Isparta halısı ihtişamlı günlerini arıyor

ISPARTA - Mustafa Ünal Uysal

Desenleri, ilmiği, yün ve pamuk kalitesiyle dünya çapında üne sahip, özellikle Avrupa, Uzakdoğu ve Arap ülkelerinden meraklılarının rağbet gösterdiği el dokuması Isparta halısının eski ihtişamlı günlerine dönmesi, çeyizlerde yeniden yerini alması için çalışma yürütülüyor.

Gül diyarı olarak bilinen Isparta, halı denilince de akla ilk gelen yerlerden biri. 12. yüzyıldan bu yana varlığı bilinen Isparta halıcılığı, atak yaparak ülke ihracatına katkı sunma gayretinde.

Geçmişte binlerce insanın geçim kaynağı olan halıcılığın, Ar-Ge çalışmalarıyla hak ettiği konuma getirilmesi hedefleniyor.

Avrupa, Uzakdoğu ve Arap ülkelerinde büyük rağbet gören Isparta halısını, marka olarak canlandırmak için Isparta Ticaret ve Sanayi Odası (ITSO) komite kurdu.

Uzun vadeye yönelik geniş kapsamlı çalışmalar sürerken, sahada minyatür halıcılıkta ilerleme kaydettiklerini belirten Isparta Ticaret ve Sanayi Odası (ITSO) Başkanı Şükrü Başdeğirmen, kentte yıllarca halı dokumacılığının en üst seviyede yapıldığını ve bundan dolayı Türkiye'de marka haline geldiğini vurguladı.

"Şu sıralar minyatür Isparta halısı moda"

Isparta'da her zaman en kaliteli iplerle en iyi halıların üretildiğini bildiren Başdeğirmen, şunları söyledi:

"Yıllar öncesine baktığımız zaman kız evinde Isparta halısı olmayan ev yoktu. Eğer çeyizinde Isparta halısı yoksa bir eksiklikti her kızımız için. Kızlarımız mutlaka çeyizinde Isparta halısının olmasını isterdi. Bunlar zaman içerisinde yenilendi ve yeni tip şekillere büründü. Bugünlerde portre, minyatür ve hediyelik halılarla gündeme gelmeye başladı. Şu anda çok güzel bir şekilde Ispartamızda hediyelik el halıları ipek ve yün üzerine dokunmaktadır. İstenilen her modelde ve şekilde yapılabilecek bir şekilde gerçekleştiriyoruz. Bu minyatür halılar o kadar gündeme girdi ki Isparta'ya gelip de bu minyatür halılardan almadan giden olmuyor."

Farklı biçimlerde yapılan minyatür halıları piyasaya sunduklarına işaret eden Başdeğirmen, "Isparta'ya gelen misafirlerimiz mutlaka minyatür halılardan alıyor. Bunlar sadece halı olarak değil, tezgahıyla birlikte de satılıyor. Avrupa, Uzakdoğu ve Arap ülkeleri tarafından çok miktarda talep görüyor." diye konuştu.

"Kalite olarak öne çıkıyor"

Başdeğirmen, kalite bakımından Isparta halısının diğer halılardan çok iyi olduğunu, farklı birçok özelliğiyle öne çıktığını belirtti.

Türkiye'de farklı bölgelerde değişik tarzda halılar üretildiğini ve bunların her birinin ayrı bir yeri olduğunu ifade eden Başdeğirmen, ancak Isparta halısındaki kaliteyi diğerlerinde bulmanın mümkün olamayacağını savundu.

Isparta halısının içerisinde kimyasal madde olmadığını belirten Başdeğirmen, şunları kaydetti:

"Isparta halısının 10 santimetre içerisine 26 dikine, 33 enine dokuma yapılabilmektir. Kalitesi çok yüksektir ve içerisindeki yün hakiki yünden yapıldığı için hem çok sağlıklıdır, hem de çok dayanıklıdır. Evde ısı yalıtımına faydası olan bir halıdır. Eğer bir taş zemin varsa onun üzerine serdiğiniz zaman orası doğal bir yalıtım haline geliyor. Aşağıdan gelen soğuğu kesen bir kalite oluyor. Kalite anlamında zemine serildiğinde tüyünün kalkmaması ve uçmaması, çocukların üzerinde oynarken rahatsız olmaması anlamında yün halıların çok büyük önemi vardır. Sağlıklı ve zarar verici bir özelliği yok."

Isparta'da üretilen halıyı tekrar canlandırma motivasyonlarının çok yüksek olduğunu dile getiren Başdeğirmen, eskiden her evde kullanılan ve güzel desenleriyle dikkati çeken halıları gündeme getirmek için çalışma içerisinde bulunduklarını bildirdi.

Başdeğirmen, "Halı Isparta için çok önemli. Zaman içerisinde bu kaliteyi tekrar yakalamak, bunu tekrardan dokumak istiyoruz. Yine her evde ve her gelinlik kızımızın çeyizinde Isparta halısı olması için çalışmalarımızı devam ettireceğiz." dedi.

"Her zaman danışılan bir il olduğumuz gerçek"

Halı dokumacısı İhsan Akkuş ise Isparta halıcılığının 12. yüzyıldan bugüne gelen kültür ve gelenek olduğunu kaydetti.

Akkuş, halı dokumacılığı kültürünün devam ettiğini ve Isparta'da halıcılık konusunda alternatif ürünler ortaya çıkmaya başladığını söyledi.

Son zamanlarda özellikle minyatür halıcılığın var olduğuna işaret eden Akkuş şöyle devam etti:

"Minyatür halıcılık Türkiye'nin neresinde yapılırsa yapılsın birçok kurslarda danışmanlık yaparız. Oranın malzemelerinin, ihtiyaçlarının her biri Isparta'dan karşılanır. Dolayısıyla orada görev alacak hocalar da dahil, Isparta'dan giden hocalarımızın verdiği eğitimle yapılır. Dolayısıyla Isparta halıcılığı ve kültürel değer konusunda her zaman söz sahibi olduğumuzu rahatlıkla söyleyebilirim. Halı dokumacılığında her zaman danışılan bir il olduğumuz gerçek. Bu iş biraz aşk işi. Aşkla yapılan bir iş. Isparta halıya aşık bir il. Bunda bizim başarımız varsa bunun temeli aşktır, sevgidir."

Isparta'nın halıya aşık bir il olduğunu dile getiren Akkuş, halı işini aşkla yaptıkları için bunun geliştirilmesi noktasında çalışmaları olduğunu kaydetti.

Gelecek nesillere halı kültürünün tanıtılmasının en büyük görevleri olduğunu aktaran Akkuş, "Gelecek nesillere aktarma noktasında devletimizin sağladığı imkanlar da ortada. Bu imkanları kullanarak daha alternatif ve geniş ürünler de düşünülmekte. Bu ürünler de zaman içerisinde çıkacak ve gelecek nesillere aktaracağız." vurgusu yaptı.