İZMİR - Tolga Abay
Kanser tedavisine yönelik araştırma yürütürken karşılaştığı bir zorluğu 3D yazıcılarda ürettiği mikroçiple çözen Türk akademisyen, dünya genelinde hücre araştırmacılarının gösterdiği ilgiyle iş kadını oldu.
ABD'de başladığı kanser araştırmalarını Türkiye'de sürdüren İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü (İYTE) Moleküler Biyoloji ve Genetik Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Devrim Pesen Okvur, kanser hücreleriyle bağışıklık sistemi hücrelerinin nasıl iletişim kurduğunu ortaya çıkarmak için AB destekli proje yürüttü.
Mevcut hücre çalışmalarında iki boyutlu ortamda yürütülen çalışmanın doğru sonuçları vermediğini gören Okvur, hücrelerin aynı insan dokusunda olduğu gibi yaşayabilecekleri doğala yakın ortamlar oluşturmak için yöntemler aramaya başladı.
Laboratuvarlarda kullanılmaya başlanan mikroçiplerin hücrelere üç boyutlu yaşam ortamı sunabildiğini ancak çok pahalı olması, üretiminin uzun sürmesi ve çeşitli zorluklar içermesi nedeniyle kullanılabilir olmadığını gören Okvur, son dönemde popülerleşen 3D yazıcıları mikroçip üretiminde denedi.
Mevcut üretim yöntemlerinden yaklaşık 10 kat daha düşük maliyet ve daha az zamanla mikroçip üretmeyi başaran Doç. Dr. Okvur, meslektaşlarının da talep etmesi üzerine bu alanda üretim yapmak üzere proje geliştirdi.
İYTE İzmir Teknoparkı içinde kurduğu şirketle mikroçip üretimine başlayan Okvur'un ürününe yurt dışından ilk talep ise ABD'den geldi.
Mevcut iki boyutlu yöntemlerle yapılan ilaç araştırmalarında çok büyük sıkıntılar bulunduğuna dikkati çeken Okvur, şu bilgileri verdi:
"İlaç geliştirmek için milyarlarca dolar para, on yıllarca zaman harcanıyor ve bunun için yaşamlar da harcanıyor. Bu araştırmaların en zayıf halkası iki boyutlu hücre kültürü dediğimiz kısım. Masrafların yüzde 30'u burada yapılıyor ancak artık araştırmalar gösteriyor ki bir hücrenin ilaca tepkisi iki boyutla üç boyut arasında çok farklı olabiliyor. Araştırmacılar üç boyutlu çalışarak buna çözüm bulmaya çalışıyor.
Mikroçipler insan hayatı açısından da büyük önem taşıyor. Örneğin doktorlar bazen size hangi ilacın iyi geleceğini bilemiyor. Bir ilaç bir kişiye iyi geliyor ama diğerine iyi gelmiyor. Şu anda bunu test etmenin tek yolu o ilacı hastaya vermek. Halbuki bu çiplerle hastadan alınacak bir doku veya kan örneğiyle öncesinden bu ilacın o hastanın hücrelerine nasıl etki ettiğini belirleme şansımız var. Bu sorunun çözümü olan ve hücre için doğal ortam yaratmayı amaçlayan mikroçiplerin üretimi ise ayrı bir zorluktu. Temiz oda gerekiyor, kurulumu, malzemeleri çok maliyetli. Bulduğumuz yöntem bu alanda maliyetleri oldukça düşürdü. Artık araştırmacıların taleplerine göre üç boyut yazıcılar kullanarak hücrelerin doğal ortamlarını taklit eden mikroçipler üretebiliyoruz."
PODCASTTÜMÜNÜ GÖR
