ANKARA - Aylin Sırıklı Dal
Yargıtay yönetimi, 8 yeni daire kurulması ve 129 üyenin daha seçilecek olması dolayısıyla bina arayışına girdi.
Kızılay'da, Başbakanlık Merkez Bina karşısındaki tarihi binada hizmet veren Yargıtay, kurulduğundan bu yana artırılan üye ve daire sayıları nedeniyle 6 ayrı binaya bölündü.
Mevcut ana bina, ana binaya tüp geçitle bağlı ek bina, Vekaletler Caddesindeki Yargıtay ek binası ve Kavaklıdere'deki binası ile hizmet veren Yargıtay'a, 2010'da üye ve daire sayılarının artırılmasının ardından Kızılay'daki Emekli Sandığı binası da tahsis edildi.
Birinci ve Üçüncü Ceza Daireleri dışındaki ceza daireleri bu ek binaya taşındı. Ancak bunun da yetersiz kalması nedeniyle Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının taşınması gündeme geldi. Kavaklıdere'deki eski TRT binasında 6 Mart 2000'den bu yana hizmet veren Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı, Balgat'a taşındı.
Başsavcılıktan boşalan binaya ise bazı dairelerin tetkik hakimleri geçti. Böylece 2011 yılında Yargıtay, dördü Kızılay'da, biri Kavaklıdere'de, biri Balgat'ta olmak üzere 6 ayrı binada hizmet vermeye başladı.
Şimdi ise yeni 129 üyenin daha seçilmesi nedeniyle tekrar bina arayışına girildi. Yargıtay yönetimi, yeni 8 daire kurulacağından en az 20 bin metrekarelik yeni bir binaya daha ihtiyaç bulunduğu tespitini yaptı. Yeni bina için yetkililerle görüşmeler devam ediyor.
Bu arada, daireleri tek bir çatı altında birleştirecek yeni bina için çalışmalarını yıllardır sürdüren Yargıtay yönetimi, uygun arsa arayışına girmişti. Anayasa Mahkemesi yanındaki PTT'ye ait arazinin tahsisi yapıldı. Bu arsaya, Yargıtay Hizmet Binası yapılması planlanıyor. Yeni binanın hizmete girmesiyle sorunun çözülmesi amaçlanıyor.
-Yargıtayın bina sorunu hiç bitmedi-
6 Mart 1868'de "Divan-ı Ahkam-ı Adliye" adıyla kurulan Yargıtay, 18 Haziran 1879 tarihli Nizamı Mahkemeler Kuruluş Kanunu ile "Mahkeme-i Temyiz" adını aldı. İstanbul'un işgali üzerine birçok kurum gibi Temyiz Mahkemesi de görevini yapamayacak hale gelince, yeni bir temyiz mahkemesinin kurulması gündeme geldi. Türkiye Büyük Millet Meclisi, Temyiz Mahkemesinin Sivas'ta kurulması çoğunluk kararı ile kabul edilerek, 7 Haziran 1920'de yürürlüğe girdi ve Sivas'ta geçici temyiz heyeti kuruldu. Böylece İstanbul ve Sivas'ta iki ayrı yerde görev yapan Temyiz Mahkemesi örneği yaşandı.
Kurtuluş savaşının kazanılmasının ardından Sivas'ın merkeziyetini kaybetmeye başlaması ile İstanbul, İzmir ve Edirne bölgesindeki davaların çok fazla olması, Temyiz Mahkemesinin Sivas'tan taşınmasını da gündeme getirdi. İstanbul ve Sivas'ta iki ayrı yerdeki temyiz mahkemesi, İstanbul'un düşman işgalinden kurtarılmasıyla sonlandı.
Sivas'taki temyiz heyeti de "ulaşım olanaklarının kısıtlı oluşu adaletin gecikmesine sebep olduğu gerekçe gösterilerek Eskişehir'in coğrafi durumu, özellikle demiryollarının kavşak noktasında bulunması" gibi nedenlerle 14 Kasım 1923'te Eskişehir'e taşındı ve Eskişehir'deki görevini 1935'e kadar sürdürdü.
Başkentin Ankara olması ve tüm devlet kuruluşlarının burada bulunması nedeniyle, Yargıtay da 10 Haziran 1935'te Ankara'ya taşındı. Yargıtay'ın şu an hala kullandığı ana binasını, TBMM, Cumhurbaşkanlığı Köşkü, Genelkurmay Başkanlığı, Güven Anıtı ve bir çok bakanlığın mimarı olan Avusturyalı Mimar Prof. Clemens Holzmeister yaptı.
Bina, ilk yıllarda Yargıtay'ın yanı sıra Adalet Bakanlığı ve Askeri Yargıtay tarafından da kullanıldı. Geçen yıllar içinde bina yetersiz kalınca Bakanlık ve Askeri Yargıtay kendi binalarına taşındı ancak yine de çözüm olamayınca, 1956-1958 yılları arasında orijinali iki kat olan binaya üçüncü kat ilave edildi.
Yargıtay'da artan iş yükü nedeniyle kadro ve daire sayısı artırılınca Avusturyalı mimar Holzmeister'in 1955 yılında adli yıl açılışı ve yüce divan yargılamaları için yaptığı "Kubbe altı" olarak adlandırılan bölüm, 1960'lı yıllarda şu anda orta bina konferans ve Genel Kurul binalarının yapımı için yıkıldı ve Genel Kurul ve Konferans salonlarının bulunduğu bölüm yapıldı.
Dönemin Yüksek Hakimler Kurulu, Yargıtaya 30 üye kadrosu ilave edince, 1967'de bitirilen ve hizmete açılan orta bina da yetersiz kaldı.
Dönemin Yargıtay Başkanı Cevdet Menteş, 1973-1974 adli yıl açılış töreninde, kadro yetersizliği nedeniyle 50 tetkik hakimi kadrosu verildiğini, ancak bu kez de bina sorunu ile karşılaşıldığını belirterek, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığına ait binanın üstten iki katının boşaltılarak Yargıtay'a verildiğini açıkladı. Bina yetersizliğinin devam etmesi üzerine, Atatürk Bulvarı üzerinde yer alan Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığına ait bu bina alınarak, sonradan eklenen koridorlar ve üst geçitle ana binaya bağlandı.
Yargıtay'ın bina sorunu bu yıllardan sonra da devam etti. Yargıtay'da 1990'lı yıllarda yeni dairelerin kurulması nedeniyle kadro artışı gündeme geldiğinde bu kez, önceleri Ticaret Bakanlığının sonrasında Milli Eğitim Bakanlığı Müsteşarlık Binası olarak kullanılan tarihi bina, 10 Ekim 1990'da Yargıtay'a tahsis edildi. Her kadro arttırımında yapı eklenmesi nedeniyle, binalar koridor ve köprülerle birbirine bağlandı ve Yargıtay binası mevcut görüntüyü aldı.
PODCASTTÜMÜNÜ GÖR
