Güney Afrika'daki çete savaşları

Güney Afrika'nın ticaret başkenti Johannesburg ve dünyanın en güvensiz şehirleri sıralamasında 11. basamakta yer alan Cape Town'da her yıl çeteler arasındaki çatışmalarda yüzlerce kişi hayatını kaybediyor.

Ülkede çete faaliyetlerinin bu boyuta gelmesinin en büyük sebebi olarak ise Apartheid rejimin uygulamaları gösteriliyor.

AA muhabirinin derlediği bilgilere göre, geçen hafta Cape Town'da iki çete arasında yaşanan çatışmada 13 kişi hayatını kaybetti.

Çatışmanın ardından çetelere düzenlenen operasyonlarda 143 kişi gözaltına alındı. Gözaltına alınanların arasında 5 polis memurunun bulunması ülkede tartışmalara yol açtı.

Devlet Başkanı Cyril Ramaphosa, bölgeye polis gücüne ek olarak ordu birliklerini yönlendirse de geçen hafta sonu tekrar eden çatışmalarda aralarında sivil halkın da bulunduğu 43 kişi daha yaşamını yitirdi.

Operasyonlarda çok sayıda silah ve uyuşturucu maddeye el konuldu. Çoğu çete mensubu ise baskınlardan kurtulmak için ülkenin başka şehirlerine kaçtı.

Apartheid uygulamaları bugünkü çete faaliyetlerinin ana sebebi

Ülkede 25 yıl önce son bulan, Apartheid rejimi döneminde beyaz olmayanlar, sahip oldukları yerlerden zorla çıkarılarak çete olaylarının en yoğun yaşandığı Cape Flats bölgesine göç ettirildi.

Yerlerinden edilen Güney Afrikalıların, yerleştirildikleri evler için kira ödemeye mecbur bırakılması, ani sosyal ve ekonomik değişime yol açarken, beraberinde işsizlik, eğitim imkanlarından mahrum bırakılma, ailelerin dağılması gibi problemlere neden oldu.

Ülkede, 11-24 yaş arası 3,4 milyon gencin hiç okula gitmemesi ve hiçbir mesleki eğitiminin bulunmamasının yanı sıra gençler arasında çetelere katılımın en önemli sebeplerinden biri olarak aile bağlarının zayıflaması gösteriliyor.

Doğumların yüzde 60'ının evlilik dışı gerçekleştiği Cape Town için uzmanlar aile ortamında büyümeyen çocukların çete faaliyetlerine daha açık ve savunmasız hale geldiğini belirtiyor.

Ülkede yeterli sayıda polisin olmaması ve emniyet teşkilatının adının "yolsuzlukla" anılması, çete faaliyetlerinin durdurulamamasındaki en büyük etkenlerden biri olarak gösteriliyor.

2019'un ilk yarısında 900 kişi öldü

Ülkede 2019, çete faaliyetlerinin en yüksek seviyede olduğu sene olarak değerlendiriliyor.

Güvenlik önlemlerinin artırıldığı Cape Town'un Cape Flat bölgesinde 2019'un ilk yarısında çeteler arasındaki çatışmalarda en az 900 kişi hayatını kaybetti. Bu sayı geçen yılın aynı dönemine göre iki kat arttı.

Cape Town Güvenlik Komitesinden Jean Pierre Smith, Cape Town'un yıl sonuna kadar dünyanın en tehlikeli şehri olabileceği uyarısında bulundu.

Her çete kendi bölgesini koruyor

Güney Afrika'da çetelerin en önemli gelir kaynağını gasp, uyuşturucu madde ve silah ticareti oluşturuyor. Çete savaşlarının en önemli sebebi ise her çetenin kendi bölgesini, insan kaynağını ve pazar payını korumak istemesi olarak gösteriliyor.

Güney Afrika'da, geçen yıl her gün ortalama 57 kişi cinayete kurban gitti. Bu sayının büyük çoğunluğunu ise silahlı gruplar arasındaki çatışmalara katılan çete üyeleri ve çatışmalar arasında kalan sivil halk oluşturuyor.

Çete olayları ülkedeki güvenlik endüstrisini besliyor

58 milyon nüfuslu ülkede kayıtlı 9 bin özel güvenlik şirketi ve yaklaşık 2 milyon özel güvenlik görevlisi bulunurken, bu sayı ülkenin polis ve ordu güçlerinin toplamından daha fazlasına karşılık geliyor.

Güney Afrikalılar özel güvenlik şirketlerine kendilerini ve mülklerini korumaları için yıllık 3 milyar dolardan fazla para ödüyor.

Dünyada gelir adaletsizliği sıralamasında ilk basamakta bulunan ülkede, orta ve üst gelir grubundakiler, kendi güvenliklerini satın alırken, nüfusun çoğunu oluşturan alt gelir gruplarının emniyetini sağlamada polis güçleri yetersiz kalıyor.