "üslubunu giderek sertleştirdiği" de uluslararası basında öne çıkan değerlendirmeler arasında yer aldı.

ABD'de, Washington Post'un Associated Press'ten alıntılanan haberinde, "Binlerce protestocu sokaklara dönerken Türkiye'nin lideri, ülkedeki hükümet karşıtı gösterileri kınadı" başlığı kullanıldı. Haberde, "Tezahürat yapan destekçileri karşısında artan derecede kavgacı konuşmalar yapan Erdoğan, hükümete saygı duymayanların bunun hesabını vereceğini söyleyerek, ülke genelinde 10 gündür süren hükümet karşıtı gösterilerin sonlandırılmasını istedi" denildi. Haberde, "Seçim kampanyasındaki bir aday gibi Başbakan Erdoğan'ın iki kez havaalanında, ardından spor salonunda, Ankara'nın iki bölgesinde ve bir köprü üzerinde konuşma yaptığı ve her birinde binlerce destekçisi tarafından tezahüratla karşılandığı" belirtildi.

AP, Başbakan'ın "sabır" vurgusunu öne çıkararak, Erdoğan'ın göstericilere karşı giderek daha sert bir üslüp benimsediği yorumunda bulundu. "Erdogan'ın tonunun giderek daha ateşli bir hal aldığına" işaret edilen haberde, "bunun, gerginlikleri tetikleyebileceğine" vurgu yapıldı. Haberde, Erdoğan'ın, "Eylemlere son verilmemesi halinde, anlayacağınız dilden cevap vermek zorunda kalırım" sözlerine de yer verildi.

"Eylemcilere sert sözler"

CNN'in internet sitesindeki haberinde, "Erdoğan'dan protestoculara: Sabrın da bir sonu vardır" başlığı yer aldı. Başbakan Erdoğan'ın Adana'nın yanı sıra başkent Ankara'da destekçilerine bir dizi konuşma yaptığı kaydedilen haberde, "Erdoğan meydan okumayı sürdürdü" ifadesine yer verildi. 

Los Angeles Times'da da ,"Başbakan Erdoğan, vandallık yaptıklarını belirterek, protestoculara sert çıktı" başlığı kullanıldı. Haberin girişinde, "Artan derecede kavgacı üslupta bir dizi konuşma yapan Erdoğan, 10. günde caddeleri dolduran on binlerce hükümet karşıtı eylemciye karşı sert sözler kullanarak, onları çevre terörü yaratmakla suçladı" ifadesine yer verildi. 

NBC News'de de "Türkiye'nin lideri 10 gündür süren protestolara karşı meydan okumayı sürdürüyor" başlığı kullanılarak, Başbakan Erdoğan'ın protestoların olduğu iki şehre seyahat ederek, eylemleri kınadığı ve eylemcilere "çapulcu" dediği aktarıldı. 

 "Sandık" çağrısı

Açıklamalar ve son gelişmeler İngiliz basının da da geniş yer buldu.

İngiliz Guardian gazetesinde, "Recep Tayyip Erdoğan, protestoculara vandallar dedi" başlığıyla verilen haberde, Erdoğan'ın dün binlerce destekçisine hitaben yaptığı konuşmalarda, "hükümet karşıtlarına, kendilerini sandıkta alt etmeleri çağrısında bulunduğu" belirtildi. Haberde, Erdoğan'ın, partisini destekleyenlerden şiddetten uzak durmalarını istediği ve mart ayındaki yerel seçimlerde kendilerinin galip gelecekleri öngörüsünde bulunduğu  belirtildi. 

Erdoğan'ın, protestoları "hükümetin itibarını zedelemek için ortaya konulan yasa dışı çabalar olarak" nitelemeyi sürdürdüğüne işaret edilen haberde, "Başbakanın tonunu düşürmemesinin Ankara'da ümitsizliğe neden olduğu ve ardından binlerce protestocunun  yeniden, hükümet binalarının da bulunduğu kent merkezine akın ettiği" belirtildi. Göstericilerden bazılarının görüşlerine yer verilen haberde, genç bir eylemcinin "Başbakan bu (sert) tavrını sürdürürse, direniş sürecek ve büyüyecek" şeklindeki sözleri de kullanıldı. Guardian'ın haberinde, "Adana'da cumartesi gecesi hükümet yanlısı bir grubun, yürüyüş yapan gösterilere saldırdığına ve perşembe günü de Rize'de benzer bir olayın yaşandığına" dikkat çekildi. 

