06 اکتبر 2026•بهروزرسانی: 07 اکتبر 2026
استانبول/شادمان ترکای/ خبرگزاری آنادولو
دروازه تاریخی توپ‌کاپی به عنوان بخشی از حصارهای شهر استانبول، طی حدود 15 قرن نقش‌های متفاوتی از دروازه دفاعی و تجاری تا مرکز حمل‌ونقل شهری ایفا کرده و امروز نیز یکی از نشانه‌های زنده پیوستگی تاریخی استانبول به شمار می‌رود.
این منطقه در جریان محاصره و فتح استانبول در سال 1453 یکی از مهم‌ترین نقاط درگیری بود. اردوگاه سلطان محمد فاتح در مقابل این بخش از دیوارها قرار داشت و به دلیل مناسب بودن موقعیت جغرافیایی برای استقرار توپخانه، این منطقه زیر شدیدترین آتش توپ‌های عثمانی، از جمله «توپ شاهی»، قرار گرفت. در روزهای پایانی محاصره، بخشی از نیروهای عثمانی از شکاف‌های ایجادشده میان توپ‌کاپی و ادیرنه‌کاپی وارد شهر شدند.
پس از فتح، توپ‌کاپی از یک دروازه دفاعی به دروازه‌ای گمرکی تبدیل شد و محصولاتی مانند گندم، جو، ارزن و خوراک دام از این مسیر وارد استانبول می‌شد. هم‌زمان، زمین‌ها و خندق‌های اطراف دیوارها برای کشاورزی اجاره داده شدند و باغ‌های ایجادشده در تامین غذای شهر نقش داشتند.
این دروازه در طول قرن‌ها بارها مرمت شده، از جمله پس از زلزله بزرگ سال 1509 که به «قیامت کوچک» شهرت یافت. در جریان این بازسازی‌ها، سنگ‌هایی متعلق به دوره‌ها و بناهای مختلف در ساختار دروازه به کار رفت و به همین دلیل آثار چند دوره تاریخی بر آن قابل مشاهده است.
در دوره جمهوریت نیز اطراف توپ‌کاپی به یکی از مراکز مهم حمل‌ونقل استانبول تبدیل شد و پیش از احداث ترمینال بزرگ اسنلر، پایانه اصلی شهر در این منطقه قرار داشت. بازار دست‌دوم‌فروشی توپ‌کاپی نیز تا دهه 1990 در همین محدوده فعالیت می‌کرد.
یاسین سایگیلی، پژوهشگر و مورخ هنر در گفت‌وگو با خبرنگار آنادولو، توپ‌کاپی را یکی از اسناد زنده تاریخ استانبول توصیف کرد و گفت: همان‌گونه که 1500 سال پیش مردم از این محل عبور می‌کردند، قرن‌ها بعد هم ینی‌چری‌ها از آن می‌گذشتند و امروز نیز شهروندان از همین مسیر استفاده می‌کنند.
