İstanbul'a 3 katlı tüp geçit

İSTANBUL

İstanbul'un yeni mega projesi "3 Katlı Büyük İstanbul Tüneli", hem metro hattı hem de çift yönlü karayolunu içeren, dünyanın ilk üç katlı tüneli olacak. Proje ile İncirli'den Söğütlüçeşme'ye hızlı metroyla 40 dakikada ulaşılacak; Hasdal Kavşağı'ndan Ümraniye Çamlık Kavşağı'na araçla 14 dakikada geçilecek. 

Başbakan Ahmet Davutoğlu ve Ulaştırma Denizcilik ve Haberleşme Bakanı Lütfi Elvan tarafından tanıtımı yapılan "3 Katlı Büyük İstanbul Tüneli" projesiyle İstanbul, metro hatları ve karayolu akslarını birleştiren, dünyanın ilk üç katlı tüneline sahip olacak.

İstanbul trafiğini rahatlatmak için 2023 Ulaşım Projeksiyonu'nda, E-5 aksında Bakırköy-İncirli'den başlayıp Söğütlüçeşme'ye kadar uzanan Marmaray tüp geçişi benzeri bir "hızlı metro geçiş tüneli" ile TEM otoyolu aksında Fatih Sultan Mehmet Köprüsü üzerindeki yoğunluğu azaltacak Avrasya Tüneli benzeri 2x2 şeritli bir "karayolu geçiş tüneli" projelerinin hayata geçirilmesi gerektiği ortaya konmuştu. "3 Katlı Büyük İstanbul Tüneli", bu iki ayrı projeyi tek çözümde birleştirecek.

Böylece, ayrı tüneller yerine, hem metro hem de çift yönlü karayolu boğaz geçişi tek bir tünelle sağlanacak. Ulaşımda yeni bir dönem başlatan "3 Katlı Büyük İstanbul Tüneli" ile İstanbul'un iki yakasına daha hızlı, daha konforlu, daha ekonomik erişim sağlanacak.

Tüm ulaşım ağı birbirine entegre olacak

İstanbul'un Asya ve Avrupa yakaları arasındaki yolculuk süresini kısaltacak proje sayesinde, İncirli'den Söğütlüçeşme'ye hızlı metro ile 40 dakikada ulaşılacak; Hasdal Kavşağı'ndan Ümraniye Çamlık Kavşağı'na ise araçla 14 dakikada geçilecek. Günde 6,5 milyon yolcunun yararlandığı 9 farklı şehir içi raylı sistem, hızlı metro ile entegre olacak ve kıtalar arası yolculuk kolaylaşacak. Çevre yollarına bağlantısıyla diğer şehir içi yollara daha kolay ve daha hızlı erişim sağlanacak. Tüm ana arterler birbirine bağlanmış olacak.

Tünel, raylı sistemlerde, Başakşehir-Bağcılar-Bakırköy Metrosu, Yenikapı-Aksaray-Havalimanı Metrosu, Kabataş-Bağcılar Tramvayı, Topkapı-Sultançifliği Hafif Metrosu, Mahmutbey-Mecidiyeköy Metrosu, Yenikapı-Hacıosman Metrosu (Taksim Metrosu), Üsküdar-Ümraniye-Çekmeköy-Sancaktepe Metrosu, Kadıköy-Kartal Metrosu, Marmaray ve Banliyö bağlantılarıyla entegre olacak. 

Karayolunda ise 3. Havalimanı ve Yavuz Sultan Selim Köprü bağlantısı Kuzey Marmara Otoyolu, TEM Otoyolu ve D100 (E-5) Karayolu bağlantıları bulunacak. 

3 katlı kesimin uzunluğu 6,5 kilometre

Üç katlı tünel kesiminin çapı 16,8 metre, deniz yüzeyinden derinliği 110 metre, geçtiği bölgede boğaz su derinliği 60-65 metre olacak. Metro ve karayolunun birlikte olduğu üç katlı kesimin uzunluğu ise 6,5 kilometre olacak.

