'Yunus Emre'nin insancıllığı hümanizm kavramını çok aşar'

İSTANBU- AHMET ESAD ŞANİ

Kırk yıldır Yunus Emre ile ilgili araştırmalarda bulunan Şair ve yazar Mustafa Özçelik, AA muhabirine yaptığı açıklamada, Emre'nin bütün özellikleriyle tam bir Anadolu şairi olduğunu dile getirerek, onu anlamak için dervişliğinin, tasavvuf anlayışının, tefekkür dünyasının ve Anadolu'daki misyonunun dikkate alınması gerektiğini vurguladı.

Özçelik, Yunus Emre'nin bütün yönleriyle ele alınmaması durumunda eksik bir portre ortaya çıkacağının altını çizerek, "Yunus Emre, Anadolu'da gerçekleştirdiğimiz medeniyetin kurucu ismidir. Yunus'u tanıdığımızda, din ve dil olarak özetleyeceğimiz iki varoluş sebebimizi anlama imkanı bulmaktayız. O, hepimizin birleşebileceği bir isimdir, ortak değerdir." ifadelerini kullandı.

Yunus Emre'nin kullandığı dille gönül edebiyatına öncülük ettiğini söyleyen Özçelik, şunları kaydetti:

"Böyle bir yurtta, bu dili konuşanlar, gönül insanı oldu ve birliğin, dirliğin, sevginin, kardeşliğin nizamını kurdu. Bu edebiyat, insan ve hayat anlayışıyla bir medeniyet inşa edildi. Bu medeniyetin adı, sevgi medeniyetidir. Bu medeniyette insan, ete, kemiğe bürünmüş haliyle değil ruhu, gönlü itibariyle algılanır ve değer bulur. Yunus Emre, bunu elbette şiiriyle yaptı."

"Yunus'u Kur'an merkezli insan anlayışından uzaklaştırmak gibi bir niyet var"

Yazar Özçelik, sözün insana özgü, etkileyici bir vasıta olduğunun altını çizerek, "Aslında sözü herkes söyler fakat her söz Yunus'unki gibi olmaz ve tesir etmez. Sözün kalpten gelmesi ve muhatabının kolay ve doğru anlayabileceği kelimelerle, üslupla söylenmesi önemlidir. Burada onun 'söz' redifli şiiri hatırlanabilir. 'Mal sahibi mülk sahibi/ hani bunun ilk sahibi/ Mal da yalan, mülk de yalan/Var biraz sen oyalan' dörtlüğündeki manayı, hiçbir eğitim görmemiş insan bile anlar ama bu dörtlük, hakkında kitaplar yazılacak bir varlık görüşünü barındırır. Bunu okuyan, sözün yüzeyinde kalsa bile dünyada nasıl yaşanması gerektiğine dair bir sonuç çıkarır ve buna uygun bir hayat tarzı inşa eder." dedi.

Özçelik, usta şairin kişiliğine de değinerek, şu bilgileri verdi:

"Yunus'a mutlaka hümanist diyeceksek bu hümanizmi Kur'an merkezli bir anlayış olarak ele almak lazımdır. Fakat, 'Yunus hümanisttir' sözünün ısrarla söylenmesinde, onu Kur'an merkezli insan anlayışından uzaklaştırmak gibi bir niyetin olduğunu da görmek gerekir. Bu bizim iddiamız değil, böyle düşünenlerin ifadesidir. Bu yüzden nasıl bir kelimenin anlamı hakkında hüküm verirken kendi bağlamı içinde onu ele almak gerekiyorsa, Yunus'u da kendi inanç ve düşünce bağlamı içinde ele almak gerekir. Meseleye böyle baktığımızda Yunus'un insancıllığı hümanizm kavramını çok aşar."