Doğu cephesinin isimsiz kahramanları

ERZURUM

Erzurum'da, 1. Dünya Savaşı doğu cephesinde, 2 bin 74 rakımlı Kargapazar Dağları'nda şehit düşen 350 Osmanlı askerin defnedildikleri mezarları fotoğraf ve kamera kaydı ile görsel olarak belgelendi.

Erzurum'da, Atak Arama Kurtarma ve Gençlik Spor Kulübü Derneği'nin, Kuzeydoğu Anadolu Kalkınma Ajansı'nca (KUDAKA) desteklenen "Zafer ve İnanç Yolu Projesi" ile kentin saklı kalmış tarihi değerleri ortaya çıkarılıyor.

"Erzurum, Çanakkale ve Sarıkamış'ın kapısıdır"

Atak Arama Kurtarma ve Gençlik Spor Kulübü Derneği Başkanı Çetin Bayram, şehitlik ve tarihçesi hakkında AA muhabirine yaptığı açıklamada, bölgenin 1. Dünya Savaşı yıllarında Osmanlı askerlerinin, Rus ordusu karşısındaki mücadele ve kahramanlıklarına tanıklık ettiğini belirtti.

Bu büyük mücadelenin günümüze tam olarak aktarılamadığını, sadece bazı tarihçi ve yazarların ilgili çeşitli yazıları olduğunu dile getiren Bayram, projelerine de bu kısıtlı bilgilerin ışık tuttuğunu söyledi.

"Dünyada o dönemden kalan en orijinal mezarlık"

Projeyle belgelenen 350 Osmanlı askerinin gömülü olduğu şehitliğin, 1. Dünya Savaşı'ndan kalan belki de en orijinal mezar alanı olduğunu savunan Bayram, şöyle dedi:

"Bu zamana kadar burası görsel anlamda hiçbir yerde yayınlanmadı. Kargapazar Şehitliği ile alakalı projemize kadar her hangi bir görsel çalışma da yapılmamıştı. Belli bir kesim tarafından bilinen, sürekli gündeme getirilmek istenen fakat tarihi unutkanlığımızdan dolayı da çok fazla insanların ilgisini çekmeyen bir yerdi. Umarım bundan sonra hak ettiği yere gelecek."

Genelkurmay Başkanlığına başvurulacak

Bayram, şehitliğin tam olarak tarihin ortaya çıkarılabilmesi için çalışmalarının sürdüğünü, bunun için Genelkurmay Başkanlığı Askeri Tarih ve Stratejik Etüt Daire Başkanlığına (ATASE) başvuracaklarını belirtti. Bayram, buraya ilişkin arşiv kayıtlarını inceleyerek şehitlerin kimliklerini ortaya çıkarmak istediklerini söyledi.

"Manevi değeri büyük olan bu yerle ilgili çalışılması lazım"

Atatürk Üniversitesi Türk-Ermeni İlişkileri Araştırma Merkezi Müdürü Prof. Dr. Erol Kürkçüoğlu da Kargapazar Dağları'ndaki şehitlik ve orada yaşananlarla ilgili yeterli tarih çalışması bulunmadığını ifade ederek, "Burasıyla ilgili bu güne kadar sadece bir iki makale veya köşe yazısı yazılmış. Manevi değeri büyük olan bu yerle ilgili çalışılması lazım. Arşiv ve sınırlı sayıdaki kaynağa bakmak gerekiyor. Zaman içerisinde görevlendireceğimiz arkadaşlarımızın oraya bakmalarını ve gündemde kalmasını sağlamaya çalışacağız" değerlendirmesinde bulundu.