Bi 249 hiyeroglîfên di Tunela Yerkapiyê ya li paytextê Hîtîtan Hattuşayê da hatin keşfkirin va tê hêvîkirin ku der heqê kevşenopiyên şaristaniya Hîtîtan da zanyariyên nû werin bidestxistin.
Kolanên arkeolojîk ên ku li Şûnwarê Dîrokî Hattuşayê ya paytextê Hîtîtan a li Bogazkaleya navçeya Çorumê di sala 1907an da dest pê kirin, bi serokatiya Prof. Dr. Andreas Schachner ê ji Enstîtuya Arkeolojiyê ya Alman didomin.
Di kolanên ku ji zanîngehên welatên cuda arkeolog, Hîtîtolog û qadên din ên pisporiyê zanyar digel hev dimeşînin da di Tunela Yerkapiyê ya 80 metre dirêj a ku bi hezaran keviran va hatiye çêkirin da sembolên nû hatin dîtin ku tê texmînkirin, 3 hezar û 500 sal berê hatine xêzkirin.
Endamê Hîdekariyê yê Beşa Arkeolojiyê ya Zanîngeha Mardîn Artukluyê Doç. Dr. Bulent Genç ê ji tîma kolanê, di 13ê Tebaxê da gava li şûnwarê dîrokî ji bo wênekişandinê digel xwendekaran digeriya, sembolên li ser kevirên Tunela Yerkapiyê ferq kirin.
Genç di tunelê da 249 sembol tesbît kirin û keşfa xwe digel serokê Kolanê Schachner parve kir. Schachner jî sûretwergirtina 3 berî ya Yerkapiyê û sembolan da kirin û hiyeroglîf bi dinyaya zanistê da nasandin.
Schachner ji peyamnêrê AAyê ra diyar kir, zanyarên ji qadên cuda lêkolîna xwe ya li ser 249 hiyeroglîfên tê nirxandin ku xweda hatine tewsîfkirin, didomînin.
Schachner bal kişand, xebatên vedana arkeolojîk ên li Hattuşayê di 1907an da li Yerkapiyê dest pê kirin, heta roja îro ew bi xwe jî di nav da yên kolan kirin, bi dehan caran ji tunelê ra derbas bûn, lêbelê tu kesî hiyeroglîf ferq nekirin. Schachner her wisa got piştî keşfê, ji Zanîngeha Stenbolê Hîtîtolog Doç. Dr. Metin Alparslan dest bi xebatan kir ku tesbît bike, sembol tên çi maneyê.
Schachner destnîşan kir ku hiyeroglîfên di tunelê da dişibin hev û wiha dewam kir, "Me li vir bi tevahî 249 hiyeroglîfên Anadoluyê tesbît kirin, lêbelê hemû ji hevdu ne cuda ne. Em dikarin bi tevahî dabeşî 8 koman bikin. Ev ji ber ku bi boyaxê hatine xêzkirin, divê em bêtir bi şêweya grafîtiyê şîrove bikin. Em difikirin, bilez hatine çêkirin û her wiha ji bo ku bilez bên fêmkirin jî hatine çêkirin."
