'Ezo Gelin' oyuncak bebeklerde yaşatılıyor

GAZİANTEP - ÖZKAN BEYER

Gaziantep'te yaşayan 30 ev hanımı, kentin yöresel kıyafetlerini gelecek nesillere aktarmak için güzelliği, vatan özlemi ve aşkıyla filmlere konu olan "Ezo Gelin"in oyuncak bebeklerini yapıyor.

Ev hanımlarının talebi üzerine Gaziantep Büyükşehir Belediyesi Sanat ve Meslek Eğitimi Kurslarında (GASMEK) açılan oyuncak bebek kursuyla, Gaziantep'in ünlü "Ezo Gelin"i yaşatılıyor. Yörenin kendine özgü kutnu kumaşıyla kıyafetleri dikilen Ezo Gelin bebekler, kentin yöresel giysilerini de gelecek nesillere taşıyor. Üretimin ardından satışa sunulan bebekler, ev hanımı kadınlara da gelir sağlıyor.

Kurs usta öğreticisi Tülay Gözükızıl, AA muhabirine, kursta ev hanımlarının ürettiği Ezo Gelin bebekleri Gaziantep'in geleneksel kıyafetleriyle giydirdiklerini belirtti.

Kutnu kumaşıyla dikilen kıyafetlerin Gaziantep'e özgü yöresel giysiler olduğunu aktaran Gözükızıl, şöyle devam etti:

"Gaziantep'te yıllar boyunca bu kıyafetler giyiniliyor. Bebeklerin üzerindekiler kutnu kumaş. Barak Türkmenlerinin giydiği yöresel kostümümüz var. Bu kostümleri oyuncak bebeklere uyarlayarak yapıyoruz. Zaten aşkıyla dillere destan Ezo Gelin de Gaziantepli. Bu yüzden bebeklere onun adını verdik. Bu yöresel kıyafetler, halk oyunlarında, düğünlerde ve özel günlerde giyiliyor. Ev hanımları bu geleneği sürdürmek için böyle bir kursun açılmasını istediler. Biz de böyle bir kurs açarak bu geleneği sürdürüyoruz."

Yıllardır süren kursla en önemli amaçlarının unutulmaya yüz tutmuş, günümüzde çok az insan tarafından kullanılan yöresel kıyafetleri gelecek nesillere aktarmak olduğunu dile getiren Gözükızıl, "30 kursiyerimizle burada yöresel oyuncak bebekler yapıyoruz. Çocuklarımıza bu kültürü anlatmak, bizim örf ve adetlerimizi öğretmek istiyoruz, bu kültürü yaşatmak istiyoruz. Buraya gelenler, çocukları için de bu bebekleri yapabiliyorlar. Çocuklarımız, yapılan bu oyuncaklarla 'bu bizim yöresel kıyafetlerimiz' desin istiyoruz. Oyuncak bebekleri kutnu kuması ve evde kullanmadığımız eşyalardan yapıyoruz." diye konuştu.

Ezo Gelin'e hayat veriyorlar

Kursiyerlerden ev hanımı İpek Çoban, 5 yıl önce kursa geldiğini belirterek, "Evde boş kalmak istemiyorum. Geleneksel Ezo Gelin bebeklerinden yapıyoruz. Çocuklarımız normal oyuncaklardan çok sıkılıyor. Ayrıca çocuklarımızın yöresel kıyafetlerimizi unutmaması için yaptığımız oyuncakları onlara veriyoruz." dedi.

Fatma Uzun da bu kursa yıllar boyunca geldiğini ifade ederek, "Burada kendimizi geliştiriyoruz. Ucuza aldığımız bebekler üzerine yöresel kıyafetleri giydiriyoruz. Malzemeleri daha çok evde kullanmadığımız eşyalardan yapıyoruz. Şu an yaptığım bebeği küçük kardeşime hediye edeceğim ya da yöresel bir köşem var orada sergileyeceğim." diye konuştu.

Ezo Gelin

Asıl adı Zöhre Bozgeyik olan Ezo Gelin, 1909'da Gaziantep'e bağlı Uruş köyünde dünyaya geldi.

Çocukluğundan itibaren "Ezo" diye çağrılan Zöhre, güzelliğiyle dillere destan oldu. Çok sevmesine rağmen berdel usulüyle evlilik yapmak zorunda kalan Ezo Gelin, 1936'da Cerablus'un Kozbaş köyünde oturan teyze oğlu Memey ile (Mehmet) evlendirildi.

Bir süre sonra hastalandı ancak çok yoksul olduklarından kocası onu tedavi ettiremedi. Güzelliği, aşkı ve vatan hasretiyle nam salan Ezo Gelin'in hikayesi dilden dile dolaştı. Adına türküler yakılan, hayatı filmlere konu olan ve yaptığı bir çorbaya da adı verilen Ezo Gelin, 1956 yılında vefat etti.

Vasiyeti üzerine Türkiye sınırında bulunan Bozhüyük köyünde bir tepeye defnedilen Ezo Gelin'in mezarı, 1999 yılında Gaziantep'in Oğuzeli ilçesine taşındı.