ŞANLIURFA - Halil Fidan
İlk İslam üniversitesi kalıntıları, Emeviler dönemine ait Ulu Cami gibi tarihi mekanları ve mistik havasıyla her yıl pek çok yerli ile yabancı turisti ağırlayan Şanlıurfa'nın Harran ilçesinde, farklı mimari yapılarıyla dikkati çeken 250 yıllık konik kubbeli evler, iklim şartlarından etkilenmemesi için belirli periyotlarla kış öncesi bakımdan geçiriliyor.
Harran ilçesiyle özdeşleşen, külah biçimindeki, kare veya kareye yakın bir altyapı üzerine bindirme tekniğinde örülerek oluşturulan konik kubbeli evler, ilçeye gelen ziyaretçilerin de ilgisini çekiyor.
Her kümbetin bir odayı simgelediği, kubbe sayısının hane halkının maddi durumunu göz önüne serdiği evler, farklı mimarisiyle de ziyaretçileri kendisine hayran bırakıyor.
Harcında gül yağı, saman, toprak ve yumurta akı kullanılan, mimari yapısı ve malzemeleri sayesinde yazları serin, kışları ise sıcak tutma özelliğine sahip evler, aşağıdan yukarıya doğru gittikçe daralan, yüksekliği içeriden 5 metreye varan farklı şekliyle dikkati çekiyor. İkili, üçlü, dörtlü, beşli ve altılı gruplar halinde, içeriden kemerlerle birbirlerine bağlanarak geniş mekanlar elde edilen evlerde, kubbelerin üzerinin açık bırakılmasıyla aydınlanma ile içerideki dumanın dışarıya çıkması sağlanıyor.
Arkeolojik ve kentsel sit alanı ilan edilen Harran'da 250 yıllık geçmişi bulunmasına rağmen yöre halkı tarafından tercih edilmeyince koruma altına alınan evlerden bazıları, restorasyon çalışmalarının ardından turizm amacıyla değerlendiriliyor. Bazı evlerde de yöre halkı oturmaya devam ediyor.
Hem dışarıdan hem de içeriden balçıkla sıvanarak varlıklarını günümüze kadar devam ettiren evlerin yıkılmaması için belirli periyotlarla sonbahar mevsiminde sıvaları yenileniyor. Ustalar, kış öncesi kırmızı toprak ve samanla hazırladıkları çamurla evleri sıvıyor. Çalışmanın ardından yeni bir görüntüye bürünen konik kubbeli evler, yapılan bakımlar ile uzun yıllar kullanılabiliyor.
PODCASTTÜMÜNÜ GÖR
