Türkmenistan ile işbirliğine stratejik yaklaşıyoruz

ANKARA

Cumhurbaşkanı  Abdullah Gül ve Türkmenistan Devlet Başkanı Gurbangulu Berdimuhamedov, baş başa ve heyetler arası görüşmelerin ardından Çankaya Köşkü'nde ortak basın toplantısı düzenledi. 

"Kadirli doğanım, değerli kardeşim" diye hitap ettiği Berdimuhamedov ve beraberindeki heyeti Türkiye'de ağırlamaktan memnuniyet duyduğunu belirterek basın toplantısına başlayan Cumhurbaşkanı Gül, Berdimuhamedov'un ziyaretinin son 7 yılda iki ülke arasında devlet başkanı düzeyinde karşılıklı gerçekleştirilen 12'nci ziyaret olduğunu söyledi. Atçılık Bayramı dolayısıyla nisan ayında Türkmenistan'a gittiğini anımsatan Gül, 7 yılda senede ortalama iki kez düzenli olarak bir araya geldiklerini vurguladı.  

"Ben 7 yıl önce Türkmenistan'ı ziyaret ettiğimde, 7 yıl boyunca Türkiye'den cumhurbaşkanı ziyareti yapılmamıştı Türkmenistan'a. Daha sonra ise senede iki kez karşılıklı bir araya geliyoruz ve ilişkilerimiz bugün bu noktaya gelmiş vaziyette" diyen Gül, karşılıklı ziyaretler sonucunda ilişkilerin büyük bir ivme yakaladığına işaret etti. Gül, sözlerine şöyle devam etti:

"Bu yoğun temaslar aynı zamanda kardeşliğimizin de lafta kalmadığını göstermektedir. Hepimiz bir milletin farklı farklı boyları ve bugün de farklı farklı devletleri olarak gayet onurlu bir şekilde dünyada yerlerimizi almış vaziyetteyiz. Karşılıklı sevgi, saygı ve eşitlik içerisinde de birbirimizle büyük bir dayanışma gösteriyoruz. Bu yakın temaslar bu bilinci daha da güçlü hale getirmektedir."

"Türk şirketlerine güven ve destek için teşekkür"

Baş başa ve heyetler arası görüşmelerde ikili ilişkilerin gözden geçirildiğini, samimi ve verimli görüşmeler sonucunda her alanda işbirliğinin daha da geliştirilmesi yönünde irade ortaya konulduğunu ifade eden Gül, imzalanan belgelerin de ilişkilerin ulaştığı noktayı gösterdiğini kaydetti. 

Ekonomik ve ticari ilişkilerin, Türkmenistan ile mükemmel seyreden ilişkilerin en önemli boyutlarından olduğuna dikkati çeken Cumhurbaşkanı Gül, ülkede Berdimuhamedov liderliğinde gerçekleşen atılımlar ve büyük kalkınma hamlelerinin Türkiye için de iftihar vesilesi olduğunu söyledi. Türk firmalarının da bu kalkınma hamlesine büyük ve prestijli projeler üstlenerek katkıda bulunduğuna vurgu yapan Gül, konuşmasına şöyle devam etti:

"Nitekim Türkmenistan son yıllarda müteahhitlik sektörümüzün en fazla proje üstlendiği ülkedir. Şirketlerimizin Türkmenistan'da üstlendiği projelerin toplam değeri, Mayıs 2014 itibarıyla 40 milyar doların üzerindedir. Bu, değerli kardeşimin Türk şirketlerine olan güveni sayesinde gerçekleşmektedir. Bunu sizlerle ve Türk halkıyla paylaşmak isterim ve bunun bilinmesini isterim.

Ticaret hacmimiz 2,5 milyar dolar seviyesinde seyretmektedir. Bu ülkede 600'den fazla Türk şirketi faaliyet göstermektedir. Doğrudan Türk yatırımlarının toplamı da 500 milyar dolara yakındır. Bu vesileyle başta Sayın Devlet Başkanı olmak üzere  Türkmenistan makamlarına Türk şirketlerine güven ve destekleri için bir kez daha teşekkür etmek istiyorum. Türk şirketlerinin bu güven ve desteğe layık biçimde Türkmenistan'daki yeni prestij projelerini başarıyla hayata geçireceklerine inancım da tamdır."

