Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonu kuruldu

ANKARA

Olağanüstü hal (OHAL) kapsamında yayımlanan 685 sayılı Kanun Hükmünde Kararname (KHK) ile Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonu kuruldu.

Komisyon, Anayasa'nın 120'nci maddesi kapsamında ilan edilen, TBMM'nin 21 Temmuz 2016 tarihli ve 1116 sayılı kararıyla onaylanan olağanüstü hal kapsamında, terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca (MGK) devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti, aidiyeti, iltisakı veya bunlarla irtibatı olduğu gerekçesiyle başka bir idari işlem tesis edilmeksizin doğrudan KHK hükümleri ile tesis edilen işlemlere ilişkin başvuruları değerlendirecek ve karara bağlayacak.

Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonu, yedi üyeden oluşacak. Üyelerin üçü kamu görevlileri arasından Başbakan tarafından, bir üye Adalet Bakanlığının merkez teşkilatı ile bağlı ve ilgili kuruluşlarında çalışan hakim ve savcılar arasından Adalet Bakanı'nca, bir üye mülki idare amirleri sınıfına mensup personel arasından İçişleri Bakanı'nca, birer üye Yargıtay ve Danıştayda görev yapan tetkik hakimleri arasından Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulunca (HSYK) belirlenecek.

Komisyon, kendi üyeleri arasından yapacağı seçimle bir başkan ve bir başkanvekili seçebilecek. Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonu'nun toplantı ve karar yeter sayısı için dört sayısı aranacak ve oylamalarda çekimser oy kullanılamayacak.

Komisyonun görevleri

Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonu, OHAL kapsamında doğrudan KHK'larla tesis edilen işlemler hakkındaki başvuruları değerlendirip karar verecek.

Buna göre komisyon, kamu görevinden, meslekten veya görev yapılan teşkilattan çıkarma ya da ilişiğin kesilmesi, öğrencilikle ilişiğin kesilmesi, dernekler, vakıflar, sendika, federasyon ve konfederasyonlar, özel sağlık kuruluşları, özel öğretim kurumları, vakıf yükseköğretim kurumları, özel radyo ve televizyon kuruluşları, gazete ve dergiler, haber ajansları, yayınevleri ve dağıtım kanallarının kapatılması, emekli personelin rütbelerinin alınması gibi işlemler hakkında başvuruları değerlendirecek ve karar verecek.

Komisyon ayrıca, OHAL kapsamında yürürlüğe konulan KHK'larla gerçek veya tüzel kişilerin hukuki statülerine ilişkin doğrudan düzenlenen ve birinci fıkra kapsamına girmeyen işlemleri de görüşüp karara bağlayacak.

Komisyonun görev süresi

Komisyon, 685 sayılı KHK'nın yürürlüğe girdiği tarihten itibaren iki yıl süreyle görev yapacak. Bakanlar Kurulu, gerek görmesi halinde bu süreyi, bitiminden itibaren birer yıllık sürelerle uzatabilecek.

Komisyonun ilk seçilen üyeleri, iki yıllık sürenin sonuna kadar görev yapabilecek. Sürenin uzatılmasına karar verilmesi halinde birinci maddenin ikinci fıkrasındaki usule göre yeni üyeler belirlenecek. Daha önce görev yapan üyeler de yeniden görev alabilecek. Üyelerin süreleri dolmadan herhangi bir nedenle görevlerine son verilemeyecek.

Komisyona başvurular valiliklere yapılacak

Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonu'na başvurular valilikler aracılığıyla yapılacak. Kamu görevinden, meslekten veya görev yapılan teşkilattan çıkarılanlar ya da ilişiği kesilenler, en son görev yaptıkları kuruma da başvurabilecek.

Başvuru tarihi, valiliklere veya ilgili kurumlara başvurunun yapıldığı tarih olarak kabul edilecek. Valilikler ve ilgili kurumlar, kendilerine yapılan başvuruları gecikmeksizin komisyona iletilecek ve mükerrer başvurular işleme alınmayacak.

Komisyonun başvuru almaya başladığı tarihten önce yürürlüğe konulan KHK'larla ilgili olarak başvuru alma tarihinden itibaren 60 gün içinde, bu tarihten sonra yürürlüğe konulan KHK'larla ilgili olarak ise Resmi Gazete'de yayımlanma tarihinden itibaren 60 gün içinde yapılmayan başvurular işleme alınmayacak.

Komisyona yapılan başvurular, aranan şartlara uygunluk bakımından ön incelemeye tabi tutulacak. Ön inceleme sonucunda süresi içinde yapılmadığı, başvuru sahibinin konuyla ilgili hukuki menfaatinin bulunmadığı, bu kanun hükmünde kararnamenin kapsamına girmediği veya diğer şekil şartlarını taşımadığı tespit edilen başvurular reddedilecek. Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar komisyon tarafından belirlenecek.

Komisyon, incelemelerini dosya üzerinden yapacak ve inceleme sonucunda başvurunun reddine veya kabulüne karar verebilecek. Kamu görevinden, meslekten veya görev yapılan teşkilattan çıkarılan ya da ilişiği kesilenlere ilişkin başvurunun kabulü halinde karar, Devlet Personel Başkanlığına bildirilecek.

Kapatılan kurum ve kuruluşlara ilişkin başvurunun kabulü halinde ilgili KHK hükümleri, söz konusu kurum ve kuruluş bakımından tüm hüküm ve sonuçlarıyla birlikte söz konusu KHK'nın yayımı tarihinden geçerli olmak üzere ortadan kalkmış sayılacak. Buna ilişkin işlemler, ilgisine göre İçişleri Bakanlığı, Maliye Bakanlığı, Sağlık Bakanlığı veya Vakıflar Genel Müdürlüğünce yerine getirilecek.

Yargı denetimi

Komisyonun kararlarına karşı HSYK tarafından belirlenecek Ankara idare mahkemelerinde iptal davası açılabilecek.

Muhabir: Mümin Altaş