"بە لوبنانی کردنی عێراق رێگەپێدراو نییە"

ئەندامی مەکتەبی سیاسیی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان سەعدی ئەحمەد پیرە لەبارەی کێشە و ئاڵۆزییەکانی ئێستای گۆڕەپانی سیاسی عێراق دەڵێت: "هەموو شتێک لە عێراق رێگەپێدراوە بەڵام بە لوبنانی کردنی عێراق رێگەپێدراو نییە". ئەو لەبارەی پرسی ریفراندۆم لە هەرێم کوردستان جەخت لەوە دەکاتەوە کە "رۆژ بە رۆژ عێراق وەکو دەوڵەتێکی فاشیل بەدیار دەکەوێت بۆیە دەبێت هەر کەس بەرنامەیەکی تایبەتی بۆخۆی هەبێت".
سەعدی ئەحمەد پیرە ئاماژە بەوە دەکات کە وەک یەکێتی بڕیارە کۆبوونەوە لەگەڵ لایەنەکان بکەن و قسە لەسەر رووداوەکانی بەغدا و گۆڕەپانی داهاتووی سیاسیی عێراق بکرێ.
بڕیاربوو رۆژی 30-4-2016، کۆبوونەوەی ئاسایی ئەنجوومەنی نوێنەرانی عێراق ئەنجام بدرێت و سەرۆکوەزیرانی عێراق حەیدەر عەبادی ئامادەی کۆبوونەوەکە بێت و گۆڕانکاری لە چەند وەزارەتێک رابگەیەنێت بەڵام بە هۆی ئامادەنەبوونی ژمارەیەکی زۆری ئەندامانی ئەنجوومەنی نوێنەران کۆبوونەوەکە دواخرا و دوای ئەوە، خۆپێشاندەران هەڵیانکوتایە سەر باڵەخانەی ئەنجوومەنی نوێنەران و گرژی و ئاڵۆزی لەو ناوچەیە درووست بوو، بە جۆرێک کۆنترۆڵکردنی خۆ پێشاندەران لە دەسەڵاتی هیچ هێزێک نەبوو.
دوای ئەو رووداوەش ئەندامانی فراکسیۆنی کوردستانی ئەو ناوچەیان بەجێهێشت و خۆیان گەیاندەوە هەرێمی کوردستان.

سەعدی ئەحمەد پیرە لەبارەی هەڵوێستی ئەوان وەک لایەنێکی کوردی لە لێدوانێکی بۆ ئاژانسی ئانادۆڵو گوتی: "ئەمڕۆ کۆبوونەوەمان هەیە لەگەڵ فڕاکسیۆنی خۆمان و پارتی دیموکراتی کوردستانیش کۆبوونەوەیان هەیە و دکتۆر فواد مەعسووم دیاریکراوە کە سەرەڕای پۆستەکەی، نوێنەرایەتی بۆچوونی کورد بکات لە کۆبوونەوەکانیدا لەگەڵ لایەنەکانی عێراق".

سەبارەت بە لایەنەکانی بەشداربوو لە کۆبوونەوەکانی عێراقدا، سەعدی پیرە پێی وایە کە رەوتی سەدر بەشداری کۆبوونەوەکان ناکەن و لە درێژەی قسەکانیدا گوتی: "ئەوەندەی من ئاگاداربم رەوتی سەدر بەشداری کۆبوونەوەکان ناکەن و ئەوەی بۆ ئێمە جێگای گرنگی پێدانە ئەوەیە، ئێمە پاش کۆبوونەوە و هەڵسەنگانی دۆخی سیاسیی لە عێراق و پاشان بڕیارێک لەسەر ئەوە بدەین کە کاردانەوەمان لەسەر بارودۆخی عێراق چۆن دەبێت".

ئەو ئەندامەی مەکتەبی سیاسیی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان پێی وایە رەوتی سەدر کودەتای بەسەر پەرلەمانی عێراقدا کردووە لە هەمانکاتدا ئاماژە بەوە دەکات کە رێگا نادەن هیچ کەسێک نوێنەرایەتی کورد بکات و لەم بارەیەوە دەڵێت: "ئەم کارەی کە رەوتی سەدر پێی هەڵسا لە داگیرکردنی پەرلەمان و چوونە ناو هۆڵی پەرلەمان و داگیرکردنی شا رێگاکان لە بەغدا، ئەوە زیاتر لە کودەتا دەچێت و بۆیە ئێمە ئەوە بە کارێکی خراپی دەزانین و ئەمە کودەتایە بەسەر شەرعییەت و لە هەمانکاتدا ئەمە رێگا هەرە باشەکە نییە بۆ چارەسەری کێشەکان و ئەمە بۆخۆی کۆتاییهێنانە بە پرۆسەی سیاسی، چونکە ئێمە نە ئێستا و نە لە داهاتووشدا رێگانادەین کەسێک بە زەبری هێز بتوانێت نوێنەرایەتی ئێمە بکات".

