КОТОР (АА)
– Илјас КАЧАР
Црногорскиот град Котор, кој благодарение на своите природни убавини и историско наследство е вклучен во листата на Светско културно наследство на УНЕСКО, со својата средновековна архитектура и култура привлекува голем број туристи од регионот и светот.
Тврдината до која стигнал Хајредин-паша Барбароса, морнарот на османлиската морнарица, но не успеал да ја освои, улиците од средниот век, плоштадот, куќите, манастирите и црквите, како и географската локација, им нудат на посетителите уникатно искуство.
Котор беше вклучен на листата на УНЕСКО во 1979 година. Градот, познат по своите планини, море и високи бедеми, беше под римска власт повеќе од 600 години.
Во градот кој некогаш бил под контрола на австроунгарската монархија и Венецијанците, и денес е видливо италијанското влијание врз општествениот живот и културата.
Котор денес е една од најпопуларните туристички дестинации во Црна Гора.
Во изјавата за АА, водичот Сефа Ѓулбаш рече дека морнарицата на Хајредин Барбароса го поминала заливот и стигнала до тврдината. Градот бил под опсада десет дена.
„Тврдините и бедемите на градот Котор биле толку широки што морнарицата на Хајредин Барбароса не можела да ги урне под тогашните услови и не успеала да го преземе градот Котор. Тоа беше единствениот град што Хајредин Барбароса не успеал да го освои“, рече Ѓулбаш.
Тој потсети како Османлиите имале контрола врз неколку црногорски области, вклучувајќи ги Бар и Херцег Нови.
„Османлиите тука изградија џамии, медреси и таму ја стационираа војската. Тие се обидеа да ги заземат Будва, Котор и Пераст, но поради бунтовите и војните во другите делови, Османлиите биле принудени да ја преселат војската. Затоа не успеаја да воспостават влада во Котор и Пераст“, објаснува Ѓулбаш.
Ѓулбаш посочи како Османлиите го опколиле Которскиот залив од север и југ.
„На север, Херцег Нови. Таму се позиционирани единици од Сараево, од правец на Босна. Од југ, османлиската војска која дошла преку Охрид била позиционирана во Бар. Османлиите од север и од југ сакаат да имаат власт над областа на денешните Котор и Пераст. Остана само дел во средината. Сакаа да воспостават територијален интегритет во таа област“, рече Ѓулбаш.
Тој додаде дека геополитичката положба и многу широките бедеми не дозволиле освојување на градот од копното.
Ѓулбаш рече дека Хајредин Барбароса успеал да влезе во заливот и да ја помине тврдината на одбранбената линија, кои се две значајни пречки, и да стигне до Котор.
„Речиси една недела се обидувале да воспостават контрола над Котор. Но, Хајредин Барбароса и неговата морнарица биле принудени да се повлечат пред тврдината. Односно, тие беа принудени да ја прекинат опсадата без да го заземат Котор“, вели Ѓулбас.
Тој потсети и како пред опсадата на заливот Которчаните им пишале на венецијанците од кои побарале помош, по што градот паднал под власт на Република Венеција.
Ѓулбаш истакна дека Котор е вклучен во листата на УНЕСКО и е еден од најпопуларните градови на ова подрачје.
„Градот е многу добро сочуван, па на посетителите им нуди чувство дека се наоѓаат во друго време. Се прашуваат каков ќе им бил животот да живееле во 1600-тите или 1700-тите години, какви биле условите и атмосферата. Оние кои сакаат да побегнат од метежот во градовите во кои живеат, со престој во гостински куќи и мотели во градот, имаат чувство дека живеат во тој период“, вели Ѓулбаш.
Тој додаде дека навечер низ градските улици се организираат мини-фестивали и музички програми, а преку ден посетителите уживаат во природните и историските убавини на градот.
Ѓулбаш зборуваше и за Бар, кој бил под османлиска власт речиси 250 години. Влијанието на османлиската култура е видливо и во архитектурата, вклучувајќи хамами, куќи и други градби.
Муслиманите кои живееле во Бар за време на османлиското владеење главно потекнувале од местата Караман и Коња во Туркије, но имало и локално население кое преминало во ислам под влијание на Османлиите.
Влијанието на османлиската култура е забележливо и денес, вели Ѓулбаш, кој додава дека и денес се користат околу 300 турцимзми.
Јастук, јорган, чизми, чај, кафе, зејтин... Ова се некои зборови кои и денес често се користат во разговорот“, вели Ѓулбаш.
Неодамна, по летовите до црногорската престолнина Подгорица, турската авиокомпанија Турк Хавајолари (THY) воведе летови до Тиват, кој е познат по природните убавини и богатото културно наследство, а е блиску до популарните туристички дестинации Котор, Цетиње, Будва, Бар и Улцињ.
