Rus katliamının izlerini gelecek nesiller için saklıyor

BAKÜ - Ruslan Rehimov

Azerbaycanlılar, 1990 yılında yaşanan ve tarihe "Kanlı Ocak" olarak geçen 20 Ocak Katliamı'nın acısını yüreklerinde, Sovyet Rus askerlerinin yaptığı mezalimin kanıtlarını gözlerinin önünde tutuyor.

Tam 26 yıl önce 20 Ocak'ta, Ermenilerin artan toprak taleplerine ve Sovyet yönetiminin taraflı tutumuna tepkilerini göstermek isteyen Azerbaycanlılar, meydanlarda toplanmaya başladı. Rus ordusu, farklı yönlerden Bakü'ye girerek, Azerbaycanlıların üzerine ateş açtı, evleri dağıttı, içerisinde insanların olduğu otomobilleri tanklarla ezdi.

26 yıl geçmesine rağmen olayın acısı hafızalarda taze

Sovyet katliamının üzerinden 26 yıl geçmesine rağmen olayın acısını hafızalarında taze tutan Azerbaycanlılar, o dönemde yaşananların kanıtlarını gelecek nesillerin de görebilmesi için saklıyor.

Ermenilerin topraklarını işgale etmesine tepki için Bakü meydanlarında toplananlardan biri olan Nazim Elekberov (57), o gün yaşadıklarını anlattı.

20 Ocak olaylarının Azerbaycanlıların özgürlüğe attığı ilk adım olduğunu vurgulayan Elekberov, o tarihte herkes gibi kendisinin de halk hareketi için çalıştığını, mitinglere katıldığını, mitinglere katılanlara yemek, odun gibi malzemeler taşıdığını belirtti.

Allah'tan başka kimseden korkmadıklarını ve tek isteklerinin halkın özgürlüğünü kazanması olduğunu ifade eden Elekberov, 20 Ocak'ın ilk saatlerinde arabasına odun yükleyerek mahallesindeki bazı gençlerle miting alanına giderken yolda Rus tanklarıyla karşılaştığını söyledi.

Yanlarından geçen tanklardan birinin aniden durduğunu ve üzerlerine doğru hareket ettiğini dile getiren Elekberov, o anları şöyle aktardı:

“Hem üzerimize geliyor hem ateş ediyorlardı. Kapıyı açtım çocuklar atladı. Tankın paletleri adeta ışık saçıyordu. Tank gelip arabanın üzerinden geçti. Öldüğümü sandım fakat sağ kaldım. Göğsüm, ciğerlerim, ayaklarım ezildi ama hayatta kaldım. Benim arabayı ezen tank daha sonra yakınımızdan geçen ve içinde insanların olduğu minibüsü de ezdi.”

Elekberov, ezilmiş otomobilden kendi çabasıyla çıktığını ve eve döndüğünde ailesinin yaşadığı acıyı anlatma söz bulamayacağını söyledi. Çağrılan sağlık görevlilerinin, Rus tankları yolları kapattığı için çok geç gelebildiğini kaydeden Elekberov, o günkü tüm acılarına rağmen, yaşananların kanıtı olan otomobilin Rusların eline geçmemesi için çaba sarf ettiğini dile getirdi.

"Kanlı Ocak"

1990 yılının başlarında, Ermenilerin artan toprak taleplerine ve Sovyet yönetimine tepkilerini göstermek isteyen binlerce Azerbaycanlı, Bakü'nün Azadlık Meydanı'na akın etti ve uzun süreli mitinglere başladı.

Mitingleri dağıtmak amacı ile 20 Ocak'ta Bakü'nün çeşitli bölgelerinde şehre giren Sovyet Rus ordusu, aralarında kadın ve çocukların da bulunduğu 150'ye yakın sivili katletti, saldırılarda yüzlerce Azerbaycanlı yaralandı.