ИСТАНБУЛ / АНКАРА (АА) - Турскиот министер за надворешни работи Хакан Фидан денес ги осуди постапките на Израел во Газа, велејќи дека израелскиот премиер Нетанјаху очигледно бара изговори за да го прекрши прекинот на огнот и да го рестартира геноцидот пред очите на целиот свет, јавува Анадолу.
Говорејќи на заедничката прес-конференција со естонскиот колега Маргус Цахна во Анкара, Фидан рече: „Заради зачувување на надежта за траен мир и осигурување регионална безбедност, Израел мора да се придржува до прекинот на огнот.“
Естонскиот министер за надворешни работи Маргус Цахна, пак, рече: „Хуманитарната ситуација во Газа е навистина катастрофална“ и нагласи дека „мора да се изврши значителен притисок врз Израел“.
Осврнувајќи се на прекинот на огнот и процесот на ослободување на притворените лица што моментно се на сила во Газа, Цахна рече дека Естонија континуирано го поддржува решението за две држави, потсетувајќи дека Талин ги поддржува резолуциите на Обединетите нации поврзани со Палестина и е дел од Декларацијата од Њујорк.
Цахна истакна дека Естонија продолжува да испорачува хуманитарна помош во Газа преку Агенцијата на ОН за помош и работа за палестинските бегалци на Блискиот Исток (УНРВА) и други организации.
Тој додаде дека за да се одржат мировните напори во Газа, и другите земји, освен Турција, мора да продолжат со вршењето притисок.
Фидан рече дека со потпишувањето на Декларацијата од Шарм ел-Шеик, Турција презеде важна одговорност, додавајќи дека Анкара работи во близок контакт и координација со сите релевантни земји за да се осигури дека прекинот на огнот ќе стане траен.
Тој рече: „Потписите во Шарм ел-Шеик претставуваат највисоко ниво на политички консензус. Фактот дека претседателот Ердоган, претседателот Трамп и другите земји гаранти го потпишаа претставува историска пресвртница.“
Фидан рече дека во тек се напори за одржување на прекинот на огнот во Газа и обезбедување на испорака на хуманитарна помош, но истакна дека Израел сè уште го блокира нивото на потребна хуманитарна помош.
Тој нагласи дека е клучно меѓународната заедница да ги пренесе потребните пораки до Израел во овој поглед.
„Нашата хуманитарна помош за Газа, исто така, продолжува непречено. Претставници од нашето Министерство за здравство, АФАД и турската Црвена полумесечина спроведуваат акции за помош во Рафа. Нашиот брод за хуманитарна помош со 900 тони резерви стигна до египетското пристаниште Ал-Ариш на 17 октомври, а подготовките за следната хуманитарна мисија, со божја волја, наскоро ќе бидат завршени“, рече Фидан.
Тој додаде дека Турција веќе ги мобилизирала сите расположливи средства за да ги донесе палестинските браќа и сестри во земјата на лекување. „Ќе продолжиме да правиме сè што е во наша моќ за обнова на Газа и веруваме дека преку трпение и солидарност, Газа повторно ќе се издигне“, рече тој.
- Министрите за надворешни работи ќе се состанат во Истанбул за мапата на патот за Газа -
Фидан, исто така, изјави дека министрите за надворешни работи од осум земји ќе се состанат во Истанбул на 3 ноември за да го разгледаат напредокот во Газа и да разговараат за следните чекори.
Тој потсети на септемврискиот состанок во Њујорк со американскиот претседател Трамп, каде што лидерите од Турција, Индонезија, Катар, Саудиска Арабија, ОАЕ, Јордан, Пакистан и Египет изразија заеднички став што помогна да се постават темелите за мировниот план за Газа.
Фидан истакна дека планот нуди надеж за решавање на кризата, додавајќи дека разговорите во понеделник ќе се осврнат на преостанатите пречки, координацијата со западните партнери и поддршката од САД. Тој нагласи дека тие работат интензивно и дека процесот „не може да се остави без надзор ни за секунда“.
- „Турција продолжува да биде многу вреден и силен партнер за Естонија“ -
Осврнувајќи се на Програмата на ЕУ за безбедносна акција за Европа (SAFE), Цахна рече дека Естонија целосно го поддржува вклучувањето на Турција во следниот буџет на ЕУ, нагласувајќи ја важноста на соработката со сигурни партнери надвор од блокот.
