Türkiye'nin 'harita' hafızası

ANKARA - SİNAN USLU / SARP ÖZER

Dünyanın ilk kabartma haritalarından paha biçilemeyen haritacılık malzemelerine, Kurtuluş Savaşı'nın kazanılmasında önemli rol oynayan "Sakarya Haritası"dan eski yıllarda harita yapımında kullanılan pergel ve sulu boya takımlarına kadar yüzlerce eserin sergilendiği Türkiye'nin ilk ve tek haritacılık müzesi ziyaretçilerini bekliyor.

Milli Savunma Bakanlığı Harita Genel Komutanlığının bünyesinde oluşturulan Haritacılık Müzesinde, değişik dönemlere ve bölgelere ait haritaların yanı sıra bu eserlerin ortaya çıkmasını sağlayan nadide ölçme ve kıymetlendirme aletleri sergileniyor.

Türkiye'de alanında tek ve en kapsamlı müze olan Haritacılık Müzesinde, 559 eser sergileniyor, Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ün hocası ve Harita Genel Komutanlığının kurucusu Korgeneral Mehmet Şevki Ölçer'in şahsi eşyaları ve çalışmalarına ait eserler bulunuyor.

Modern haritacılığın ilk örneği

19. yüzyıldan günümüze muhtelif cins ve ölçeklerde, çeşitli amaçlar için üretilen tarihi kağıt haritaların bulunduğu müzede, Osmanlı'nın en geniş sınırlarına ulaştığı dönemi yansıtan "Osmanlı Devleti Genel Haritası" dikkati çekiyor.

1896 yılında oluşturulan ve modern Türk haritacılığının ilk örneği olarak kabul edilen Eskişehir Haritası'nın yer aldığı müzede, Kurtuluş Savaşı sırasında 20 gün içinde hazırlanan ve savaşın kazanılmasında önemli rol oynayan Sakarya Haritası ilgi çekiyor.

Sultan Abdülaziz'in oğlu Yusuf İzzettin Efendi tarafından müzeye armağan edilen 114 parça pergel ve sulu boya takımına paha biçilemiyor.

İlk karayolları haritası

Müzede Ankara'nın 1924 yılında hazırlanan ilk şehir planı da sergileniyor. Bu nadide eserde, başkentteki kamu binaları ile Sıhhiye, Ankara Palas Oteli, Hacı Bayram Camisi, Hamamönü, Ankara Kalesi, At Pazarı ve Hacettepe Mahallesi görülebiliyor.

Müzede, Genelkurmay Başkanlığınca 1893 yılında hazırlanan "ilk karayolları haritası" ile 1882 yılında oluşturulan İstanbul şehir planı gözler önüne seriliyor.

Türkiye'nin ilk sıtma haritası

Sağlık Bakanlığı için 1924 yılında hazırlanan Türkiye'nin ilk sıtma haritası, müzede sergilenen en önemli eserler arasında bulunuyor. Haritada, sıtmanın yoğun olarak yaşandığı yerler ve bataklıkların bulunduğu bölgelerin kırmızı renkte işaretlenmesi dönemin koşullarını yansıtıyor.