Midyada navçeya Mêrdînê ya bi salan endamên ol, mezheb û nijadên ji hev cihê hebandiye di mehên havînê da bi Suryaniyên li xerîbiyê tijî dibe.
Navçeya dîrokî ya bi salan mazûvaniya kesên bi zimanên Kurdî, Tirkî, Erebî û Suryankî diaxivin kiriye û bi berhemên wek mizgeft, dêr, xan û cî û warên dîrokî yên li ser xwe jî vê rastiyê nîşan dide.
Navçe ji ber devereke dîrokî ya ji xwe balê dikişîne lê bi taybetî di hersê mehên havînê da Suryaniyên li xerîbiyê ne zêdetir tên bajarên mîratên bav û kalên wan li ser xwe dihebîne.
Almanya di serî da ji Swêd, Swîsre û welatên din ên Ewropayê û Libnanê Suryaniyên li xerîbiyê dijîn di tetîla havînê da berê xwe didin Midyadê.
Jimara Suryaniyên li Midyatê ku kêm e bi hatina havînê zêde dibe. Suryaniyên ji xerîbiyê tên bajarê bav û kalên xwe û li mal û dêrên bi kevirê Midyadê hatine çêkirin dimînin.
Suryaniyên ji xerîbiyê tên navçeyê li gundewarê Çiyayê Bagokê taxên Elbegendî, Yemîşlî, Taşkoy û Uçkoyê bi kevirê Midyadê mal dane çêkirin û hinek li wan malan dimînin û hinek jî li mêvanxaneyên dêrên li navçeyê dimînin.
Midyad di heman demê da ji bo Suryaniyên li xerîbiyê ne û li welatên cihê dimînin dibe navend û havînê tên nas û eqrebayên xwe jî dibînin û bi Suryankî diaxivin û li çanda xwe xwedî derdikevin.
Bi saya mêvanên ji xerîbiyê tên çarşî û bazara navçeyê jî geş dibe.
- "Hişê me li ser vê derê ye"
Nebîl Çelîkê 57 salî ku di ciwaniya xwe da ji bo xebatê koçî Gîessena bajarê Almanyayê kiriye daxuyanî da nûçegihanê AAyê û got ku ew herî kêm salê carekê tê welatê xwe û wiha dewam kir: "Midyad xwedî çandeke pîroz e. Em li vê derê dostên xwe ziyaret dikin. Dêrên xwe yên berê ziyaret dikin. Suryankî zimanê me ye û em li vê derê wî zimanî diaxivin. Her çiqas em li Almanya bijîn jî koka me ji vê derê ye. Em li wê derê dijîn lê hişê me li ser vê derê ye."
- "Behr tuneye lê ji behrê xweştir e"
Zekî Arslanê ji Baden-Wurttemberg a eyaleta Almanyayê hatiye jî got ku wî tevlî xezûrê xwe Yusuf Ozdemir xaniyê ku par li taxa gundewar a Elbegendiyê dest bi çêkirina wê kiribûn îsal qedandin.
Arslan destnîşan kir ku ew 40 sal li Almanyayê ma û wiha dewam kir: "Hewaya Midyadê gelekî xweş e. Em seranserê salê dixebitin û ji bo bêhnvedanê jî tên Midyadê. Çend roj bi şûn va wê hemû silale wê bê vê derê. Tetîla me xweş derbas dibe û zû diqede. Em hemû miletê xwe li vê derê dibînin û bi Suryankî diaxivin. Em bîr û baweriya xwe li vê derê dibînin. Li vê derê behr tuneye lê rojên me xweştir derbas dibin. Ciwanên me li vê derê çanda xwe hîn dibin."
Ercan Metheyê 27 sal e li Almanya dijî jî got ku ew 3 salan carekê tê warê bav û kalên xwe û bêhna xwe derdixe.
Ji esnafên Midyadê Nûrî Ergînê ku Suryanî ye jî got ku Midyad ji bo Suryaniyên li xerîbiyê ne di mehên havînê da dibe navenda kombûnê û wiha domand: "Bi hatina wan kêfa me tê û em ji hev ra qala serpêhatiyên xwe dikin. Di demên dawîn da welatiyên ku tên dixwazin malên xwe yên kevn çêbikin û yan jî ji nû va xanî ava bikin. Ev tiştekî baş e. Kesên ji Ewropayê tên dibêjin em li wê derê hev nabînin û evder ji bo hemûyan wek navenda hevdîtinê ye jî."
- "Çavê me li rêya wan e"
Alîkarê Şaredarê Midyadê Abdurrahîm Çelîk jî destnîşan kir ku Suryaniyên li xerîbiyê di mehên havînê da tên û têra dilê xwe tetîlê dikin û wiha domand: "Welatiyên me yên Suryanî û Êzdî tu carê xwe ji vê derê nekirin. Bi saya aramî û xebatên Şaredariya Midyadê eleqeya li ser vê derê jî zêdetir bû. Welatiyên Suryanî dema tên kêfa me tê û çavê me li rêya wan e."
