Savunma sanayisi gücünü Ar-Ge'den alıyor

ANKARA - GÖKSEL YILDIRIM/NECİP FAZIL ÇELİK

Türkiye, yenilikçiliğe odaklanmış, nitelikli istihdamı gelişmiş, katma değeri yüksek ürünler üreten, verimliliği ve rekabet gücü yüksek bir ekonomik ortamın oluşturulmasını sağlamak amacıyla Ar-Ge merkezleri kurulmasını teşvik ediyor.

Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı verilerine göre, Türkiye'de 266 Ar-Ge merkezi faaliyet gösteriyor. Ar-Ge faaliyetlerinin önemli bir kısmı, savunma sanayisi alanında yürütülüyor.

Otomotiv yan sanayisi (59) ve bilişim, bilgi ve iletişim teknolojilerinin (18) ardından en fazla Ar-Ge merkezi bulunan alanı savunma sanayisi oluşturuyor. Savunma sanayisi alanında yüksek teknoloji ürünlerine kaynaklık eden 17 Ar-Ge merkezi bulunuyor.

Savunma ve Havacılık Sanayii İmalatçılar Derneği (SASAD) verilerine göre, sektörün ürün ve teknoloji geliştirme harcamaları geçen yıl bir önceki yıla göre yüzde 2 artarak, 904 milyon dolar olarak gerçekleşti.

Bu kaynağın yüzde 13'ü teknoloji geliştirmeye, yüzde 87'si ürün geliştirmeye ayrıldı. Teknoloji geliştirmenin payı 122 milyon dolara, ürün geliştirmenin payı 782 milyon dolara karşılık geldi. Bu harcamaların 287 milyon doları öz kaynakla, 616 milyon doları proje teşvikleriyle finanse edildi.

Sektördeki başarı hikayeleri

Savunma sanayisinde en fazla Ar-Ge merkezine ASELSAN sahip bulunuyor. Şirket, 5 Ar-Ge merkezi aracılığıyla mevcut ürünlerini geliştirip, bunlara yenilerini ekliyor. ASELSAN, Ar-Ge gücü ve tasarım-üretim yetkinliklerini daha da geliştirmesiyle geçen yıl 2 milyar 780 milyon lira tutarında satış yaparken, bunun yüzde 20’sini ihracat şeklinde gerçekleştirdi. Şirket, geçen yıl Ar-Ge çalışmaları için 912 milyon liralık bütçe kullandı. ASELSAN, 5 kıtada çok sayıda ülkeye satış yaparak ileri teknoloji ürünleri ihracatında önemli bir aktör olarak faaliyet gösteriyor. ASELSAN bünyesindeki Ar-Ge merkezlerinde yaklaşık 2 bin 600 personel görev yapıyor. Geçen yıl 36 üniversite ile 172 proje gerçekleştiren ASELSAN, üniversitelere 376 milyon lira fon aktardı.

Yazılım yoğun sistem alanlarında faaliyet gösteren HAVELSAN, Hava Savunma Sistemleri, Deniz Savaş Sistemleri, Simülasyon ve Eğitim Sistemleri, Yönetim Bilgi Sistemleri, Enerji Yönetimi ve Anayurt Güvenliği konularında çalışmalar yürütüyor. Söz konusu alanlardaki Ar-Ge faaliyetlerinin desteğiyle son dönemde yeni ürün ve çözümler geliştiren şirket, geçen yıl 80 milyon liralık Ar-Ge çalışması yürüttü. Bu yatırımlardan elde ettiği kazanımlarla yurt dışı pazar payını da artırmayı hedefleyen şirket, son olarak Katar Hava Kuvvetleri için helikopter simülatörü üretti.

FNSS, Türk Silahlı Kuvvetleri ile müttefik silahlı kuvvetlerinin kullanımı için paletli ve tekerlekli zırhlı muharebe araç aileleri ile silah sistemlerinin tasarım ve üretimini gerçekleştiriyor. Yaptığı çalışmalarla kısa sürede dünya pazarında tanınan FNSS, yüzlerce milyon dolarlık ihracat potansiyelinin yaratılmasında rol alıyor. FNSS, kara muharebe sistemleri ihtiyaçları için Türk Silahlı Kuvvetlerinin bir numaralı tedarikçisi ve dünyanın diğer ordularının tercih edilen yerel tedarikçisi olmaya devam ediyor.

Türkiye'de son yıllarda insansız hava araçları alanındaki gelişmenin arkasında da önemli Ar-Ge yatırımları yer alıyor. Son dönemde güvenlik güçlerinin en önemli istihbarat kaynakları arasında yer alan İHA'ların silahlı versiyonlarına yönelik çalışmalar ise devam ediyor. Baykar Makine, Ar-Ge merkezinin de katkılarıyla bu alanda yürütülen çalışmalarda başı çekiyor. 2000’li yıllardan itibaren İHA sistemleri ve alt sistemlerinin milli olarak tasarlanıp üretilmesi amacıyla yoğun bir Ar-Ge çalışması sürecine giren şirket, bunun sonucunda farklı tipte İHA Sistemleri’ni elektronik, yazılım ve tasarımıyla milli ve özgün bir şekilde geliştiriyor. Ürettiği sistemlerde yüzde 93 gibi yerli katılım oranını yakalayan şirket, Katar Silahlı Kuvvetleri'ne de mini İHA ihracatı gerçekleştirdi.