İSTANBUL - ANDAÇ HONGUR / MURAT KAYA
Görme engelli 26 yaşındaki avukat Mustafa Keskin, 3 aydır yaşamını rehber köpeği Tabs ile paylaşıyor. Türkiye'de duruşma salonunun ilk rehber köpeği Tabs, Keskin'le adliye koridorlarını arşınlıyor, duruşma salonunda da Keskin'in yanında mütalaa dinleyip, karar bekliyor.
Mustafa Keskin'le metrobüse binen, AVM'ye giden Türkiye'nin dördüncü rehber köpeği Tabs, duruşma salonuna girerek Türkiye'de ilk kez duruşmada bulunan rehber köpek de oldu.
Avukat Mustafa Keskin, "hayatına daha fazla bağımsızlık katma" ve bir "can yoldaşı, yol arkadaşı bulma" isteğiyle 1 yıl önce rehber köpek sahibi olmak için Rehber Köpekler Derneğine başvurdu. Keskin, derneğin yardımıyla Çavuşoğlu ailesinin gönüllü bakıcısı olduğu Tabs ile tanıştı.
Keskin, Çavuşoğlu ailesinin temel eğitimi sonrasında rehber köpek eğitimini başarıyla tamamlayan Tabs ile birlikte 1 ay eğitim aldı. Eğitimin tamamlanmasının ardından Tabs, Keskin'in yaşamını birlikte sürdüreceği rehber köpeği oldu. Mustafa Keskin ve Tabs, 3 aydır tüm zamanlarını beraber geçiriyor.
Mustafa Keskin'in iş yaşamında da yanından ayrılmayan Tabs, duruşmalarda da Keskin'in ayrılmaz bir parçası. Duruşma sırasında mütalaa dinleyen, karar bekleyen ancak görüş açıklamayan Tabs, Çağlayan Adliyesi'ndeki duruşma sırasında sessizce masanın altında otururken, fırsattan istifade kestirmeyi de ihmal etmiyor.
Mustafa Keskin, AA muhabirinin sorularını yanıtlarken, eğitim döneminin Tabs'i nasıl idare edeceğini öğrenmesi ve birbirlerini tanıma, birbirlerine alışma süreci şeklinde ilerlediğini söyledi.
Tabs ile adapte oldukları için derneğin onayıyla birlikte yaşamaya başladıklarını dile getiren Keskin, Tabs'in yaşamına getirdiklerini şöyle anlattı:
"Tabs ile hayatım çok kolaylaştı. Rehber köpekle yaşamak mükemmel bir şey. Her şeyin ötesinde bir hayat dostu, can yoldaşına sahip oldum. Bunlara ilave olarak daha bağımsızım, daha özgürce ve daha hızlı hareket edebiliyorum. O yüzden Tabs, hayatımı çok değiştirdi. Daha öz güvenli, daha hızlı, daha pratik, daha kolay ve daha bağımsız hareketim gelişti. Tabs'le istediğim yere daha rahat gidebiliyorum. Onunla bütün engelleri aşarak yolumuzu bulacağımıza inancım tam."
Keskin, avukat olduğu için adliyeye gidip geldiğini ifade ederek, "Çağlayan Adliyesi'nde başsavcımızın verdiği karar sayesinde artık rehber köpekler adliyeye ve duruşmaya girebiliyor. Biz de Tabs ile duruşmalara giriyoruz. Tüm görevlilerin, adliye personelinin ve idari kadronun desteği sayesinde bir sıkıntı yaşamıyoruz." dedi.
Tabs'in duruşma sırasında da sessiz ve akıllı bir köpek olmayı sürdürdüğünü belirten Keskin, "Duruşmada masanın altında duruşmanın bitmesini bekliyor sessizce. Ben ayağa kalktığımda o da kalkıyor ve salondan çıkıyoruz." diye konuştu.
Mustafa Keskin, Tabs'n Türkiye'nin dördüncü rehber köpeği olduğunu hatırlatarak, şunları söyledi:
"Toplumda bu kadar az sayıda rehber köpek olması, toplumun rehber köpeklere yönelik bir bakış açısı oluşmasını engelliyor. Rehber köpeklerle karşılaşan insanlarda farkındalık oluşuyor. Bizler de sosyal hayatın içine daha fazla katılarak, toplumdaki farkındalığı artırmayı ve rehber köpeklere karşı olumlu bir bakış açısını geliştirmeyi sağlıyoruz. İnanıyoruz ki, gün geçtikçe rehber köpekler her yere, her kuruma, her mekana girebilecek. Çoğu kuruma, AVM'ye Tabs ile giriyor, toplu taşımayı onunla kullanıyorum. Umuyorum ki bu yerlerin sayısı daha da artacak. Rehber Köpekler Yasa Tasarısı'nın kanunlaşmasıyla rehber köpeklerin ülkemizdeki farkındalığı daha da artacak."