"Sabrın sınırı"

BBC'nin haberindeyse, Başbakan Erdoğan'ın "hükümetin sabrının bir sınırı olduğu"na ilişkin sözleri öne çıkarıldı. Polisin dün Kızılay'daki göstericilere biber gazı ve tazyikli suyla müdahale ettiğine dikkat çekilen haberde, "protestocuların Erdoğan hükümetini giderek daha otoriter olmak ve muhafazakar İslami değerleri laik kesime dayatmaya çalışmakla itham ettiği" ifade edildi. Haberde, Avrupa Birliği Dış Politika Yüksek Temsilcisi Catherine Ashton'un Türkiye'deki gelişmelere ilişkin açıklamasına da yer verildi. 

Reuters haber ajansı, Başbakan Erdoğan'ın Türkiye çapında sokağa dökülen ve istifasını isteyen göstericileri "sabrın bir sınırı olduğunu" söylerek uyardığına dikkat çekti. Haberde, Erdoğan'ın dün konuşma yaptığı bölgenin birkaç kilometre ötesinde, Ankara'nın merkezinde, polisin hükümet karşıtı göstericileri dağıtmak için biber gazı ve tazyikli su kullandığı belirtildi. Reuters, "Erdoğan'ın Türkiye'sinin, diğer Ortadoğu ülkelerinde öykünülecek bir İslami demokrasi örnediği olduğu düşünülmekteyken, son günlerdeki polis şiddetinin Batı'dan eleştiri topladığı ve Erdoğan'ın da dış güçleri sorunları daha da ciddileştirmekle itham ettiği" değerlendirmesini öne çıkardı.

Alman Deutsche Welle gazetesi de Erdoğan'ın dün yaptığı konuşmalarda, partisine oy veren seçmenlere "sandıkta destek" çağrısında bulunduğu belirtildi. Haberde Erdoğan'ın "Kendi başbakanına küfreden gençlik benim gençliğim olamaz" sözleri de öne çıkarken, Fransa'da yayın yapan France 24 televizyonu, Erdoğan'ın ülke dışından dönüşünde, protestoculara karşı "duruşunu sertleştirdiği" değerlendirmesine yer verdi.

Russia Today ise Türkiye'deki son gelişmelere ilişkin haberini, "Türk polisi eylemcileri eziyor, hükümet istifayı reddediyor" başlığıyla verdi. Erdoğan'ın dün yaptığı konuşmaların ardından İstanbul'da ve Ankara'daki gösterici sayısının arttığına dikkat çekilen haberde, eylemcileri "marjinal aşırıcılar" olarak gören Erdoğan'ın, kendi taraftarlarına hükümete destek verecekleri gösteri çağrısında bulunduğu belirtildi. Bazı kentlerde polisin eylemcilere müdahalesinin sürdüğüne de işaret eden Russia Today, polisin eylemcilere müdahalesi ile gösteriler sırasında yaralanan eylemcileri gösteren fotoğraflar kullandı.

"Çapulcu ve marjinal"

AFP de, Başbakan Erdoğan'ın son açıklamalarına ilişkin haberi, "Başbakan Erdoğan, istifasını isteyen 10 binlerce kişiye karşı atağa geçti." başlığıyla duyurdu. Erdoğan'ın, "çapulcu ve marjinal olarak nitelediği göstericilere saldırgan bir üslüpla karşılık verdi" değerledirmesinde bulunan AFP, Başbakan'ın Ankara’daki kalabalık gruba hitabında, "eylemlerin  içeriden ve dışarıdan organize edilmiş bir komplo olduğunu iddia ettiği, mart 2014'teki seçimleri işaret ederek,  göstericilerin parkları işgal etmek yerine haklarını hukuk çerçevesinde aramaları gerektiğini vurguladığını" bildirdi.

Karşılama törenleri Arap basınında geniş yer buldu

Taksim Gezi Parkı eylemleri sonrasında Başbakan Recep Tayyip Erdoğan için düzenlenen karşılama törenleri Arap basınında geniş yer buldu.

Gazeteler karşılamaları, “Gezi Parkı” olaylarına bir cevap olarak değerlendirdi, "Erdoğan’ın taraftarlarını göstericilere derslerini sandıkta vermeye çağırmasına" dikkati çekti.   

