Станбениот проект One Planet Habitat, кој се развива во западната турска провинција Измир, компанијата што стои зад него го опишува како прв целосно самодоволен луксузен модел на живеење во светот - населба дизајнирана самостојно да произведува енергија, да ја обновува водата, да произведува храна без пестициди и да издржува земјотреси преку зајакнување со јаглеродни влакна, пренесува Анадолу.
„Во некои проекти се градат нови домови. Ние градиме нов начин на живеење за генерациите што доаѓаат“, соопшти компанијата во своето официјално соопштение за медиумите, во кое проектот го опишува како „Населба на нова цивилизација“.
Според соопштението, моделот е резултат на повеќе од шест години истражување и развој од мултидисциплинарен тим составен од академици, инженери, архитекти и специјалисти за исхрана, а наменет е да биде прв пример на нов модел на населба што може да се приспособи на различни климатски услови и нивоа на приходи.
Повикувајќи се на извештајот од мај 2026 година на Програмата на ОН за животна средина (УНЕП), компанијата соопшти дека зградите се одговорни за приближно 37% од глобалните емисии на јаглерод диоксид и дека One Planet Habitat е дизајниран да одговори на таа реалност преку изолациската обвивка на Passive House, соларна енергија произведена на самото место и дрвја засадени низ населбата.
„Луксузот на иднината не се поголеми домови или поскапи материјали“, рече Пајиз Јешил, членка на одборот и директорка за одржливост во IZKA Construction, која е архитект.
„Вистинскиот луксуз е да може да се одржувате самостојно без да зависите од кого било - да знаете дека енергијата нема да ви биде исклучена, дека може со сигурност да дојдете до вашата вода и дека може да произведувате сопствена здрава храна“, додаде таа.
Јешил рече дека целта не била жителите да се изолираат од надворешниот свет.
„Ние не градиме засолниште. Градиме отпорни населби каде што животот продолжува без прекин, дури и кога надворешните системи се под притисок“, рече таа.
Домовите ќе бидат изградени според стандардот Passive House, или Passivhaus, развиен од Институтот Passive House со седиште во Германија и се смета за една од најригорозните мерки за енергетска ефикасност во светот.
Стандардот предвидува непрекинат слој изолација што ја обвива зградата, отстранување на топлинските мостови, прозорци со тројно застаклување, херметички затворена обвивка и систем за вентилација со обновување на топлината што континуирано обезбедува свеж воздух. Според институтот, стандардот ја намалува енергијата потребна за греење и ладење до 90% во споредба со типичниот градежен фонд.
Повеќе од 52.000 единици низ светот биле сертифицирани според стандардот до почетокот на 2026 година, според податоците на институтот. Компанијата вели дека One Planet Habitat ќе биде прв проект во кој стандардот Passive House колективно се применува во Турција.
Циклусите на енергија, вода и храна ќе се управуваат со вештачка интелигенција: вилите ќе бидат опремени со инфраструктура поддржана од вештачка интелигенција што интегрирано ќе управува со овие циклуси и ќе ја приспособува употребата на ресурсите на дневниот ритам на жителите, се наведува во соопштението.
Интегрираното управување со водата во населбата е дизајнирано да ги задоволи нејзините потреби во рамките на сопствениот циклус - преку собирање дождовница, контролирана употреба на подземни води и прочистување и враќање на сивата вода во системот.
Производството на храна се заснова врз аквапонски системи, кои комбинираат одгледување растенија со одгледување риби во систем за рециркулација на водата. Таквите системи користат до 90% помалку вода од конвенционалното земјоделство, според Организацијата за храна и земјоделство на ОН (ФАО).
Компанијата соопшти дека системот е дизајниран врз основа на научна пресметка на годишните нутритивни потреби на едно семејство.
Преку паметни оранжерии, овоштарници и добиток одгледуван во рамките на населбата, секое домаќинство годишно ќе добива 800 килограми зеленчук од 35 вида, 500 килограми овошје од 30 вида, 75 килограми риба и 75 килограми ракчиња, заедно со свежи јајца, млечни производи и мед.
Сите растенија се одгледуваат без пестициди, се наведува во соопштението, опишувајќи го тоа како природна последица на аквапонскиот систем во кој растенијата и рибите делат иста вода.
Изградбата ќе ја спроведува IZKA Construction, која соопшти дека во текот на повеќе од три децении работење има завршено повеќе од 35.000 домови и над 350 проекти и поседува NATO Facility Security Clearance.
Технологиите за зајакнување со јаглеродни влакна, инспирирани од воздухопловното инженерство, ќе се користат за подобрување на однесувањето на зградите при земјотреси, се наведува во соопштението.
Во писменото соопштение, Одборот на One Planet Habitat рече: „Човештвото бара начини да изгради самодоволен живот на Месечината и Марс. Ние сакавме прво да одговориме на истото прашање за нашата сопствена планета. Иднината на човештвото не мора да започне на друга планета; иднината може да се изгради на Земјата уште денес.“
Одборот соопшти дека, инспирирани од филантропската традиција отелотворена од Ендру Карнеги и Џамсетџи Тата, целокупниот удел на основачот од приходите ќе биде пренесен во Фондацијата One Planet Habitat, која ќе биде основана за поддршка на научните истражувања и заштитата на природата.
„Овој проект не го гледаме како приказна за успех, туку како доверба што треба да им се предаде на идните генерации. Најголемото наследство што ќе го оставиме зад нас нема да бидат зградите, туку надежта“, се наведува во соопштението.
Населбата ќе има ограничен број вили, а пријавите ќе се разгледуваат поединечно со цел да се формира заедница усогласена со филозофијата на живеење на проектот, соопшти компанијата. Пријавувањето е отворено од 10 август 2026 година.