Tünelin, İncirli-Söğütlüçeşme arasında 31 kilometre uzunluğundaki hızlı metro kesiminde 14 istasyon bulunacak. Günde 1,5 milyon, saatte ise tek yönde 75 bin yolcu kapasitesi bulunan hızlı metro kesimi, 9 raylı sistemle entegre olacak. Entegre olduğu raylı sistemleri, günlük 6,5 milyon yolcu kullanacak. İncirli-Söğütlüçeşme yolculuk 40 dakikada gerçekleştirilecek.

Projenin karayolu kesimi ise TEM Otoyolu Hasdal Kavşağı-Ümraniye Çamlık Kavşağı arasını kapsayacak ve toplam uzunluk 16 bin 150 metre olacak. Avrupa yakasında 3 katlı tünel öncesi bölüm 5 bin 600 metre, 3 katlı tünel 6 bin 500 metre, Anadolu yakasında 3 katlı tünel sonrası bölüm ise 4 bin 50 metre uzunlukta olacak. Hasdal-Çamlık Kavşağı arası seyahat 14 dakika gerçekleştirilecek. Otomobil ve minibüsler tarafından kullanılacak karayolu kesiminin günde 120 bin araç kapasitesi bulunuyor. Şerit sayısı da "2x2" şeklinde olacak.

Güvenlik için her şey düşünüldü

"3 Katlı Büyük İstanbul Tüneli"nde, İstanbulluların güvenli ve huzurlu seyahati için tüm detaylar planlandı. Arıza yapan araçların emniyetli bir şekilde beklemeleri için her 500 metrede duraklama alanı teşkil edilecek. Bu noktalardaki kameralarla en kısa sürede yardım ulaştırılacak. Her 240 metrede bir acil durumda katlar arasında güvenli alana geçiş imkanı sağlayan geçit ve merdivenler olacak.

Kullanılacak çeşitli donatılar arasında, yatay ve dikey fanlarla tam ve yeterli havalandırma, hava kalitesini otomatik izleme ve havalandırma sistemi, her noktada kameralı izleme, haberleşme için telefon sistemi, yangın algılama ve söndürme sistemi, tünel içi anons sistemi, dışarıdaki aydınlık durumuna göre ayarlanan akıllı aydınlatma sistemi ve işletme personelinin acil durumlara müdahalesini kolaylaştıracak önlemler bulunuyor. Tünellerde kullanılan tüm malzemeler yanmaz nitelikte olacak. Depreme dayanıklı bir inşaat yapım tekniği uygulanacak.

Projenin hızlı metro kesiminin raylı sistem teknolojisi, en son donanımlarla hayata geçirilecek. Sürücülü veya sürücüsüz kullanılabilen otomatik sinyalizasyon sistemi, bir önceki trenin istasyonda fazla beklemesi halinde zaman kayıplarını otomatik gideren (hızlanma-yavaşlanma) bilgisayar donanımlı araçlar, araç içinde kapılar üstünde hangi istasyona gidildiğini gösteren dijital "dinamik yol haritası" ve normal metrolardan yüzde 25 daha hızlı metro araçları özellikler arasında öne çıkıyor.

Çevre dostu projenin metro geçişinde bir yılda atmosfere salınan karbondioksit emisyonundaki azalma 175 bin ton olacak. Ayrıca bir yılda akaryakıt tüketiminde 54 milyon litre tasarruf sağlanacak. Karayolu kısmı ise Fatih Sultan Mehmet Köprüsü'nün kapasitesini yüzde 50 artırırken, yeni bir arazi kullanmayacak. Yerleşim alanlarıyla kesişmeden TEM aksını destekleyecek proje, görüntü kirliliği oluşturmayacak ve silüeti bozmayacak.

Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın mesajı

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan da 3 Katlı Büyük İstanbul Tüneli Projesi'nin, ülkenin kalkınması, gelişmesi ve sanayiden kültüre her alanda büyümesine öncü rol oynayan, İstanbul için hayalleri gerçeğe dönüştüren projelerden biri olacağını belirtti.