"Aynı milletin çocukları olarak bizi kültür yaklaştırıyor"

Görüşmelerde, ekonomik ve ticari işbirliğinin daha da gelişmesi için neler yapılabileceğinin değerlendirildiğini kaydeden Gül, 1-2 Haziran'da yapılan Hükümetler Arası Ekonomik Komisyon Toplantısı'nda da bu konuların hükümetler arasında da ele alındığını vurguladı. Görüşülen konular arasında enerji ve ulaştırma alanında işbirliğinin de bulunduğuna işaret eden Gül, "Türkmenistan ile enerji ve ulaştırma alanındaki işbirliğine stratejik bir bakış açısıyla yaklaşıyoruz. Bu alanda hayata geçirilecek projelerin bölgesel işbirliği ruhunu pekiştireceğine de inanıyoruz. Bu çerçevede Türkmen gazının Türkiye üzerinden Avrupa pazarlarına taşınmasına yönelik kararlılığımızı da sürdürüyoruz" değerlendirmesini yaptı. 

İkili ilişkilerin yanı sıra çok taraflı düzeydeki işbirliğinin de giderek arttığını belirten Cumhurbaşkanı Gül, başta BM olmak üzere uluslararası kuruluşlarda kardeşlik hukukunun gereği olarak güçlü bir işbirliği içerisinde olund Şirketlerimizin Türkmenistan'da üstlendiği projelerin toplam değeri,uğunu kaydetti. Gül, Türkmenistan'ın Türkiye'nin BM Güvenlik Konseyi adaylığına, Türkiye'nin de Türkmenistan'ın BM ile yapacağı önemli toplantılara destek verdiğini ifade etti.

Kültür ve eğitim alanındaki ilişkilerin de sürdüğüne vurgu yapan Gül, "Aynı milletin çocukları olarak bizi birbirimize esas yaklaştıran kültür sahasıdır. Bu alanda çok büyük faaliyetler gerçekleştirilmektedir, buna önem vermeye de devam edeceğiz" diye konuştu. 

Anlaşmalar

Cumhurbaşkanı Gül ve Türkmenistan Devlet Başkanı Berdimuhamedov, basın toplantısı öncesinde ortak bir bildiriye imza attılar. 

Ayrıca Gül ve Berdimuhamedov huzurunda çeşitli alanlarda anlaşmalar imzalandı. "Ekonomik İşbirliğine Dair Hükümetler Arası Türk-Türkmen Komisyonu 5. Dönem Toplantısı Protokolü"ne Türkiye adına Ekonomi Bakanı Nihat Zeybekci, "Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Türkmenistan Hükümeti Arasında Turizm Alanında İşbirliği Anlaşması"na Kültür ve Turizm Bakanı Ömer Çelik, "Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Türkmenistan Hükümeti Arasında Ormancılık ve Meteoroloji Alanında İşbirliği Anlaşması"nı Orman ve Su İşleri Bakanı Veysel Eroğlu imza koydu.

İmza töreninde, TÜBİTAK ile Türkmenistan Bilimler Akademisi arasında bilimsel ve teknolojik işbirliği protokolü ile KOSGEB ve Türkmenistan Sanayiciler ve Girişimciler Birliği arasında mutabakat zaptı da imzalandı.

Türkmenistan Devlet Başkanı Berdimuhammedov

Gül ile görüşmesinde, önemli bölgesel sorun ve konuları değerlendirdiklerini belirten Berdimuhammedov de barış ve güvenliği güçlendirmeyle istikrarlı kalkınmayı sağlamak konusunda işbirliği yapma noktasında yaklaşımlarının benzer olduğunu görme fırsatı bulduklarını anlattı. Konuk cumhurbaşkanı, görüşmeler esnasında, iki ülkenin imkanlarını ve karşılıklı çıkarlara dayalı projeleri uygulamak üzere elverişli şartların oluştuğunu da gördüklerini dile getirdi. Görüşmede, inşaat, enerji, ulaştırma, haberleşme ve eğitim sektörlerinde iki ülkenin karşılıklı çıkarlara dayalı işbirliğini geliştirme konusunda fikir teatisinde bulunduklarını da ifade eden Berdimuhammedov, şöyle devam etti:

"Ticari ilişkilerimizin de hızla geliştiğini belirtmek istiyorum. Geçen yıl iki ülke arasındaki ticaret hacmi 4 milyar 746 milyon dolardı. Bu gösterge, son 7 yıl içinde, her sene yüzde 38 oranında arttı. 

