Güney Afrika'daki İslam mirasının temsilcileri: Medreseler

JOHANNESBURG - Ahmet Sait Akçay

Güney Afrika Cumhuriyeti'nde yaşayan Müslümanlar, kültürlerini ve değerlerini ülkeye ayak bastıkları günden itibaren muhafaza ediyor.

Ülke genelinde faaliyet gösteren yüzlerce medrese, Güney Afrika'daki İslam mirasının en önemli unsurları arasında yer alıyor. Ortaöğretim çağındakilerin eğitim gördüğü medreselerin yanı sıra yetişkinler için de Güney Afrika'nın dünya çapında üne sahip medreseleri bulunuyor.

Daru'l Ulum diye anılan yetişkin medreseleri hakkında AA muhabirine konuşan İslami Eğitim Uzmanı ve Radyo İslam Yöneticisi İsmail Varyava, "Mahmudiye, Azadville, Zekeriyya gibi tanınmış medreselerde, Rusya, Malezya, Çin, Suudi Arabistan, Hindistan, Tayland, Fas, Filipinler, Türkiye, Özbekistan başta olmak üzere 55'ten fazla ülkeden öğrenci eğitim görüyor" dedi.

Afrika ülkelerinden de medreselerde eğitim görmeye gelenler olduğuna dikkati çeken Varyava, ülkede yalnızca kızlara özel medreselerin de hizmet verdiğini bazı medreselerde de eğitim dilinin Urduca olduğunu kaydetti. 

Güney Afrika Camiatu'l-Ulema (Müslüman Alimler Birliği) Ortaöğretim sorumlularından Moulana Eyyub Muhammed, kendisinin de temel eğitiminin ardından Hindistan'da medrese eğitimi gördüğünü, 1966 yılından bu yana da eğitimle ilgilendiğini aktardı. 

Muhammed, ortaöğretim medrese sisteminin işleyişine dair, "Gueteng eyaletindeki 175 öğretim kurumunda, 5 bin öğrenci yılda iki kez genel değerlendirme sınavının yanı sıra yıl sonunda fıkıh, tarih ve akaid derslerinden sınava tabi tutuluyor" diye konuştu. 

Çocukların eğitim gördüğü medreseler, ülkede eğitim-öğretim yılının açılmasıyla eş zamanlı olarak faaliyetlerine başlıyor. Sabah okula giden çocuklar, öğleden sonra ise medreseye giderek eğitim görüyorlar. 

Temel İslami eğitimin yanı sıra kültürel ve tarih konularında da derslerin işlendiği medreselerde öğrenciler, sınavlara tabi tutuluyor, başarılı olamayanlar sınıf tekrarı yapıyor.  

"Ders programları uluslararası kabul görüyor"

Ders programlarının uluslararası kabul gördüğünü de söyleyen Muhammed, Bosna, Amerika, Kanada, İngiltere,Tayland, Paraguay, Suudi Arabistan, Kosova, Kenya ve Zambiya'nın da aralarında bulunduğu çok sayıda ülkenin Güney Afrika'daki eğitim modelini kullandıklarını söyledi. Muhammed, Tayland ve Hindistan'da uygulanan sistemin doğrudan Güney Afrika'ya bağlı olduğunu vurguladı.

 Gueteng eyaletindeki medreselerden sorumlu Muhammed, 146 medresenin ortaöğretim öğrencilerine hizmet ettiğini sözlerine ekledi. 

Cape Town'daki "Habibia Soofie Mescid Medresesi'nde" ders veren Lokman Kagi de İslami eğitimin 1900'lerin başından beri mescitte devam ettiğini, medresenin 1992 yılından beri faaliyet gösterdiğini söyledi.

Kagi, 80 öğrencisi olduğunu belirterek, genel olarak 6 yaş üzeri çocuklara eğitim verdiğini ifade etti. Temel derslerin yanı sıra, Kur'an-ı Kerim, İslam tarihi, fıkıh, ahlak ve kişisel gelişim gibi derslerin verildiğini söyleyen Kagi, Arapça ve hafızlık eğitiminin de programları dahilinde olduğunu dile getirdi. 

"Medreseler, günlük hayattaki hassasiyetleri besliyor"

İslami eğitimin gündelik yaşamda da öğretici olduğuna dikkat çeken Kagi, "Medreseler, çocuklarda doğruluk, içtenlik, yardımseverlik, başkalarına saygılı ve adil olmak gibi günlük hayattaki pratik hassasiyetleri besliyor" diye konuştu. 

Medresede hafızlık eğitimi alan 13 yaşındaki Safiyye Hameduloy, başlangıçta bir takım zorluklar yaşamasına rağmen ortama çabuk uyum sağladığını söyledi. 

"Bana en çok faydalı olan dersin fıkıh olduğunu söyleyebilirim" diyen Hameduloy, "Nasıl iyi bir Müslüman olmalıyım, ne yapmalıyım, ne yapmamalıyım konularında bu dersin bana çok faydası oldu" dedi.

 Başörtülü olmasının çevresinde zaman zaman garipsendiğini söyleyen Safiyye, "Fıkıh dersleri bana, başörtümle gurur duymam gerektiğini öğretti" ifadelerini kullandı.

Kız ve erkek öğrencilerin ayrı dersliklerde öğrenim gördüğü medresede, eğitimini tamamlayıp çocuklarla ilgilenen 18 yaşındaki Ramiz Han ise medreseye 10 yıldır devam ettiğini belirtti.

Medresede verilen temel eğitimin inancı sağlamlaştırdığını vurgulayan Han, "Medreseler, herkese saygılı olmamız gerektiğini öğrettiği gibi diğer ortamlardan kolayca etkilenmememizi de sağlıyor" diye konuştu.