Tabs'i 2 aylıktan 1 yaşına kadar gönüllü bakıcı olarak Çavuşoğlu ailesi büyüttü.
Tabs'in "gönüllü babası" Çağlayan Çavuşoğlu da yavru bir köpeği büyütüp, rehber köpek olmasına yardımcı olmak fikrinin hoşlarına gittiğini ve bunun üzerine dernekle iletişime geçtiklerini dile getirerek, gönüllü bakıcı aile olmaya ilişkin şunları anlattı:
"Tabs 2 aylıktı bize geldiğinde. Ailemizin bir üyesi oldu. Gönüllü ailenin görevi mümkün olduğunca köpekle uzun zaman geçirmek, temel eğitimini vermek, bol bol sevmek, bol bol sosyalleştirmek. Gittiğimiz her yere onu götürüyorduk, çünkü mümkün olduğunca az yalnız kalması ve bolca sosyalleşmesi lazım. Ayrıca sokakta, arabada her yerde rahat hareket etmesi lazım. Sokak köpeklerinden çekinmemesi, onlara karşı saldırgan ya da çekingen olmaması gerekiyor. Ailenin görevi sosyalleştirmek. Temel eğitimde de bazı kurallar var. Sol tarafta yürüyecek, sağa sola çok fazla hamle yapmayacak, belli bir disiplinde olacak örneğin koltukların üzerine çıkmayacak, topla çok oynamayacak, kaçan şeylerin peşinden gitmeyecek, ilerde görme engelli sahibiyle rahat çalışabilsin diye."
Çavuşoğlu, Tabs'in daha sonra rehber köpek olma eğitiminden geçtiğini belirterek, şunları kaydetti:
"Mustafa Bey'le eşleşti ve eğitmenleri ile Mustafa Bey ve Tabs bir ekip olarak çalışmaya başladılar. Sanki çocuğum uzak bir yerde okumaya gitmiş de bir gün geri dönecekmiş gibi hissediyorum. Hala çok özlüyoruz. Ama Mustafa Bey'le ilişkisi geliştikçe onların fotoğraflarını ve videolarını gördükçe çok seviniyorum. Tabs, Mustafa Bey'e metroda kılavuzluk yapıyor, asansör deyince oraya götürüyor, merdivenlerde düşmemesi için duruyor, bunları gördükçe mutlu oluyorum. Rehber köpekler yaklaşık 10 yaşlarına geldiklerinde emekli oluyorlar ve görme engelli sahibi isterse yeni bir rehber köpekle eşleşip hayatına devam ediyor. Tabs'in emekliliğine yaklaşık 8 yıl var, o da yaklaşık 2 bin 900 gün eder. Bilgisayarımda bir sayaç var, her gün 2 bin 900'den 1 gün geri sayıyor. En büyük hayalim Tabs'in emekliliğini birlikte geçirmek."
Yeniden gönüllü aile olmayı düşündüklerini ifade eden Çavuşoğlu, "Gönüllü aile olmak çok keyifli. Bol zamanı olan ve onunla daha fazla ilgilenebilecek aileler için çok daha iyi. Küçücük bir yavruyu büyütüyorsunuz, ayrılması biraz zor oluyor ama güzel bir amaç için yapılması teselli ediyor." dedi.
Rehber Köpekler Derneği kurucularından Avukat Mualla Özyaprak da, derneği 2014'te kurduklarını hatırlatarak, "O günden bakıldığında bugün yaşananlar, bir rehber köpeğin sahibiyle adliyeye, duruşmaya girmesi bir hayaldi bizim için. Önceleri metrobüse bile kabulleri çok zordu. Ama tabii ki büyük bir azimle üstesinden gelindi bütün zorlukların. Şimdi görüyoruz ki büyük emeklerle, büyük uğraşlarla, büyük çabalarla bu noktalara gelindi ve meslektaşım Mustafa Keskin, rehber köpeğiyle Çağlayan Adliyesi'nde duruşmaya katıldı." diye konuştu.
Özyaprak, Romanya, Güney Kore, Almanya, İtalya gibi pek çok ülkede rehber köpeklerin sahipleriyle adliyede bulunduğunu dile getirerek, Rehber Köpekler Derneği Başkanı Nurdeniz Tunçer'in çaba ve çalışmasıyla rehber köpeklerin tanınırlığının artığını ve rehber köpeklerin adliyeye girme sürecinin sağlandığını belirtti.
PODCASTTÜMÜNÜ GÖR