Başbakan Ahmet Davutoğlu, "3 Katlı Büyük İstanbul Tüneli Projesi"ni, İstanbul Kongre Merkezi'nde düzenlenen toplantıda açıkladı. Toplantıda, Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın gönderdiği mesaj da okundu.

Mesajında İstanbul'u geleceğe taşıyacak, yeni projenin tanıtımına yapılan davet nedeniyle teşekkür eden Erdoğan, İstanbul'un sadece Türkiye'nin değil, tüm dünyanın nadide şehirlerinden biri olduğunu vurguladı.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, mesajında şunları kaydetti:

"İstanbul için planlanan yatırımlar, yeni Türkiye yolunda, 2023 hedeflerimizin yakalanmasında somutlaşan önemli adımlardır. Bu tüp geçit projesi, ülkemizin kalkınması, gelişmesi ve sanayiden kültüre her alanda büyümesine öncü rol oynayan, İstanbul için hayalleri gerçeğe dönüştüren projelerden biri olacaktır. Kıtaları birbirine bağlayan, sanayi ve ticaretin lokomotifi, kültürün başkenti İstanbul'da ulaşımı rahatlatacak, İstanbulluların hayatını kolaylaştıracak bu yeni projenin en kısa sürede hizmete girmesi büyük önem taşımaktadır."

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı'nın öncülüğünde yürütülecek çalışmalara başarı dileklerini iletti.

"Dünyada ilk defa 3 katlı tek bir tünel tasarladık"

Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanı Lütfi Elvan, tanıtım töreninde yaptığı konuşmada, 12 yılda altyapı yatırımlarında çok önemli mesafeler aldıklarını, yeni otoyollar, demiryolları, hava meydanları ve limanlar inşa ettiklerini anlattı.

"Asrın Projesi" olarak kabul edilen Marmaray ile boğazın altından demiryolu geçişini inşa edip hizmete sunduklarını anlatan Elvan, şöyle konuştu:

"Ankara-İstanbul, Ankara-Eskişehir, Konya-Ankara, Konya-İstanbul Yüksek Hızlı Demiryolları'nı Türkiye'ye armağan ettik. Kamu, özel sektör işbirliği açısından dünyaya örnek teşkil edecek nitelikteki Yap-İşlet-Devret modelleri ile büyük bir atılım gerçekleştirdik. Marmaray'ın ikizi Avrasya Tüneli, İzmit Körfez Geçiş Köprüsü ve İstanbul-İzmit Otoyolu ve İstanbul 3. Havaalanı Projeleri'nin yapımı hızla devam etmektedir. Yavuz Sultan Selim Köprüsü ve bağlantı yolları da İstanbul yaka geçişi açısından önemli bir sorunu ortadan kaldıracaktır." 

3 Katlı Büyük İstanbul Tüneli ile bu mega projeler dizisine bir yenisini daha eklediklerini belirten Elvan, dünyada bir ilki başardıklarını aktardı. 

Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanı Elvan, şöyle devam etti:

"Bu ilk, hem Türkiye'nin altyapıda geldiği noktayı ifade eden hem de proje fikri, üretim kapasitemiz ve uygulama kabiliyetimiz açısından sembol değerdedir. Bu proje, Türkiye'ye sevdalı, İstanbul'a aşık milletimizin bir projesidir. Yine bu proje, kültürleri buluşturan, sadece kıtaları değil dünyayı birleştiren İstanbul'un fiziğine dokunup, ruhunu rahatlatacak projedir. Sizlere, dünyada ilk olma özelliği taşıyan, İstanbul'un trafiğini rahatlatıp, toplu ulaşımına neşter vuran, ulaşım ve toplu ulaşımı bir omurgaya oturtan, metro hatları ve karayolu akslarını birleştiren 3 Katlı Büyük İstanbul Tüneli'ni sunuyoruz."