Тој ја нагласи улогата на Турција како стабилизирачка сила во регионот, велејќи дека иницијативата „не би била целосна без Турција“ и истакнувајќи ги заедничките цели во зајакнувањето на одбранбените капацитети и регионалната безбедност.
Цахна, исто така, ѝ го честита Денот на Републиката на Турција и ги истакна брзо развивачките односи, велејќи: „Турција продолжува да биде многу вреден и силен партнер за Естонија.“
Цахна рече дека естонско-турските односи напредуваат брзо и ја нагласи важноста на територијалниот интегритет на Талин. Тој потсети дека кога руските авиони го нарушиле воздушниот простор на Естонија и НАТО, Турција застанала зад Естонија во НАТО и Советот за безбедност на ОН од првиот момент.
Тој, исто така, ја нагласи стратегиската важност на Турција на источното крило на НАТО и истакна дека Анкара повторно ќе учествува во мисијата за воздушно набљудување следната година, додавајќи дека Естонија прави голема набавка на одбранбени средства од Турција, која ја нарече „високо сигурен партнер“.
Фидан, во однос на тоа, нагласи дека разговарале и за придонесите што би можеле да ги дадат за подобрување на регионалната поврзаност, истакнувајќи дека Турција во април стана стратегиски партнер на Иницијативата „Три мориња“. Додаде дека тие им придаваат посебно значење на потенцијалните заеднички проекти со Естонија во оваа рамка.
Цахна го истакна нивниот заеднички принципиелен став за глобалните прашања и рече дека соработката во области, како што се дигитализацијата, енергетиката, образованието и туризмот ќе продолжи. Тој ѝ се заблагодари на Турција за поддршката на Украина и нагласи дека мирот со Русија останува тежок, посочувајќи на тековните европски санкции.
Фидан, исто така, нагласи дека е потребно фер и трајно решение за да се стави крај на војната меѓу Русија и Украина, истакнувајќи дека постојат предизвици за мировните преговори, но дека тие не треба да ги попречуваат дипломатските напори и дека Турција ќе продолжи да ги поддржува преговорите.
- Турција ќе ги заживее преговорите со ЕУ со поддршка од Естонија и Германија -
Естонскиот министер ја повтори поддршката на Естонија за кандидатурата на Турција за членство во ЕУ и нагласи дека Европа мора да работи заедно за да се справи со глобалните безбедносни и економски предизвици. Осврнувајќи се на неговата неодамнешна посета на Азербејџан, тој ја пофали улогата на Турција во регионалниот мир и обезбедувањето трговски патишта независни од Русија, велејќи дека Естонија е со Турција.
Тој додаде дека Турција има цел да ѝ се придружи на ЕУ, но сепак потребно е време, додавајќи дека двете страни мора повторно да седнат и да разговараат за процесот.
Фидан, од своја страна, потсети на доследната посветеност на претседателот Ердоган на односите меѓу Турција и ЕУ и рече дека процесот на пристапување може да напредува ако ЕУ покаже слична решителност. Тој ѝ се заблагодари на Естонија за нејзината долгогодишна поддршка и истакна дека разговарале за обнова на Царинската унија, обнова на дијалогот за визите и решавање на тешкотиите со визите со кои се соочуваат турските граѓани.
Фидан дополнително ја нагласи важноста на посетата на германскиот канцелар Фридрих Мерц, велејќи дека потврдувањето на Ердоган и Мерц на посветеноста на членството на Турција во ЕУ е клучен најнов развој во односите Анкара-ЕУ.
Тој ја поздрави позитивната поддршка на Мерц и додаде дека Турција се стреми кон обновен пристап кон односите со ЕУ и рече дека Турција, Велика Британија, ЕУ и Норвешка треба да разговараат за нова европска безбедносна архитектура.
Фидан рече дека станало збор и за Сирија, истакнувајќи дека Турција ги поддржува мирот и стабилноста таму и спроведува конкретни проекти во области, како што се транспортот, здравството и енергетиката.
Тој нагласи дека одржливиот развој зависи од безбедноста и дека целосното спроведување на договорот од 10 март, кој го штити територијалниот интегритет на Сирија, е од суштинско значење за иднината на земјата.
