Belediyeler içme suyu şebekelerini değiştirmeli

İSTANBUL

Orman ve Su İşleri Bakanı Veysel Eroğlu, "Belediyeler festivale, mestivale para harcamayacak. Önce acil içme suyu şebekelerini değiştirmeleri gerekiyor" dedi. 

Orman ve Su İşleri Bakanı Eroğlu, Ermenek'teki maden kazasına ilişkin, "Biz mühendisiz. Tahminler üzerine bir beyanatta bulunmayız. Rapor gelir, değerlendiririz, aramızda müzakere ettikten sonra bir karara varırız" diye konuştu.  

Eroğlu, DSİ'nin Üsküdar'daki 14. Bölge Müdürlüğü'nde 1 Ekim 2013'te başlayıp 30 Eylül 2014'te sona eren "Su Yılı"nı değerlendirmek üzere düzenlediği basın toplantısında, Ermenek'teki maden kazası ve Diyarbakır'da bir astsubayın şehit edilmesi nedeniyle büyük üzüntü yaşadığını söyledi.  

"Ermenek'teki maden kazasına ne neden olmuş olabilir?" şeklindeki soru üzerine Eroğlu, maden sahasına dolan suyun boşaltılması için DSİ'nin de o bölgeye ekip gönderdiğini, ayrıca DSİ'ye bağlı jeoloji mühendislerinin de bölgede çalışma yaptığını ifade etti. 

Raporlar gelmeden bir değerlendirme yapılmasının doğru olmayacağını aktaran Eroğlu, "Şu anda orada Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanımız, Ulaştırma Bakanımız, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanımız var. Dün akşam da bildiğiniz üzere Sayın Cumhurbaşkanımız özellikle resepsiyonunu iptal etti, Başbakanımızla birlikte Ermenek'e gitti. Bunlarla ilgili derin bir tahkikat yapılıyor. Zaten savcılık da meseleye el koydu. Bizim uzmanların raporu gelmedi. Rapor geldikten sonra açıklama yapabiliriz. Biz mühendisiz. Tahminler üzerine bir beyanatta bulunmayız. Rapor gelir, değerlendiririz, aramızda müzakere ettikten sonra bir karara varırız" ifadelerini kullandı. 

- Su kalitesi

Su kalitesi konusunda zaman zaman şikayetler olabildiğinin dile getirilmesi üzerine ise Eroğlu, su kaynaklarında yosunlar olabildiğini, bunun kirliliğe değil ancak kokuya yol açabildiğini ifade etti. İSKİ Genel Müdürlüğü döneminde barajın en uygun yerinden su alınması için çalışma yaptığını ifade eden Eroğlu, "1994'te bir çalışma yaptık. En uygun noktadan suyu aldık. Hatta o noktada daha serin olduğu için, 'Bunlar buzdolabına koyup da mı veriyorlar suyu?' dediler" diye konuştu. 

Su arıtma tesislerinin kapasitelerinin yeterli olduğunu ifade eden Eroğlu, "Hiçbir şikayet olmaması için çalışıyoruz. Şikayete rağmen kalitede herhangi bir problem yok. Çoğu kere İSKİ memba kalitesinde su veriyor, evlerde depolarda problem yoksa. Gelecek sene su seviyesi az olsa dahi kalitenin gene eskisi gibi memba kalitesinde olması için çalışmalar yapılıyor. Biz de takip ediyoruz. Hatta Cumhuriyet Arıtma Tesisi'ne ozonlama koyacağız. Ozonlama hatta aktif karbon, en kirli suları dahi arıtacak aktif karbon sistemini ilave ediyoruz. Bu sene de aslında uyguladık, şikayet olmaya başlayınca. Birkaç gün şikayet oldu, sonra da şikayetler ortadan kalktı" ifadelerini kullandı. 

- Kayıp kaçak

"Buradan bütün belediyelere mesaj vermek istiyorum" diyen Eroğlu, bazı kentlerde su şebekelerinde kayıp kaçak oranının çok yüksek olduğunu belirtti. Bunun, şebeke sisteminin eski olması, bakımlarının yapılmaması ve şebeke haritalarının olmamasından kaynaklandığını aktaran Eroğlu, "Türkiye'de maalesef bazı belediyelerde kayıp kaçak oranları çok yüksek. Yüzde 40-50 olan kayıplar var. Bu neden? Borular zamanında döşenmiş. Nasıl döşendiği belli değil" diye konuştu. 