هەرچەندە لە ماوەی رابردوودا بە مەبەستی چارسەرکردنی کێشەکانی نێوان هەرێم و بەغدا چەند جارێک شاندی هەرێم بەرەو بەغدا بەڕێکەوتوون بەڵام تاوەکو ئێستا ئەنجامێکی باشی نەبووە و دوا جاریش لە 8/4/2016 شاندێکی هەرێم بە سەرۆکایەتی سەرۆکی حکوومەتی هەرێمی کوردستان نێچیرڤان بارزانی سەردانی بەغدایان کرد و لەگەڵ سەرۆکوەزیرانی عێراق حەیدەر عەبادی کۆبوونەوە و ئەو ئەندامەی مەکتەبی سیاسیی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستانیش رایدەگەیەنێت کە بڕیارە لەماوەی داهاتوودا شاندێکی باڵا لە هەرێمی کوردستان سەردانی بەغدا بکەن و لەمبارەیەوە سەعدی ئەحمەد پیرە گوتی: "بڕیارە شاندێکی باڵا لە هەرێمی کوردستان سەردانی بەغدا بکەن بۆ گفتوگۆ لەگەڵ لایەنەکانی سیاسیی لە عێراق بەڵام لە ئێستادا چوونی ئەو شاندە هیچ سوودێکی نییە چونکە کەس نازانێت لە بەغدا چی دەگوزەرێت و کەسێک لە جێگای خۆی نییە کە قسەی لەگەڵدا بکەین و ئەوە دەسەڵاتەی کە ئێستا هەیە لە دەرەوەی شەرعییەتە، بۆیە ئێمە هیچ شتێکمان قبوڵ نییە کە لە دەرەوەی شەرعییەت بێت".

ئەگەرچی لە خۆپێشاندانەکانی ئەم دواییەی لایەنگرانی رەوتی سەدر کۆمەڵیک دروشمی دژ بە کۆماری ئیسلامی ئێران هەبوون لە کاتێکدا زۆرجار چەتری مەزهەبی بوون کێشە و ناکۆکییەکانی نێوانییانی دەشاردەوە، بەڵام سەعدی ئەحمەد پیرە پێی وایە دەبێ جارێ چاوەڕی بکرێت بۆ ئەوەی بزانن ئەو درووشمانە خۆڕسک بوونە یان بەرنامە بۆ داڕێژراو بوونە و لەمبارەیەوە گوتی: "بە دڵنیاییەوە ئەو نیشانیە زۆر هەڵەدەگرێ و جێگای پرسیاری زۆرە و لێکۆڵینەوەی زۆری دەوێ، پێم وایە دەبێت جارێ ئارام بگرین بۆ ئەوەی بزانین بەو درووشمانە باوەڕ بکەین یان نا بۆ ئەوەی بزانین شتێکی خۆڕسکە یان بەرنامە بۆدارێژراوە".

هەرچەندە دوای رووخانی رژێمی بەعس لە عێراق وڵاتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا بۆ ماوەی دوو ساڵ سەرکردایەتی عێراقی بە دەستەوە گرت و دواتریش رادەستی عێراقییەکانیان کردەوە بەڵام لە ئێستادا دەنگۆی ئەوە هەیە کە دەسەڵاتدارانی ئەمریکا گومانیان لە توانای عێراقییەکان بۆ بەڕیوەبردنی وڵاتەکەیان هەبێت و سەردانە یەک لەدوای یەکەکانی بەرپرسانی ئەمریکا و راوێژیان لەگەڵ سەرکردە سیاسییەکانی عێراق ئاماژەیە بۆ گرنگیدانی ئەمریکا بە پرسی ئەم وڵاتە و ئەو ئەندامەی مەکتەبی سیاسیی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستانیش ئاماژە بە کاریگەری رۆڵی ئەمریکا دەکات لە عێراق و دەڵێت: "بە دڵنیاییەوە لەناو عێراقدا، وڵاتەیەکگرتووەکانی ئەمریکا و کۆماری ئیسلامی ئێران کاریگەرییان هەیە لەسەر ئایندە و ئەمڕۆی عێراق بۆیە هەموو هەوڵێک بۆ بەهەند وەرنەرگرتنی رۆڵی ئێران و رۆڵی ئەمریکا لە عێراق کارێکی درووست نییە، ئەوەی دیکە دەمێنێتەوە، هەنگاوی یەکەمە ئەویش کاردانەوەی ئەمەریکایە و بەیاننامەیەکیان دەرکردووە و ئەم بەیاننامەیە شتی باشی تێدایە و ئەم کارە بە باش نازانن کە لە عێراق روویداوە و دڵنیام بەریتانیاش هەمان هەڵوێستی دەبێت چونکە هەموو شتێک لە عێراق رێگەپێدراوە بەڵام بە لوبنانی کردنی عێراق رێگەپێدراونییە".

سەبارەت بە پرسی ریفراندۆم و ئەنجامدانی ئەو پرۆسەیەش، سەعدی پیرە پێی وایە دەبێت هەر کەس بەرنامەیەکی تایبەتی بۆخی هەبێت و لەمبارەیەوە گوتی: "بۆ ریفراندۆم بەرنامەمان هەیە چونکە رۆژ بە رۆژ عێراق وەکو دەوڵەتێکی فاشیل بەدیار دەکەوێت و لە چوارچێوەی دەوڵەتی فاشیلدا دەبێت هەر کەس بەرنامەیەکی تایبەتی هەبێت بۆ ئایندە، بەڵام ئەوە بەو مانایەی نیە کە ئێستا ریفراندۆممان ئەنجامدا و بەیانی جیادەبینەوە".

ماوەی چەند رۆژێکە دەنگۆی لەیەکترنزیکبوونەوەی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان و بزووتنەوەی گۆڕان لە ئارادایە و ئەو ئەندامەی مەکتەبی سیاسیی یەکیتی نیشتمانییش ئەو دەنگۆیانە پشتڕاست دەکاتەوە و لەمبارەیەوە گوتی: "دەزانم کە بزووتنەوەی گۆڕان و یەکێتی نیشتمانیی کوردستان لەیەکتر نزیکن و هەندێک لێکتێگەیشتن هەیە لە نێوانییان و رەنگە بگەنە رێککەوتن، ئەو بارودۆخەی بەغداش کاریگەری هەیە لەسەر لەیەکتر نزیکبوونەوەی لایەنەکان".