Londra'da Arapça yayımlanan Eş-Şark’ul Evsat gazetesi, "Erdoğan: Sabrın da bir sınırı var" başlığıyla verdiği haberinde, başbakanın istifasını isteyen göstericilere, 3 günlük yurt dışı gezisinden sonra kendisini havaalanında karşılayan ve sayıları binlere ulaşan halkın gücüyle cevap verdiğini belirtti.

Erdoğan’ın halk nezdindeki popülaritesine işaret edilen haberde, büyük bir kitlenin başbakanı karşılamak için Ankara'da havaalanına çıkan yollarda saatlerce bekledikleri ifade edildi.

 Erdoğan’ın “Biz sabır gösteriyoruz. Ancak sabrımızın da bir sınırı var. Bunlara ilk dersi demokratik yollarla sandıkta vermenizi istiyorum” sözlerinin altının çizildiği haberde,  Erdoğan’ın “Allah dışında kimse Türkiye’nin yükselişini durduramaz” sözleri ön plana çıkarıldı.

Londra merkezli El-Hayat gazetesi de "Erdoğan karşı caddeyi topluyor: ‘Sabrediyoruz ancak sabrımızın da bir sınırı var” başlığını kullanarak, başbakanı karşılamaya gelenlerin attığı “Tayyip sana canımız feda” sloganına vurgu yaptı.

Birleşik Arap Emirlikleri’nde (BAE) yayınlanan El-Beyan gazetesi de haber başlığında “Sabrın da bir sınırı var. Çapulculara ilk ders sandıkta” sözlerini kullandı.

Beyan gazetesinin yanı sıra El-Haliç gazetesi de başbakanın, taraftarlarını seçim sandığında demokratik yollarla ders vermeye çağırdığını yazdı.

"2014 yılında seçim sandıkları aracılığıyla meydan okuyan Erdoğan"

BAE'de yayınlanan bir diğer gazete El-İttihad ise olayları "2014 yılında seçim sandıkları aracılığıyla meydan okuyan Erdoğan" başlığı ile verdi. Kuveyt’ten “Es-Siyase” ve “El-Kabes” gazetelerinde de aynı türden başlıklar yer aldı. Gazeteler başlıklarında,“Erdoğan, destekçilerini sandıkta göstericilere ders vermeye davet etti”, “Binler yeniden meydan okudu ve Başbakan seçmenlerine sandığı işaret etti'' ifadelerini kullandı. 

"Erdoğan’ın popülaritesi ve göstericilere uyarıları" cümleleri ise Suudi Arabistan'ın gazetelerinde öne çıktı. El-Vatan gazetesi “Erdoğan, göstericilere sandıktan ders vermeye davet etti” başlığını kullanırken Ukaz gazetesi de “Türkiye: Destekçileri ile devam eden gösteriler arasında Erdoğan” cümlesine yer verdi.

Londra’da yayımlanan El-Kuds el-Arabi gazetesi yabancı basın ajanslarından alıntılar yaparak verdiği haberlerinde “Erdoğan göstericilere sabrının taşacağı uyarısında bulundu” başlığını kullandı.

"İsrail Taksimdeki Göstericiler için Dua Ediyor"

Mısırlı yazar Fehmi Hüveydi, Mısır eş-Şuruk gazetesinde gelişmeleri değerlendirdiği "İsrail Taksim'deki göstericiler için dua ediyor" başlıklı makalesinde, Türkiye’deki olaylara dair bazı gözlemlerini paylaştı.

Hüveydi, makalesinde, 5 Haziran'da İsrail Radyosu’nun yayımladığı programda yer alan Knesset Başkanı Moşe Feiglin’in şu demecine yer verdi:

"Erdoğan yıkılıncaya kadar Türkiye’de gösterilerin devam etmesi için dua ediyoruz. Çünkü o İsrail’e düşman, antisemitik birisi. Yine kendisi bize karşı düşmanca bir duruş sergiliyor. Oysa onunla resmi bir özür ile sonuçlanan bir uzlaşmaya varmıştık."

Hüveydi ayrıca, İsrail Parlamentosu Knesset Dış İlişkiler ve Güvenlik Komisyonu Başkanı Avigdor Lieberman'ın 7 Haziran akşamında İsrail televizyonuna yaptığı konuşmaya da yer verdi. Liberman'ın "Bizler Türkiye’nin içişlerine karışma niyetinde değiliz. Lakin orada yaşananlardan duyduğum memnuniyeti de gizleyemiyorum" sözlerine dikkati çeken Hüveydi konuyla ilgili yazılarının devam edeceğini kaydetti.