ANKARA - SELEN TONKUŞ
Irak Kürt Bölgesel Yönetimine (IKBY) bağlı peşmerge güçlerinin, Kerkük’te iki petrol sahasını ele geçirmesiyle bölgedeki petrolün Türkiye üzerinden ihracı tartışmaları yeniden gündeme geldi.
IKBY, 11 Temmuz'da yaptığı açıklamayla Kerkük'teki iki petrol sahasını ele geçirdiğini, çıkarılan petrolün ise iç tüketimde kullanılacağını duyurdu. Iraklı uzmanlar, konuya ilişkin gelişmeleri Anadolu Ajansı muhabirine değerlendirdi.
İstanbul merkezli Bilge Adamlar Stratejik Araştırmalar Merkezi (BİLGESAM) Irak uzmanı ve kendisi de Iraklı Türkmen olan Ali Semin, Kerkük'te iki petrol kuyusunun kontrolünü ele geçirmekle IKBY'nin Kerkük petrolünü de kendi bölgesinden çıkan petrole ekleyip Türkiye üzerinden ihraç etmeyi hedeflediğini söyledi.
IKBY'nin şu an günlük 120 bin varil civarında petrol ürettiğini hatırlatan Semin, IKBY'nin yıl sonuna kadar 400, 2015 sonunda ise 1 milyon varillik üretim hedefine değinerek, "Normal şartlarda 400-500'e, 1 milyona çıkması imkansızdı. Bu plan, Kerkük petrolünü de katarak yapılmıştı" iddiasında bulundu. Semin, "Kürtler, Kerkük petrolünü satarsa Irak anayasasını tamamen ihlal etmiş olur. Bu durumda Türkmenler de Araplar da susmaz ve Türkiye de zor durumda bırakılmış olur" dedi.
Semin, Kerkük üzerinde Erbil-Bağdat'tan ziyade, IKBY'nin iktidar partisi Kürdistan Demokratik Partisi (KDP) ile Kerkük'ün çoğunluğunu yöneten Kürdistan Yurtseverler Birliği (KYB) arasında güç çekişmesi olduğunu belirtti.
IŞİD ile Kerkük'te çatışan peşmergenin, KYB'ye bağlı peşmerge olduğunu hatırlatan Sevim, başta KYB'li Kerkük Valisi ve Irak cumhurbaşkanlığı için olası adaylardan Necmettin Kerim'in de KDP'in Kerkük üzerindeki planlarından çekindiğini söyledi.
KDP, KYB ve Goran uzlaşabilir
IKBY'nin son seçimde oylarını artırarak meclis başkanlığı görevini üstlenen Goran Partisi'nin petrol satışı konusunda endişeleri olduğunu dile getiren Semin, Goran'ın petrol gelirinin KDP'nin inisiyatifinde yönetilmesinin önüne geçmek ve şeffaflığı sağlamak için komisyon kurulmasını istediği anlattı.
"Goran, bunun üzerine gidecek ve tüm siyasi partilerin temsilcisini içeren bir komisyon kurulacak" diyen Semin, IKBY Başkanı Mesut Barzani, KDP'li Doğal Kaynaklar Bakanı Aşti Hawrami, KYB'li Başbakan Yardımcısı Kubad Talabani ve Goran'lı Maliye Bakanı Rebaz Muhammed'in bugünkü Ankara ziyaretine değinerek, şunları kaydetti:
"İlk defa her üç partinin temsilcisi ziyaret düzenliyor. Bu, KYB'nin de Goran'ın da KDP'ye petrol ile ilgili destek verdiği anlamına gelebilir. Bahsettiğimiz ortak komisyon da bu süreçte kurulabilir. Ayrıca bu ziyaretle, yüzde 17'lik payın Erbil, 83'lük payın Bağdat'a gitmesi yerine, IKBY adına petrol gelirinin yatması için ayrı hesap açılacağı duyumunu aldım. Büyük ihtimalle yine Halkbank'ta açılır."
"Planda Kerkük yoktu artık olabilir"
Londra merkezli Carduchi Enerji Danışmanlığı şirketi Başkanı ve kendisi de Erbil'li bir Kürt olan Şivan Zülal ise IKBY'nin 400 bin varil petrol ihracı hedefinin Kerkük petrolünü dahil etmeden yaptığını ancak son gelişmelerle bunun mümkün olabileceğini söyledi.
Kerkük'te KYB-KDP çekişmesinin, şimdilik petrol satışı konusunu da içine çektiğini belirten Zülal, KYB'nin Kerkük petrolünün satışına karşı olmasının nedenini şöyle açıkladı:
"KYB'liler Kerkük'ün geliri Bağdat'tan geldiği için Bağdat ile aralarını bozmak istemiyor. Bağdat da Kerkük'ün geliri kesmiyor çünkü Erbil'in bunu Kerkük petrolünü satmak için bahane edeceğini düşünüyor. Ancak KYB içinde de farklı sesler var. KYB'nin geneli, Necmettin Kerim'in cumhurbaşkanlığına karşı. KYB içinde az sayıdaki farklı görüşler zamanla sona erecek, KDP ile aynı çizgiye geleceklerdir"
Irak ile Türkiye arasındaki Kerkük-Ceyhan boru hattının hasar gördüğü mart ayından bu yana Irak merkezi yönetimi tarafından Ceyhan'a petrol sevkiyatı yapılamıyor.
Geçen ay, Irak Bölgesel Kürt Yönetimi, Kerkük'teki petrol dağıtım altyapısını, Türkiye'ye petrol sevk eden boru hattına bağladığını açıklamıştı.
Kurulan bağlantı Avana sahası ile Kürtlerin boru hattının bulunduğu Khurmala sahasını birbirine bağlıyor.
Muhabir: Selen Tokuş
PODCASTTÜMÜNÜ GÖR
