ANKARA - Enes Kaplan/Kurbani Geyik
Türkiye'nin tek başına iktidarını 13 yıldır elinde bulunduran AK Parti hükümetleri döneminde, "Büyük bir demokratikleşme hamlesi" olarak tanımlanan "Milli Birlik ve Kardeşlik Projesi" çerçevesinde demokrasi ve insan hakları odaklı reformlar gerçekleştirildi.
Özellikle Kürt vatandaşların ve Doğu ile Güneydoğu Anadolu bölgelerinin sorunlarına yönelik yaklaşımda değişikliğin gözlendiği AK Parti hükümetleri döneminde, geri kalmışlık, ayrımcılıkla mücadele gibi konularda etkili tedbirler alınmaya çalışıldı.
İnkar ve asimilasyon politikalarına son verildi
Tedbirler kapsamında ilk olarak terör sorunu ile vatandaşların demokratik hak ve talepleri birbirinden ayrılarak, etnik kimliklere dönük ret, inkar ve asimilasyon politikalarına son verilmesi için çalışmalar yapıldı. Böylece sorunların açıklıkla konuşulup tartışılabilmesi sağlandı.
Hükümet, demokratik değişim ve dönüşüm sürecinde temel hak ve özgürlüklerin korunması, hukukun üstünlüğü ilkesinin hayata geçirilmesi, demokratikleşme, sivil toplumun güçlendirilmesi ve topyekun normalleşmenin sağlanması amacıyla önemli adımlar attı.
Bu çerçevede, "Olağanüstü Hal" (OHAL) uygulaması, Devlet Güvenlik Mahkemeleri ve özel yetkili mahkemeler kaldırılırken, "işkenceye sıfır tolerans" politikası da tavizsiz bir şekilde uygulandı.
YAŞ kararlarına yargı yolu açıldı
Süreç içerisinde faili meçhul cinayetler ülke gündeminden çıkarılırken, Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreterliği sivilleştirildi. Yüksek Askeri Şura kararlarına yargı yolu açıldı ve devlet memurlarının idari yargıya başvurma hakları genişletilerek, EMASYA’nın kaldırılması sağlandı.
Bilgi Edinme Hakkı Kanunu'nun çıkarıldığı ve siyasi partilerin kapatılmasının zorlaştırıldığı demokratikleşme çalışmalarında, dernek kurma ve vakıfların mülk edinmeleri gibi düzenlemelerle Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’ne uygun olarak siyasal ve sosyal alandaki örgütlenme özgürlüğünün sınırları genişletildi.
Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru hakkı
Vatandaşların hak ve hukukunun en iyi şekilde korunması için Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru hakkının getirildiği demokratikleşme adımlarında, ilk defa Kamu Denetçiliği Kurumu ve bağımsız Türkiye İnsan Hakları Kurumu kuruldu.
Ana dilde yayın ve siyasi propaganda
Vatandaşların etnik ve yerel dillerle ilgili haklarının genişletilmesi kapsamında TRT aracılığıyla 24 saat ana dilde yayın yapılması sağlanırken, özel radyo ve televizyonlara ana dilde yayın serbestisi getirildi. Aynı şekilde ana dilde siyasi propaganda imkanı sağlandı.
Cezaevlerindeki tutuklu ve hükümlülerin aileleri ve yakınlarıyla ana dilde görüşme yapabilmesi, çocuklarına istedikleri ismi verme özgürlüğü sağlandı. Yerleşim yerlerine eski isimlerinin konulması imkanı getirildi.
Türkçe bilmeyen vatandaşların kamu hizmetlerine ulaşımı kolaylaştırılmasının yanı sıra üniversitelerde de farklı yerel dillerde bölüm ve enstitü açılmasına da olanak sağlandı.
Vatandaşların ana dillerini konuşmalarının önündeki engellerin kaldırılması yönünde de olumlu adımlar atıldı. Bu doğrultuda vatandaşların ana dillerini öğrenebilmeleri için kursların açılması düzenlemesi yapılırken, tercih etmeleri halinde vatandaşlara devlet okullarında kendi ana dillerinin öğretilmesi de mümkün hale getirildi.
Bölgesel kalkınmaya hız verildi
Siyasal ve toplumsal alanda demokratikleşme için bu adımlar atılırken, bir yandan da bölgenin kalkınması için de çeşitli çalışmalar yapıldı. Bölgesel geri kalmışlığın telafi edilebilmesi adına Cumhuriyet tarihinin en büyük ve kapsamlı kalkınma hamlesi başlatılarak, Doğu ve Güneydoğu Anadolu Bölgesine 35 milyar liralık yatırım gerçekleştirildi.
Yatırımların devam ettiği bölgede, yatırım teşvik politikalarıyla özel sektörün yatırımları da artırılmakta ve uygulamaya konulan "Köye Dönüş ve Rehabilitasyon Projesi, terör mağdurlarının zararlarının ödenmesi uygulaması, GAP, BELDES, KÖYDES, Sosyal Destek Programı, Bölge Kalkınma Ajansları" gibi projelerle bölgenin kalkınmasına yönelik çok önemli adımlar atıldı.
PODCASTTÜMÜNÜ GÖR
