Yabani hayvanların 'kaşınma ağaçları'

KARS - Hüseyin Demirci

KuzeyDoğa Derneğince Kars'taki Sarıkamış ormanlarına yerleştirilen fotokapan ve videokapanların incelenmesi sonucu boz ayılar başta olmak üzere yabani hayvanların ormanda sadece 3 ağacı kaşınma ağacı olarak kullandığı belirlendi.

KuzeyDoğa Derneği Bilim Koordinatörü Emrah Çoban, AA muhabirine yaptığı açıklamada, 2008 yılından beri KuzeyDoğa Derneği olarak Sarıkamış ilçesindeki ormanlarda yaban hayatı yaşamını belirlemek için ısı ve harekete duyarlı sensörlü fotoğraf makineleriyle çekimler yaptıklarını anlattı.

Son yıllarda gelişen teknolojiyle foto kapanların yerini, videokapan özellikli cihazların aldığını ifade eden Çoban, bu cihazların ormanda olan hareketliliği videoya kaydetme imkanı sunduğunu belirtti.

Çoban, fotokapanlar sayesinde hayvanların davranışlarını daha yakından izlediklerine dikkati çekerek, "Aslında fotokapanlar bilim insanları olarak bizlerin doğadaki gözleri. Bizim görmediğimiz, olmadığımız zamanlardaki görüntüleri kaydederek bizim onları incelememize fırsat tanıyor. Biz de bu şekilde hayvanların davranışlarını yakından öğrenmiş oluyoruz." diye konuştu.

Sarıkamış ormanlarında yaban hayatına ilişkin çalışmaları çerçevesinde ilk olarak 7 yıl önce uydu vericisi taktıkları bozayılara kamera da taktıklarını aktaran Çoban, "Uydu vericileri ve kameralar sayesinde ayılar hakkında bir çok veri elde ettik, bozayıların gözünden dünyayı gördük. Son 10 yılda ise yaptığımız fotokapan ve videokapan çalışmaları sayesinde ilginç detaylar ortaya çıkmaya başladı." dedi.

Çoban, son çalışmalar ile ayıların ormandaki ilginç görüntülerine ulaştıklarını dile getirerek, şu ifadeleri kullandı:

"Sarıkamış ormanını inceledikçe boz ayıların 'kaşınma ağacı' dediğimiz ağaçları keşfedip bunlara videokapanlar bağladık. İnsan gibi hareket edip kaşınma ihtiyaçlarını gideren boz ayılar kaşınmak için belirli ağaçları rast gele seçiyor ama zamanla bütün boz ayılar bu ağacı kullanıyor."

Yabani hayvanların gözdesi 3 kaşınma ağacı

Bozayılardan bir tanesinin ayağı kalktığı zaman üç metrelik uzunluğa ulaştığını belirten Çoban, ayıların hem kaşınma hem de ağaçlara kendi alanlarını işaretlemek için kokularını bıraktıkları bilgisini verdi.

Çoban, ormanlara yerleştirdikleri fotokapan ve videokapanlar aracılığıyla bozayıların hiyerarşik yapısına ilişkin de bilgiler edindiklerini söyleyerek, "Kaşınma ağaçlarından Sarıkamış ormanında üç tane bulduk, bozayılar başta olmak üzere domuzlar, kurtlar, kaşınmak ve kokularını bırakmak için bu üç ağacı kullanıyor. Bu görüntüleri elde ettik. Ayılar gibi kurtlar da bu ağaçların bulunduğu alana işaretlerini, kokularını bırakıyor." bilgisini paylaştı.

Bozayılar ormandaki yaşam alanlarını korumak istiyor

Ayıların temel ihtiyaçlarını ormanlarda karşıladığını vurgulayan Çoban, sözlerini şöyle tamamladı.

"Bozayılar ormanda yaşayan canlılardır. Onlar da temel ihtiyaçları gidermek için hareket ediyor. Bu ihtiyaçlardan biri yemek, diğeri de alanlarını korumak. Videokapanlar bize bunları daha net gösteriyor. Sarıkamış ormanındaki çalışma yaygınlaşınca Türkiye'deki bozayı nüfusu da yavaş yavaş ortaya çıkacak."

Sarıkamış ormanlarındaki yabani hayvanların, "kaşınma ağacı" adı verilen ağaçlarda kaşınırken fotokapan ve videokapanlarca kayıt altına alınan görüntülerinde, hayvanların ilginç anları dikkati çekti.