MUĞLA- OSMAN AKÇA
Muğla'nın Ortaca ilçesindeki Deniz Kaplumbağaları Araştırma Koruma ve Rehabilitasyon Merkezi'nde (DEKAMER) nesli tükenme tehlikesi altında olan caretta carettaların güvenli şekilde yumurtlamaları ve yaralı olanların tedavisi için çalışma yürütülüyor.
Caretta carettaların önemli üreme merkezileri arasında yer alan İztuzu Plajındaki yuvalarının sıcaklık değerleri ve sıcaklığın yavruların cinsiyeti üzerindeki etkileri araştırılıyor.
Görevlilerin plajda tespit ettiği caretta caretta yuvalarına sıcaklık veri kaydedicileri yerleştiriliyor.
Yuvalardan elde edilen veriler analiz edilerek sıcaklığın cinsiyet üzerindeki etkileri belirleniyor ve nesli tehlike altında olan carettaların yok olmaması için önlem planı hazırlanıyor.
Pamukkale Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Biyoloji Bölümü Öğretim Üyesi de olan DEKAMER Müdürü Prof. Dr. Yakup Kaska, AA muhabirine yaptığı açıklamada, deniz kaplumbağalarının korunmasının son yıllarda çok önemli bir konu olduğunu söyledi.
Koruma çalışmalarının yanında dikkat edilmesi gereken çok önemli konular bulunduğunu belirten Kaska, "Bir türü korurken, o türü meydana getiren erkek ve dişi bireylerin devamlılığını sağlayamazsak, o türü koruyamayız. Geçmişte dinozorlar tek bir cinsiyetin oluşmasıyla üreyememişlerdir. Bu olay nasıl dinozorların dünyadan yok olmalarına sebep olduysa acaba deniz kaplumbağaları da aynı yola doğru gidiyor mu? İşte bu sorunun cevabı için deniz kaplumbağalarının yuvalarındaki sıcaklıkları kaydediyoruz." diye konuştu.
Kaska, yuvalardaki 26 derece sıcaklıkta yavruların tamamının erkek, 32 derece ve üzerinde ise dişi olduklarını bildirdi.
Şu ana kadar kontrol edilen yuvalarda ortalama 29-30 hatta 31-32 derece gibi sıcaklıklar belirlendiğini ifade eden Kaska, şunları kaydetti:
"Yuva sıcaklıklarının yüksek olması yavruların yüzde 80-90'ının dişi ağırlıklı çıkmasına neden oluyor. Belki 50 yıl sonra ne yapacağımızı planlayabilmek için şimdiden ileriye dönük çalışmalar yapmak zorundayız. Yuvalardaki döllenme oranlarını, yani yeterince erkek var mı yok mu? Sıcaklık nasıl gidiyor? Bunların araştırılması, deniz kaplumbağalarının uzun vadede koruma çalışmalarında çok önemli bilgiler içeriyor."
Kaska, sadece Türkiye kumsallarında değil, Akdeniz kıyısında yer alan diğer ülkelerdeki deniz kaplumbağası yuvaları ve kum sıcaklıklarını da benzer şekilde karşılaştırdıklarını dile getirdi. Kaska, Akdeniz’deki caretta popülasyonunun ne kadarının erkek, ne kadarının dişi olduğu konusu üzerinde de çalıştıklarını aktardı.
PODCASTTÜMÜNÜ GÖR
