Zenginliğiyle meşhur yaylada 'küresel ısınma' göçü

İZMİR - Tolga Albay

Çam fıstığından elde ettiği gelirle 8 yıl öncesine kadar kişi başına düşen yüksek gelirle meşhur olan Bergama'nın Kozak Yaylası köylerindekiler, küresel ısınma nedeniyle fıstık veriminin büyük oranda düşmesinden dolayı kente göçmeye, fabrika ve taş ocaklarında çalışmaya başladı.

Kozak Yaylası'nı kaplayan ve yörede "yeşil deniz" olarak adlandırılan fıstık çamı ormanlarının arasındaki 16 köy, 2008 yılına kadar yıllık yaklaşık 2 bin ton fıstık çamı üretimiyle dünya talebinin yüzde 10'unu karşılıyordu. Kilogram fiyatı toptan piyasada 90 lira, market rafında ise 140 lira olan çam fıstığının getirdiği kazançla kişi başına gelirde Avrupa ortalamalarının üzerine çıkan köylerin kaderi, ağaçların artık ürün vermemeye başlamasıyla değişti.

Aşağıcuma Mahallesinin Muhtarı Mehmet Çamgül, AA muhabirine yaptığı açıklamada, 2008 yılına kadar kişi başına gelirin 14 bin dolar seviyesinde olduğu köylerde, çam fıstığından yıllık 1 milyon lira gelir elde eden insanların bulunduğunu belirtti.

"Türkiye'nin en zengin yaylasıydı"

Kozak'ın 2008'e kadar Türkiye'nin en zengin yaylası olarak anıldığını, muhtarlıkların, elde ettiği gelir sayesinde köylere spor tesisleri, cami ve okul yaptırabildiğini hatta kaymakamın makam aracını alan köylerin dahi bulunduğunu kaydeden Çamgül, şöyle konuştu:

"Maalesef bu dönemler geçmişte kaldı. 2008'de mahsul yarı yarıya düştü, daha sonra ağaçlar hiç verim vermemeye başladı. 2015'e kadar hiç ürün olmadı diyebiliriz. Tüm yaşam tarzımız buna endeksliydi, bu nedenle insanlar göç etmeye başladı. Sadece benim köyümden 35 aile ilçelere göçtü. Eskiden fıstığın getirdiği refah içinde yaşayan insanlar, Aliağa ve Bergama'daki fabrikalarda çalışıyorlar. Köyde kalan insanların bir kısmı da civardaki taş ocaklarında çalışmaya, hayvancılık yapmaya başladı. İnsanlar yeni şartlara uyum sağlamaya çalışıyor."

Ağaçlardaki verim kaybıyla ilgili Türkiye'nin hemen her üniversitesinden uzmanın inceleme yaptığını, ilk etapta mantar hastalığı ve zararlı böcekler üzerinde durulduğunu anlatan Çamgül, son olarak İzmir Orman Bölge Müdürlüğünün yürüttüğü çalışma sonucu verim kaybının en önemli nedeninin küresel iklim değişikliği olduğunun saptandığını ifade etti.