Proje için yaklaşık 10 aydır yoğun çalışmalar yürüttüklerini belirten Bakan Lütfi Elvan, öncelikli olarak İstanbul'un güzergah ve yolculuk talep analizini gerçekleştirdiklerini söyledi.

Mevcut ve yapımı devam eden projeler bittiğinde oluşacak durumu 10 yıllık projeksiyonla modellediklerini aktaran Elvan, şöyle konuştu:

"Yaptığımız modelleme sonuçlarına göre Boğaz'ın altından iki yeni tünel yapmak gerekiyordu. Bunlardan biri Boğaziçi Köprüsü'nün altından bir metro geçiş tüneli, diğeri Fatih Sultan Mehmet Köprüsü altından bir karayolu geçiş tüneli idi. Boğaz'ın altından lastik tekerlekli araçlarla demiryolu geçişlerini ayrı ayrı yaparak iki ayrı tünel inşa etmek yerine, hem metro hem de karayolu geçişi için dünyada ilk defa 3 katlı tek bir tünel tasarladık. Bu mega projeyle İstanbul'da hayat değişecek. Raylı sistemin toplu ulaşımdaki yeri önemli ölçüde artacak. İstanbul'da toplu ulaşımın omurgası kurulacak. 100 yıl sonrasında da toplu ulaşım bu omurga etrafında şekillenecek. Günde 6,5 milyon insanın kullanacağı toplam 9 farklı raylı sistem, mega projemiz kapsamında inşa edeceğimiz metroyla birbirine bağlanacak. Boğaz'ın her iki yakasındaki milyonlar diğer yakaya kolayca geçecek."

Projeyle İstanbul'un üç havalimanının raylı sistemle birbirine bağlanacağını belirten Elvan, Başakşehir'den Sabiha Gökçen Havalimanı'na kadar uzanan bir metro hattı oluşacağını söyledi.

İncirli'den Söğütlüçeşme'ye yeni metroyla 40 dakikada gidilebileceğini anlatan Bakan Elvan, projenin Marmaray ile beraber düşünüldüğünde her iki yaka arasında bir ring oluşturacağını kaydetti. 

Projenin aynı zamanda tüm karayolu akslarıyla entegre olacağını belirten Elvan, "Hasdal Kavşağı'ndan Ümraniye Çamlık Kavşağı'na kadar araçla 14 dakikada geçilebilecek. Bu hat yani karayolu geçiş tünelleri İstanbul'daki tüm ana karayolu akslarıyla entegre olacak. Yani hem D-100 Kuzey Marmara Otoyolu, Fatih Sultan Mehmet Köprüsü, Boğaziçi Köprüsü, Yavuz Sultan Selim Köprüsü ve 3. havalimanı akslarıyla tamamıyla entegre olacak" ifadelerini kullandı.

Projenin yap-işlet-devret modeliyle yapılacağını aktaran Elvan, devletin kasasından 1 kuruş dahi çıkmayacağını, projenin yaklaşık yapım maliyetinin 3,5 milyar dolar olacağını dile getirdi.

"İstanbul'da artık dakikalık randevu verebilmek mümkün olacak"

Sağlanacak gelişimle İstabullular'ın zamanının bereket kazanacağını belirten Elvan, "İstanbul'da artık yaklaşık değil dakikalık randevu verebilmek, dolayısıyla zaman planlaması mümkün olacak. İstanbul, metrolar kullanılarak günlük zaman programı yapılabilir bir şehir haline gelecektir" dedi.

Projenin çevreye duyarlı bir proje olacağını belirten Elvan, projenin İstanbul'un siluetine hiçbir şekilde zarar getirmeyeceğini de vurguladı.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve Başbakan Ahmet Davutoğlu'na desteklerinden ötürü teşekkür eden Elvan, yoğun gayretleriyle projenin ete kemiğe bürünmesine katkı sağlayan bakanlık ekibi ve diğer ilgili kuruluşların çalışanlarına da teşekkür etti.

Muhabir: Musab Turan/Mücahid Eker