АНКАРА (АА) - СААДЕТ ФИРДЕВС АПАРИ -
Британската новинарка Ивон Ридли, која беше во заробеништво на талибанците во 2001 година, рече дека денес има многу застрашувачки и драматични наслови во западните медиуми, како и снимки кои немаат никаква врска со реалноста во Авганистан.
Ридли, која пред две децении беше приведена од талибанците 11 дена , говореше за Агенција Анадолија (АА) во врска со своите ставови за последните случувања во Авганистан.
Напоменувајќи дека целиот свет е љубопитен за она што се случува во моментов во Авганистан, Ридли ги оценува најновите јавувања на западните медиуми како застрашувачки и драматични.
„Во западните медиуми има навистина страшни и драматични наслови. Мислам дека тоа остава погрешен впечаток за она што се случува на терен“, рече Ридли.
Таа објаснува дека талибанците немале амбиции да управуваат со Авганистан во минатото и дека направиле големи грешки, како што е недостигот на разбирање за меѓународната дипломатија во врска со регионот. Според неа, денес се чини дека талибанците се помалку оптоварени и посеопфатни.
Ридли нагласува дека многу новинари, вклучително и познати новинари на меѓународно ниво, вршат лажна пропаганда за Авганистан.
„Во западните медиуми има многу фотографии, филмови и снимки кои немаат никаква врска со реалноста во Авганистан. Или разбираат и избираат да го заведат остатокот од светот, или предизвикуваат остатокот од светот да биде заведен од западната ароганција и незнаење. Ваквата опасна пропаганда ги поттикнува ужасните и хаотичните сцени што ги видовме во последните денови на аеродромот во Кабул “, вели Ридли.
Таа нагласува дека не го игнорира или негира стравот што е присутен кај Авганистанците.
„Погледите и стравот на нивните лица се опипливи и реални. Свесна сум за тоа бидејќи токму така се чувствував кога бев заробена од талибанците, многу се плашев од нив. Свесна сум за тој страв, но јас исто така бев жртва на пропаганда. Тогаш американскиот претседател Џорџ В. Буш и британскиот премиер Тони Блер ни рекоа дека се сурови, лоши луѓе и дека ги мразат жените. Не ни помислував дека ќе преживеам првата ноќ“, изјави Ридли.
Таа, исто така, се осврна на она што се случи на аеродромот во Кабул откако талибанците ја презедоа контролата врз главниот град на Авганистан, нагласувајќи колку се тешки сликите.
„Западната јавност прво сака сите да излезат, а потоа мислат ’ова се луѓе со темна кожа, имаат брада, дали ги сакаме во нашата земја‘? Тука е вклучена голема нетрпеливост, предрасуди и расизам. Измешани се чувствата на оние кои би ги критикувале талибанците, а истовремено не сакаат Авганистанците да дојдат во Велика Британија“, вели Ридли.
Таа нагласува дека Обединетото Кралство, САД и другите земји требало многу порано да ги разберат сигналите и да организираат овие луѓе да ја напуштат земјата многу порано. Ридли смета дека Западот е прилично нечесен кога вели „не го очекувавме тоа, изненадени сме“.
Таа додава дека снимките од аеродромот не се од корист за никого, и дека претставуваат лош публицитет.
„Ова не е добро ниту за Западот, ниту за талибанците, бидејќи доаѓа до одлив на мозоци, тие губат некои од своите најдобри професионалци. Од друга страна, мислам дека на секого што сака да замине треба да му се дозволи тоа. Моите пријатели во Пакистан велат дека очекуваат голем прилив на бегалци од Авганистан, но дека тоа сѐ уште не се случило. Иако луѓето во Кабул се во паника, оние во руралните области се главно водени од тоа „да почекаме и да видиме“, вели Ридли.