Türkiye'de 2012'de belediyeler tarafından içme ve kullanma suyu şebekesi ile dağıtılmak üzere 4,6 milyar metreküp su çekildiğini ancak bu suyun 2 milyar metreküpten fazlasının "gelir getirmeyen su" olarak kaydedildiğini aktaran Eroğlu, içme suyu şebekelerinde kaybolan su miktarının Türkiye'nin 157 günlük ihtiyacını karşılayabilecek kapasitede olduğunu aktardı.

"İçme Suyu Temin ve Dağıtım Sistemlerindeki Su Kayıplarının Kontrolü Yönetmeliği"ni çıkardıklarını ifade eden Eroğlu, bu yönetmelikle su kayıp oranlarını büyükşehir ve il belediyelerinin 5 yıl içinde yüzde 30'a, takip eden 4 yıl içinde de yüzde 25'e çekeceklerini, diğer belediyelerin ise 9 yıl içinde yüzde 30'a, takip eden 5 yıl içinde de en fazla yüzde 25 seviyesine indirmelerinin hedeflendiğini aktardı. Eroğlu, "Artık belediyeler festivale, mestivale para harcamayacak. Ben festival yapan belediyelerin merasimlerine gitmiyorum. Önce acil içme suyu şebekelerini değiştirmeleri gerekiyor" ifadelerini kullandı. 

- Kuraklık

Eroğlu, konuşmasında "kuraklık ve kuraklığa karşı alınan tedbirler" konusunda da bilgi verdi. Türkiye'de 7-8 yılda bir kısmi kuraklık, 19-20 yılda bir ise şiddetli kuraklık görüldüğünü kaydeden Eroğlu, geçen yılki kuraklığın kayıtlara "orta derece kurak" olarak geçtiğini ifade etti.

Son 44 yılda 12 kez kuraklık yaşandığını söyleyen Eroğlu, "2006-2007'de şiddetli bir kuraklık yaşandı. O yıl ne çektiğimi ben bilirim, bir de benimle çalışan arkadaşlarım, İstanbul susuz kalmasın diye... Bunu hatıralarımda yazıyorum" dedi. 

Kuraklığa karşı tedbir alınmasının büyük önem taşıdığını vurgulayan Eroğlu, "Önceden tedbir alırsak kuraklığı çok kolay aşarız. Almazsak hiç kimse tedbir alamaz. Biz şunun hesabını yapıyoruz... Muhtemelen 2021'de kuraklık yaşayabiliriz. Şimdiden 2021, 2028 yıllarının kuraklıklarını dikkate alarak tedbir alıyoruz. Bu, büyük düşünmektir. Bunu özellikle vurgulamak istiyorum. Büyük düşünmezseniz, geçmişten ders alarak tahminler yapmazsanız, geçmişte olduğu gibi şehirleri, tarım arazilerini susuz bırakırsınız" diye konuştu. 

- Meteoroloji 

Eroğlu, hava tahmininin büyük önem taşıdığını ve hükümetleri döneminde Meteoroloji Genel Müdürlüğü'ne büyük önem vererek alanında dünyanın en güvenilir kurumlarından biri haline getirdiklerini ifade etti.

Türkiye'de bin 29 adet, havaalanlarına 62, denizlere de 70 otomatik meteorolojik gözlem istasyonu, ayrıca 13 meteoroloji radarı, 10 C-Band, 1 mobil X-Band, 2 deniz radarı, 8 yüksek atmosfer sistemi kurduklarını aktaran Eroğlu, "Yeterli mi? Yeterli değil. Bu yıl sonuna kadar 50 otomatik meteorolojik gözlem istasyonu, 5 havaalanı otomatik gözlem istasyonu, 5 deniz otomatik meteorolojik gözlem istasyonu, 3 C-Band meteoroloji radarı kuracağız. Bir de 34 adet yıldırım tespit ve takip sistemini kuruyoruz. Bu da önemli hale geldi" dedi. 

- Konya Ovası

Konya Ovası'nı susuz bırakmamak için adeta seferberlik ilan ettiklerini, Prof. Dr. Yılmaz Muslu Barajı, Mavi Tünel ve atık suyun sulama suyunda kullanılması projelerini devreye aldıklarını dile getiren Eroğlu, "Ayrıca sulama sistemleri eskiden iptidaiydi. Onların tamamını modern sulama sistemi olarak inşa ediyoruz. Yeni depolamalar yapıyoruz, yeni baraj ve göletler yapıyoruz. Sene sonuna kadar 33 gölet devreye girecek. Daha önce 3-5 tane, elin parmakları kadar yokken 'Bin günde bin gölet' kapsamında Konya'da bu yıl sonuna kadar 33 tane yapıyoruz. Onu 50'ye tamamlayacağız. Yani neticede Konya Ovası'nı kurtarıyoruz" şeklinde konuştu.  

Muhabir: Etem Geylan