Fatma Eda Topcu
01 Temmuz 2020•Güncelleme: 01 Temmuz 2020
İstanbul Sanayi Odasından (İSO) yapılan açıklamayla, Türkiye İmalat Satın Alma Yöneticileri Endeksi (PMI) verileri paylaşıldı.
İSO Türkiye Sektörel PMI haziran verilerine göre, eşik değer olan 50'nin üzerinde ölçülen tüm rakamlar, sektörde iyileşmeye işaret etti. Mayısta 40,9 olarak ölçülen manşet PMI, haziranda 53,9'a yükseldi.
Kovid-19 salgınına yönelik kısıtlamaların kaldırılarak normale yaklaşılması, haziranda imalatçıların üretim hacimlerini belirgin bir şekilde artırmasına olanak sağladı ve böylece üç aylık yavaşlama dönemi sona erdi.
Müşterilerin faaliyetlerine yeniden başlamasıyla birlikte yeni siparişler de büyüme bölgesine geçerken, yabancı müşterilerin bir bölümünün kapalı kalması nedeniyle yurt dışından alınan yeni siparişlerdeki artış, toplam yeni siparişlere göre düşük oranda gerçekleşti.
Üretim gereksinimlerindeki artış, haziranda hem istihdamın hem de satın alma faaliyetlerinin genişlemesini sağladı.
Üretimdeki artışı desteklemek için mevcut stokların kullanılması, girdi stoklarının azalmasına neden olurken, teslimat sürelerindeki artışın anket geçmişindeki en yüksek oranlardan birinde gerçekleşmesi, tedarik zincirindeki aksamaların devam ettiğini gösterdi.
Birçok anket katılımcısı nakliye konusunda sorun yaşandığını bildirirken, para birimindeki zayıflık, Türk imalatçılarının girdi maliyetlerinde aylık bazda sert artışın devam etmesinde etkili oldu.
Enflasyon oranı mayısa göre azalmakla birlikte seri ortalamasının üzerinde gerçekleşirken, girdi maliyetlerindeki yükseliş genellikle artan satış fiyatları olarak müşterilere yansıtıldı. Böylece nihai ürün fiyatları belirgin şekilde yükseldi ve artış son üç ayın en yüksek oranında gerçekleşti.
Sektörlerin çoğu toparlanma kaydetti
Verilere göre imalat sektörlerinin çoğu haziranda toparlanma kaydetti.
Takip edilen 10 sektörün yedisinde faaliyet koşulları yeniden iyileşmeye başlarken, bunlardan bazılarında toparlanma güçlü gerçekleşti.
Üretim, üç sektör dışında tüm sektörlerde artış gösterirken, artışın oldukça hızlı olduğu kara ve deniz taşıtları, elektrikli ve elektronik ürünler ile ağaç ve kağıt ürünleri sektörleri, nisan ve mayıs aylarındaki sert daralmanın ardından güçlü toparlanma sergiledi.
Üretim, makine ve metal ürünler sektöründe istikrar kazanırken gıda ürünleri ile giyim ve deri ürünleri sektörlerinde düşüş gösterdi.
Gıda sektöründe, Kovid-19 krizinin başlarında stoklama eğilimi nedeniyle güçlü artış gösteren talep bir miktar geri çekilirken, giyim ve deri ürünleri sektörü ise talep eksikliğinden olumsuz etkilenmeye devam etti.
Yeni siparişlerdeki eğilimler genellikle üretim ile uyumlu bir görünüm sergilerken, on sektörden yedisinde yeni ihracat siparişleri yavaşlama gösterdi.
Bu durum, ülkeler arası geçişlere yönelik kısıtlamaların sürmesi ve salgının bazı ihracat pazarlarında etkili olmaya devam etmesinden kaynaklanırken, yedi sektör istihdam düzeyini yükseltti ve istihdam artışına giden sektörlerin sayısı mayısa göre bir adet arttı.
Kimyasal, plastik ve kauçuk ürünleri sektörü iş yaratmada başı çekerken, kara ve deniz taşıtları sektöründe de güçlü istihdam artışı yaşandı.
Para birimindeki zayıflığa bağlı olarak girdi maliyetleri enflasyonu genel olarak yüksek düzeyde kalırken, yine birçok sektörün büyüme bölgesine geçmesine rağmen tedarik zincirlerinde Kovid-19 kaynaklı aksamalar devam etti.
"Haziranda Türk imalat sanayi sektörlerinin çoğu faaliyetlerine geri döndü"
Açıklamada görüşlerine yer verilen IHS Markit Ekonomi Direktörü Andrew Harker, haziranda Türk imalat sanayi sektörlerinin çoğunun faaliyetlerine geri döndüğünü belirterek, şunları kaydetti:
"Bazı sektörler önceki aylarda kaydedilen Kovid-19 kaynaklı daralmanın ardından güçlü toparlanma sergiledi. Kısıtlamaların gevşetilmesiyle birlikte ekonominin birçok alanında canlanma gözlendi. Türk imalat sektöründeki toparlanma haziranda ivme kazandı ve anketteki birçok alt endeks büyüme bölgesine geçti.
Ancak Kovid-19 krizinin çok şiddetli olması nedeniyle, salgının etkisinin en yüksek olduğu dönemde görülen üretim kaybının telafi edilebilmesi için önümüzdeki aylarda çok daha fazla çaba gösterilmesi gerekecek. Bu bağlamda büyümenin önümüzdeki aylarda daha fazla güçlenmesini umut ediyoruz."
PODCASTTÜMÜNÜ GÖR