Британската новинарка се осврна и на дискусиите за тоа дека жените под власт на талибанците не можат да се образоваат, и вели:
„Талибанците гарантираат дека образованието на жените ќе продолжи на универзитетско ниво. Да се надеваме дека ќе ги исполнат своите ветувања, но треба да се споменат некои факти. Што е добиено од 20-годишната окупација на САД и НАТО? Ајде да ги разгледаме фактите на терен. Наводно, универзитетите се отворени за сите. Реалноста е дека 2 отсто од Авганистанките одат на факултет. Тоа се привилегирани, почитувани жени. Без разлика кој владее, тие секогаш ќе бидат успешни и јас сум среќна за нив. Но, 84 отсто од Авганистанките се сѐ уште неписмени. Тоа не е приказна за успех“, истакнува Ридли
Наведувајќи дека е потребно време за да се сменат некои луѓе, Ридли го посочува примерот на поранешниот претседател на Зимбабве, Роберт Мугабе, кој за 20 години ги направи жените од Зимбабве најобразовани во цела Африка.
„Ако дури и Мугабе успеа, зошто Западот не успеа да го стори тоа, и покрај неговата моќ и поддршката што велат дека им ја даваат на Авганистанките? Ќе ви кажам зошто. Бидејќи тие не се заинтересирани да ѝ помогнат на работничката класа“, вели Ридли.
Таа уште еднаш нагласи дека талибанците мора да ги исполнат ветувањата што ги дале.
„Доколку талибанците не го одржат својот збор, никогаш нема да им се прости. Ги слушнавме вашите зборови, сега ќе видиме како ќе ги спроведете. Ајде да видиме како и колку ги почитувате сите жени, не само богатите, моќни и влијателни жени во големите градови. Исполнете го ова ветување за Авганистанките, за милиони Авганистанци кои никогаш не го слушнале нивниот глас“, вели Ридли.
Таа додава дека има многу жени во Авганистан кои се малтретирани под маската на исламот и вели:
„Зборуваат за исламот. Како муслиманка, знам дека во исламот не постои нешто како принуден брак. Треба да се ослободиме од овие практики во Авганистан. Ако сакате да ги потенцирате исламските вредности, ослободете се од присилните бракови. За почеток би било добро семејното насилство да се третира како злосторство.“
Ридли додава дека талибанците имале 20 години да ги видат своите грешки и дека од таа причина верува дека нема да дозволат Авганистан да стане гнездо на тероризмот, особено со ефектот на Договорот од Доха што го потпишаа.
Таа, исто така, истакнува дека 20-годишното присуство на САД во Авганистан уште еднаш докажало дека оваа земја не е создавач на нации.
„Како што знаете, потрошија 2 милијарди долари за нивната воена кампања, а замислете да потрошеле 1 милијарда долари за образование, здравје или благосостојба во Авганистан. Но, наместо тоа, тие потрошија 2 милијарди долари за војска, создадоа армија за талибанците и талибанците сега имаат воздухопловни сили. Поминаа 20 години ослободувајќи се од талибанците, а она што го направија беше да ги вратат назад и да им дадат војска“, вели Ридли.
Нагласувајќи дека нема намера да ги фали талибанците и дека не е следбеник на нивната идеологија, Ридли вели дека она што го вели се само вистина и факти.
„Гледам дека на луѓето тоа не им се допаѓа, луѓето се навредуваат поради тоа. Не можам да се извинам што ја кажав вистината“, рече Ридли.
На крајот го истакнува тоа дека Авганистан има голем потенцијал да биде важен дел од трговијата во регионот.
„Сакам да ги видам авганистанските жени како излегуваат од урнатините и стануваат силни и независни. Сакам да го видам тоа. Не сакам да гледам други слики од Авганистан кои даваат поинаква приказна. Време е оваа земја да најде мир, време е за обнова. Дајте му шанса на авганистанскиот народ и заборавете на големата игра. Ајде да видиме како новиот Авганистан се издигнува од урнатините“, заклучува Ридли.
Ивон Ридли беше фатена од талибанците додека се обидувала да премине од Пакистан во Авганистан во 2001 година. Британската новинарка беше ослободена по 11 дена во заробеништво.
Таа е автор на голем број дела, вклучително и книга за нејзиното искуство со талибанците. Ридли беше номинирана за Нобеловата награда за мир во 2019 година за нејзината хуманитарна работа за сириските затвореници и за помошта во собирањето докази за воените злосторства против бегалците Рохинџа во Аракан.
