Asya Setinay Karagül
06 اکتبر 2026•بهروزرسانی: 06 اکتبر 2026
استانبول/ خبرگزاری آنادولو
شرکت‌های جهانی هوش مصنوعی در ماه‌های اخیر به آرشیو کتاب‌ها و پایگاه‌های داده ناشران ترکیه برای آموزش مدل‌های زبانی توجه بیشتری نشان داده‌اند و این موضوع نگرانی‌هایی را در صنعت نشر ایجاد کرده است.
نوزات آرگون، مدیرمسئول انتشارات آکادمیک نوبل، گفت از طریق یک شرکت مستقر در هلند، درخواست خرید بیش از 3 هزار کتاب از انتشارات آنها و 2 تا 3 هزار کتاب از ناشران دیگر مطرح شده است.
آرگون ابراز داشت: تک‌نسخه‌ای بودن سفارش‌ها باعث ایجاد تردید شد و پس از مشخص شدن ارتباط احتمالی آنها با آموزش هوش مصنوعی، تمامی سفارش‌ها لغو شد.
وی افزود: این روند به خرید کتاب‌های چاپی محدود نمی‌شود و برخی شرکت‌ها به دنبال دسترسی یکجا به محتوای دیجیتال پلتفرم‌های کتاب الکترونیکی و همچنین پایگاه‌های داده ترجمه‌ای ناشران هستند. او همچنین نسبت به احتمال جمع‌آوری، اسکن و دیجیتالی کردن آثار کمیاب و خارج شدن آنها از دسترس عمومی هشدار داد.
آرگون انتقال کنترل‌نشده محتوای علمی به مدل‌های هوش مصنوعی را متفاوت از «دسترسی آزاد» دانست و گفت: در این فرایند ممکن است منشأ اطلاعات، نام نویسنده، ارجاعات و فرایند داوری علمی از بین برود و در نتیجه به تولید دانش آسیب وارد شود.
آرگون همچنین از تجربه‌ای در حدود 3 سال پیش خبر داد که یک ناشر خارجی از انتشارات آنها خواسته بود داده‌های کتاب‌های ترجمه‌شده به تُرکی را در اختیارش قرار دهند تا برای توسعه هوش مصنوعی استفاده کند.
به گفته او، هدف احتمالی این شرکت استفاده از «حافظه ترجمه» برای ترجمه سریع آثار به زبان‌های مختلف و انتشار آنها به صورت کتاب الکترونیکی بوده است.
مدیرمسئول انتشارات آکادمیک نوبل در عین حال تأکید کرد توسعه هوش مصنوعی اجتناب‌ناپذیر است، اما باید نظامی عادلانه برای حفظ حقوق صاحبان آثار ایجاد شود.
او پیشنهاد کرد در صورت استفاده از کتاب‌ها و آثار در آموزش یا پاسخ‌های تولیدشده توسط هوش مصنوعی، بر اساس میزان استفاده، سهمی از درآمد به نویسندگان و ناشران اختصاص یابد.
