125 yıllık yaşayan tarih

GAZZE - Yasir El-Benna

Osmanlı'nın hasretini hala hissettiğini anlatan 125 yaşındaki Filistinli Recep Tevem, "Türkler altın gibidir. Tek ümidim ölmeden önce Osmanlı askerlerinin Filistine döndüğünü, bu topraklarda istikrar ve barışın tekrar hakim olduğunu görmek" dedi.

Gazze'de yaşayan 125 yaşındaki Receb Tevem, Osmanlı'dan günümüze kadar 5 farklı tarihi döneme bizzat tanıklık etti. 

Filistin'de 1889 yılında dünyaya gelen ve tarihi süreçleri bizzat yaşayan Filistinli Receb dede, Osmanlı döneminden günümüze varan 125 yıllık hayat hikayesini AA muhabirine anlattı. 

Sırasıyla Osmanlı, İngiltere mandası, Mısır, İsrail ve Hamas yönetimleri altında yaşayan ve hala Osmanlı dönemine özlem duyan Receb dede, bölgenin yaşayan tarihi...

 Bölge halkı soy ağaçlarıyla ilgili ihtilafa düştüklerinde, konuya açıklık getirmesi için 125 yıllık "koca çınara" danışıyor. Gazze'nin Beyt Lahiya köyünde yaşayan Receb dede, ziyaretine gelen herkese usanmadan, yorulmadan anılarını anlatıyor.

Filistin'de Osmanlı'nın hakim olduğu dönemde dünyaya gelen Recep Tevem, Lübnan'da Osmanlı ordusunda 5 yıl askerlik yapıyor. Birinci Dünya Savaşı'na da Osmanlı saflarında savaşan Tevem, 1918’de Osmanlı askerlerinin Filistin’den çekilmesinin ardından Gazze’ye dönerek, 5 yıl süren ilk evliliğini yapıyor.

-Osmanlı hasreti

Filistin'de yine Osmanlı döneminin yaşanmasını dileyen Tevem, "Türkler altın gibidir. Tek ümidim ölmeden önce Osmanlı askerlerinin Filistin'e döndüğünü, bu topraklarda istikrar ve barışın tekrar hakim olduğunu görmek" diyor.

Gazze'de İngiltere mandasının hakim olduğu dönemde Hayfa inşaat sektöründe çalışmak üzere Hayfa kentine giden ve burada ikinci evliliğini gerçekleştiren Tevem, ikinci evliliğinden 4'ü erkek, 5'i kız olmak üzere 9 çocuk sahibi oluyor. 

Tevem, Hayfa'da inşaat sektöründe 5 yıl çalıştıktan sonra Bi'ri Seba'ya dönerek gerçek mesleği olan çiftçiliğe tekrar başlıyor.

İsrail'in kurulduğu 1948' de "Silahlı Siyonist çeteler" tarafından Filistinlilerin evlerinden, yurtlarından, köylerinden göç ettirildikleri zamanları unutamadığını ifade eden Tevem, "Filistinliler, bu durumun uzun süre devam etmeyeceğini sanıyor, kısa bir süre sonra yurtlarına dönmeyi bekliyorlardı. Bu nedenle evlerinin anahtarını saklamışlardı" dedi.

Tevem, "Arap ordusu, 1967 savaşında Filistinlileri hayal kırıklığına uğrattı. Filistinliler 1948'de işgal edilen topraklara dönmeyi ümit ederken, Arap ordusu İsrail'e karşı direnemedi"  diye konuştu.

Yaşlı adam, Negev'i işgal eden İsrail askerlerinin kendisini göz altına aldığı dönemleri de üzüntüyle anlatıyor.

Günlerini ibadet edip, haber dinleyerek geçiren Tevem, Arap ülkelerinde meydana gelen şiddet olaylarıyla ilgili haberleri dinlediğinde çok üzüldüğünü, özellikle Osmanlı döneminde gittiği Lübnan'daki olayların kendisini etkilediğini ifade ediyor.

Zeytin yağı, süt, tavşan eti ve yeşillik yediğini, kırmızı etten uzak durduğunu ifade eden yaşlı adamın yaklaşık 370 torunu var. Receb dede, torunları ve çocuklarının yanında çok mutlu olduğunu belirtiyor.