Ülkemiz gelişmiş ve ihracata yönelik sanayi sektörünü oluşturmaktadır. Bugün Türkmenistan'ın izlediği birçok ulusal program var. En önemlisi de Türkmenistan'ı sanayi ülkesine dönüştürmeye yönelik programdır. Tekstil, sanayi, petrokimya, yakıt, enerji sektörlerindeki ürünlerimizin burada arttığını görüyoruz. Bu durum ticari ilişkilerimizin nitelik bakımından yeni bir düzeye çıkmakta olduğunu göstermektedir. İkili ticaret ilişkilerini daha da geliştirmek için bizim geniş çaplı çalışmalarımız sürecek."

Ziyaretinin hedefine ulaştığını kaydeden Berdimuhammedov, iki ülke arasındaki ilişkilerin gelecekte de stratejik öneme sahip olacağını sözlerine ekledi. 

TBMM Başkanı Cemil Çiçek, Türkmenistan Devlet Başkanı Gurbangulu Berdimuhamedov ile görüştü

Çiçek, görüşmede yaptığı konuşmada, Berdimuhamedov'un Türkiye'ye yaptığı her ziyaretin, iki ülke arasında mükemmel olan ilişkilerin daha da gelişmesine katkı sağladığını belirterek, "Her gelişinizde yeni bir sayfa açıyoruz. Büyük gurur ve memnuniyetle ifade etmeliyim ki Türkiye ile Türkmenistan ilişkileri örnek ve  mükemmel olarak niteleyeceğimiz ilişkilerdir. Bunda da en büyük pay, zatıalinizin dirayetli yönetimi, katkısı, bu yöndeki yoğun gayret ve çabasıdır. Bundan dolayı teşekkürlerimi ifade etmek isterim" dedi. 

 Berdimuhamedov'un dirayetli yönetiminin sadece iki ülke ilişkileri açısından değil, Türkmenistan'ın geldiği nokta açısından da önemli olduğuna işaret eden Çiçek, son gelişinde Aşkabat'ı çok değişmiş gördüğünü, bir Türkmen olarak bundan gurur duyduğunu söyledi. "Biliyorsunuz ben bir Türkmenim. Çok beğendiğim bir ifade var; 'bizler kemik kardeşiz'. Bu işi özetleyen, çok doğru bir ifade..." diyen Çiçek, Parlamentolar arasındaki ilişkileri de geliştirmek istediklerini kaydetti.

Çiçek, "Parlamentolar arasındaki ilişikleri biraz daha geliştirelim. Sizin hızınıza yetişelim. Biz parlamentolar olarak biraz geriden geliyoruz. İki Meclis arasında karşılıklı görüş alışverişinde bulunmak, birbirimizden istifa etmemiz lazım. Bu yöndeki çabalarımızın biraz daha artması lazım" dedi.

TBMM Başkanı Çiçek, Türkiye olarak Türkmenistan'dak her gelişmeyi memnuniyetle takip ettiklerini,  ülkenin "açık kapılar ve aktif tarafsızlık" politikasını takdirle izlediklerini, bunların barışa ve refaha hizmet etmesi dileğinde bulundu.

Türk işadamlarının Türkmenistan'da önemli işler yaptığını, bunların iki ülke ilişkilerinin gelişmesi açısından da önemli olduğunu kaydeden Çiçek, Türkiye'nin yurtdışında en fazla iş yaptığı ülkenin Türkmenistan olduğunu, bunun da işin tabiatı gereği olduğunu söyledi.

Çiçek,  dünyanın gündemindeki en önemli konunun enerji olduğunu belirterek, şöyle konuştu:

"Bu noktada kilit ülkelerin başında Türkmenistan'ın gelmektedir. Türkiye'nin bu yönde bir kısım çabaları vardır. Bu ortak çabalar, hem sizin hem bizim açımızdan faydalı sonuçlara vesile olur. İlişkilerin daha da gelişmesi açısından ulaştırma alanındaki gayret ve çabalar önemlidir. Bakü-Tiflis-Türkiye üzerinden demiryolu projesi inşallah kısa sürede neticelenecek. Başka türlü çabalar da var. Aynı konsept içinde Türkmenistan ile işbirliği bu manada önemli. Sizin vizyoner politikanız olduğunu biliyoruz. Bu çerçevede Türkmenbaşı limanının geliştirilmesi, işin bu kısmının da ilişkiler açısından önemli noktaya taşınmasında fayda olacağı muhakkaktır. Her gelişinizde bunları tekrar görüşmek, yeni imkanlar ve fırsatlar ortaya koymak bakımından önemlidir. Benim Meclis Başkanlığımda üçüncü senem. Demek ki üçüncü defa görüşüyoruz. Kendi hesabıma da ileride hatıralarımı yazarsam, en çok görüştüğüm cumhurbaşkanı zatıaliniz."

