ANKARA - Gamze Türkoğlu Oğuz
BM, tuvalet sorununa dikkati çekmek, üstesinden gelinmesi için projeler geliştirilmesini ve yatırımlar yapılmasını sağlamak amacıyla 2001'de 19 Kasım tarihini "Dünya Tuvalet Günü" ilan etti.
Bu yılki teması "atık su" olarak belirlenen Dünya Tuvalet Günü'ne ilişkin Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri arasına 2030 yılına kadar her bireye hıfzıssıhhanın ulaştırılması, arıtılmamış atık su oranının yarıya indirilmesi, geri dönüşüm ve yeniden güvenli kullanım alındı.
Tuvaletler, güçlü bir ekonominin inşa edilmesi, sağlık ve hijyen koşullarının iyileştirilmesinin yanı sıra başta kadınlar ve kız çocukları olmak üzere insanlık onuru açısından önemli bir yere sahip.
BM Dünya Sağlık Örgütünün (DSÖ) 2015 verilerine göre, dünyada 2,3 milyar kişi tuvaletsiz yaşıyor, her 10 kişiden biri de tuvalet ihtiyacını açık alanda gidermek zorunda kalıyor.
Dünya nüfusunun sadece yüzde 39'u (2,9 milyar kişi) güvenli kanalizasyon şebekesiyle bağlantılı tuvalet kullanıyor.
Yine dünya nüfusunun en az yüzde 10'unun atık su bulaşmış gıda tükettiği düşünülüyor.
Kötü hıfzıssıhha koşulları, her yıl 280 bin kişinin ishalden ölümüne yol açıyor ve kolera, dizanteri, Hepatit A ve tifonun yanı sıra bağırsak kurdu, parazit enfeksiyonu ve trahom gibi tropikal hastalıkların başlıca nedeni olarak anılıyor.
Temiz su, iyi hijyen ve gelişmiş hıfzıssıhha ile her yıl 842 bin ölümün önüne geçebileceği öngörülüyor.
Dünyanın nükleer güçleri arasında gösterilen Hindistan, evlerinde tuvalet bulunmayan kişi sayısı bakımından zirvede yer alıyor. Ülkede 818 milyon kişi tuvaletten yoksun.
Hindistan'ı sırasıyla gayrisafi milli hasılası en yüksek ülkeler topluluğu G8 üyesi Çin (607 milyon kişi), Güneydoğu Asya'nın en büyük ekonomisi Endonezya (109 milyon kişi), Nijerya (103 milyon kişi), Pakistan (98 milyon kişi), Bangladeş (75 milyon kişi), Etiyopya (71 milyon kişi), Kongo Demokratik Cumhuriyeti (50 milyon kişi), Latin Amerika'nın en büyük ve dünyanın 9. büyük ekonomisi Brezilya (39 milyon kişi) ve Tanzanya (32 milyon kişi) izliyor.
BM verilerine göre, dünyada tuvalet yoksunluğa bağlı yetersiz hıfzıssıhha ve kirli su, her yıl yaklaşık 260 milyar dolarlık zarara neden oluyor.
Su ve hıfzıssıhhaya yapılacak her bir dolarlık yatırımın 4 dolarlık geri dönüşü olduğu belirtiliyor.
Tuvalet yoksunluğu, dünyada en çok kadınları ve kız çocuklarını mağdur ediyor.
Yetkililer, ihtiyaçlarını açık alanlarda gidermek zorunda kalan kadın ve kızların, tecavüze ve cinsiyete dayalı diğer şiddet eylemlerine açık hale geldiğini belirtiyor.
Uluslararası Af Örgütüne göre, milyonlarca kadın ve kız çocuğu, tuvalet ihtiyaçlarını giderecek uygun yer bulabilmek için evlerinden en az 300 metre uzaklaşmak zorunda kalıyor.
Okullarda kızlar için ayrı tuvalet bulunmasının, daha fazla kız çocuğunun eğitim görmesini sağlayacağı da ifade ediliyor.
PODCASTTÜMÜNÜ GÖR