İki ülke yöneticileri olarak ilişkilerin geliştirilmesi konusundaki en üst düzeydeki kararlılığa parlamento olarak destek vermelerinin tarihi yükümlülükleri ve sorumlulukları olduğunu belirten Çiçek, bunun gereğini yapmaya hazır olduklarını bildirdi. İlişkiler açısından bir çok anlaşmanın geçmişte yapıldığını, zaman içinde yeniden gözden geçirilmeleri ve yenilerinin eklenmesinin gerekli olabileceğini anlatan Çiçek,  bunların bir an önce parlamentolardan geçirilmesinde yardımcı olmaya hazır olduklarını söyledi. 

Çiçek, kültürel ilişkilerin çok önemli olduğuna işaret ederek, "Bu ilişkiler geliştiremezsek köklerimizden kopuk bir ilişki geliştirmiş oluruz. O da çok uzun ömürlü olmaz. En az ekonomik ve ticari ilişkiler kadar, aynı kökten gelen insanlar ve toplumlar olarak bu ilişkilere önem vermemiz gerekiyor. Türkmenistan'da yapılacak  Türkiye Kültür Günleri'nin başarılı geçeceğine inanıyorum" dedi.

Türkmenistan Meclis Başkanı'nı kastederek "Akça Bacı'ya selamlarımı ve iyi dileklerimi iletin, kendisiyle  tekrar görüşmekten memnuniyet duyacağım" diyen Çiçek'in sözleri, gülüşmeler neden oldu.  

"Atalarımızın kullandığı İpek Yolu'nu kullanırsak..."

Berdimuhamedov da yaptığı konuşmada, dostluk ve kardeşliğe dayanan iki ülke ilişkilerini daha da yüksek seviyeye ulaştırmak için ellerinden gelen gayreti gösterdiklerini söyledi. Türkmenistan ile Türkiye arasındaki hukuki ilişkileri daha da geliştirmeye çalışacaklarını anlatan Berdimuhamedov, "Sizin Meclis olarak Anayasayı çıkartmak veya uluslararası kararları kabul etmek gibi görevleriniz var. Bunlar bir devlet ve devletin kalkınması için çok önemlidir. Aramızdaki ilişkileri genişletmek bizim için de Türkiye için de çok önemlidir" dedi.

İki ülke ilişkilerinin gelişmesinde, parlamentolardaki dostluk grubunun da önemli katkısı olduğuna işaret eden Berdimuhamedov, şöyle konuştu:

"Türkiye ile Türkmenistan arasındaki ekonomik ve ticari ilişkilerin seviyesi de önemlidir. Bizim tarihimiz de kültürümüz de aynı olduğu için çok rahat şekilde bunları devam ettirmek esastır. Bunun da devamı olacak diye umut ediyorum ve buna inanıyorum. Kemik kardeşliği çok önemlidir. Biz kemik kardeşlerimizin yanında oturuyoruz şu an. Enerji konusu çok önemli...Yarın Türk Dili Konuşan Devletler Zirvesine katılacağız. Orada da bu konuları ele alırız.  Doğalgaz tüm Türk Cumhuriyetleri arasından geçiyor. Doğalgaz hepimiz için çok önemlidir, kısmet olursa bu konuları ele alıp görüşelim istiyoruz. Uluslararası kararları almak için sizin yardımınız gerekiyor. Ayrıca bu konularda sizin tecrübeniz var.  Bu konularda işbirliği yapıp, örnek bir grup oluşturmak, kendi aramızda işbirliği yüksek seviyeye çıkartmak için uluslararası kararları ve kanunlar açısından tecrübelerimizi paylaşmak çok iyi olur. Ulaştırma konusu da çok önemlidir. 3-4 Eylül'de Aşkabat'da ulaştırma konusunda uluslararası forum gerçekleştirilecek. Siz de katılırsanız çok seviniriz.  Türkmenistan-Türkiye ve Azerbaycan çok önemli bir coğrafyaya sahiptir.  Proje olarak, atalarımızın kullandığı İpek Yolu'nu devam ettirirsek çok güzel olur. Bunun, sadece Türkmenistan veya Türkiye için değil, dünya açısından çok önemli ve geleceği de çok büyüktür."

İki ülke ticaret hacminin yüksek olduğunu belirten Berdimuhamedov, ayrıca parlamentolar arasındaki ilişkilerin de sürmesini istedi. Türk dilini konuşan devletleri birleştirenin daha çok tarih ve kültür olduğunu belirten Berdimuhamedov, "Tarihi olmayan devletin geleceği de olmaz" dedi.